Gids

Overgang van onderneming bij een aanbesteding: wat geldt?

Gaat personeel mee naar de winnaar van een aanbesteding? Wat de wet zegt over overgang van onderneming, de rol van cao's en wat het betekent voor je prijs.

TenderRenderAI voor aanbestedingen

In het kort

Een aanbesteding is op zichzelf geen overgang van onderneming. Of het personeel van de vorige opdrachtnemer van rechtswege meegaat naar de winnaar, hangt af van de feiten (artikel 7:662 en volgende Burgerlijk Wetboek) en soms van een cao. Gaat het om een overgang van onderneming, dan nemen dienstjaren en arbeidsvoorwaarden mee naar de nieuwe werkgever (artikel 7:663 BW).

De Aanbestedingswet 2012 regelt dit niet; het is arbeidsrecht. Voor jou als inschrijver is het vooral een prijsvraag: reken je met overname van personeel of niet? Gecontroleerd op 1 november 2026. Dit is uitleg, geen juridisch advies.

Wat zegt de wet over een overgang van onderneming?

Artikel 7:662 BW definieert een overgang als de overgang, ten gevolge van een overeenkomst, een fusie of een splitsing, van een economische eenheid die haar identiteit behoudt. Een economische eenheid is een geheel van georganiseerde middelen dat bedoeld is om een economische activiteit uit te voeren.

De gevolgen staan in artikel 7:663 BW. Door de overgang gaan de rechten en verplichtingen uit de arbeidsovereenkomst van de werknemers die in de onderneming werken van rechtswege over op de verkrijger. De vorige werkgever blijft nog een jaar na de overgang hoofdelijk verbonden voor verplichtingen die voor de overgang zijn ontstaan. Bij faillissement gelden de artikelen 7:662 tot en met 7:665 niet, als de onderneming tot de boedel behoort (artikel 7:666).

PIANOo maakt een onderscheid: een overgang van onderneming is iets anders dan een overgang van personeel na aanbesteding. De eerste is een wettelijke regel; de tweede kan voortkomen uit een cao of uit afspraken in de aanbesteding.

Wanneer is een opdrachtwisseling een overgang van onderneming?

Het Hof van Justitie oordeelde in Süzen (zaak C-13/95, 11 maart 1997, ECLI:EU:C:1997:141) dat het enkele verlies van een dienstencontract aan een concurrent niet betekent dat er een overgang is. Er kan wel een overgang zijn als de nieuwe opdrachtnemer een groot deel van het personeel overneemt, in aantal en vaardigheden, of belangrijke activa. PIANOo benadrukt dat je alle omstandigheden van het geval moet meewegen, zoals activa, personeel en klantenkring.

SituatieWat het betekent
De winnaar neemt een groot deel van het bestaande personeel over (aantal en vaardigheden) en zet het werk ongewijzigd voortKan wijzen op een overgang van onderneming
De winnaar zet eigen personeel en eigen middelen in en neemt niets overHet verlies van het contract is op zichzelf geen overgang
Activa, materieel of klantenkring gaan over naar de winnaarWeegt mee in de beoordeling
De vorige opdrachtnemer is failliet en de onderneming valt in de boedelArtikel 7:666 BW sluit de artikelen 7:662 tot en met 7:665 uit

Stel: een gemeente besteedt de schoonmaak van gebouwen opnieuw aan. De winnaar neemt vrijwel alle huidige schoonmakers over, op dezelfde locaties en met hetzelfde werk. Dan kan er sprake zijn van een overgang, en gaan dienstjaren en arbeidsvoorwaarden mee. Zet de winnaar eigen mensen in, dan ligt dat anders. Een jurist moet het per geval beoordelen.

Welke rol spelen cao's?

Soms regelt een cao overname van personeel bij een opdrachtwisseling, los van de wet. PIANOo noemt als voorbeeld de cao Welzijn en Maatschappelijke Dienstverlening: de nieuwe opdrachtnemer moet de voor de opdracht benodigde en geschikt gebleken werknemers van de vorige opdrachtnemer overnemen, ook als er geen overgang van onderneming is, en alleen als hij onder die cao valt. In 2018 behandelde de Hoge Raad een geschil over de "contractswisseling" in de cao voor het Schoonmaak- en Glazenwassersbedrijf (ECLI:NL:HR:2018:180). Cao-teksten veranderen; controleer daarom altijd de actuele cao die voor jouw opdracht geldt.

Wat betekent dit voor je prijs en je inschrijving?

  1. Zoek in de stukken. In het sociaal domein adviseert PIANOo aanbestedende diensten om te onderzoeken of de wet geldt, indiensttreding bij de nieuwe opdrachtnemer in de vraagspecificatie op te nemen en de cao of het sociaal statuut na te lopen. Staat daar in jouw stukken niets over, dan is dat een vraag voor de vragenronde.
  2. Vraag om gegevens. Denk aan een geanonimiseerd overzicht van functies, uren, dienstjaren, loonschalen, de toepasselijke cao en lopende contracten. Stel de vraag in de nota van inlichtingen, zodat alle inschrijvers dezelfde informatie krijgen. TenderRender stelt vragen voor de vragenronde voor, met de reden en de vindplaats in de stukken, klaar om naar Excel te exporteren; indienen doe je zelf.
  3. Reken met twee scenario's. Een met overname van het bestaande personeel (dienstjaren en arbeidsvoorwaarden) en een zonder. Laat het verschil in je prijsopbouw zien.
  4. Leg je aannames vast. Schrijf in je inschrijving of begeleidende notitie wat je veronderstelt. Zo is later duidelijk waarop je prijs is gebaseerd.
  5. Overleg met een arbeidsjurist bij twijfel of een cao-regel of de wet van toepassing is.

Lees ook hoe je vragen opstelt: vragen voor de nota van inlichtingen opstellen.

En als de opdrachtnemer tijdens de looptijd wisselt?

Dat is iets anders. Artikel 2.163f Aanbestedingswet 2012 maakt het mogelijk dat een nieuwe opdrachtnemer de oorspronkelijke opvolgt zonder nieuwe aanbesteding, bijvoorbeeld door overname, fusie of insolventie, mits hij aan de oorspronkelijke geschiktheidseisen voldoet en er geen andere wezenlijke wijzigingen zijn. Dat gaat over de overeenkomst met de aanbestedende dienst, niet over het arbeidsrecht.

Veelgestelde vragen

Moet de nieuwe opdrachtnemer het personeel altijd overnemen?

Nee. De wettelijke overgang geldt alleen bij een overgang van onderneming, en dat hangt af van de omstandigheden. Daarnaast kunnen cao's of afspraken in de aanbesteding een overnameplicht geven.

Wat doet de aanbestedende dienst?

Voor het sociaal domein raadt PIANOo aan te onderzoeken of de wet geldt, tijdig afspraken te maken over personeel als dat niet zo is, en de cao of het sociaal statuut na te lopen. PIANOo wijst er ook op dat een aanbestedende dienst een overgang van onderneming niet kan uitsluiten, ook niet door deelname te beperken tot sociale ondernemingen.

Wie is verantwoordelijk voor de transitievergoeding?

De aanbestedende dienst niet, schrijft PIANOo. Dat is de werkgever van het personeel. Volgens PIANOo hoeft een verliezende werkgever volgens de parlementaire geschiedenis geen transitievergoeding te betalen als de werknemer bij de winnaar in dienst treedt in dezelfde omvang en tegen gelijke arbeidsvoorwaarden.

Staat er iets over personeel in de Aanbestedingswet?

Nee. De wet bevat geen bepaling over de overgang van personeel; zie Aanbestedingswet 2012 uitgelegd voor wat ze wel regelt.

Hoe weet ik of ik mee moet rekenen met overname?

Kijk in de stukken, de cao en de nota van inlichtingen. Blijft het onduidelijk, stel dan een vraag en reken met beide scenario's.

Lees ook

Bronnen

01 Aanbestedingen
Isometric grid illustration
200+
Aanbestedingsprojecten verwerkt met TenderRender
02 Schaal
Isometric grid illustration
100s
Pagina's tenderdocumenten tegelijk geanalyseerd
03 Eerste versie
Isometric grid illustration
15 min
Tot een eerste versie voor alle vragen van de aanbestedende dienst
[06] Informatie

Benieuwd wat TenderRender met jouw aanbesteding kan? Plan een demo.

Boek een demo
Isometric grid illustration