In het kort
De Alcatel-termijn, formeel de opschortende termijn, is de wachttijd van minimaal 20 kalenderdagen tussen de mededeling van de gunningsbeslissing en het sluiten van de overeenkomst (artikel 2.127 Aanbestedingswet 2012). De termijn begint op de dag na verzending van de mededeling aan de betrokken inschrijvers.
In die periode kan een afgewezen inschrijver de beslissing laten toetsen. Vraagt hij binnen de termijn een voorlopige voorziening, dan mag de aanbestedende dienst het contract pas sluiten nadat de rechter heeft beslist (artikel 2.131). Gecontroleerd op 1 november 2026.
Waar komt de naam Alcatel vandaan?
De naam komt van het arrest Alcatel Austria (zaak C-81/98, 28 oktober 1999) van het Hof van Justitie. Het Hof oordeelde dat lidstaten ervoor moeten zorgen dat de beslissing van de aanbestedende dienst over met wie hij wil contracteren, altijd kan worden getoetst voordat de overeenkomst is gesloten. Nederland heeft dat uitgewerkt in de artikelen 2.127 en 2.131 en in artikel 4.15 van de Aanbestedingswet 2012, die samen de Europese rechtsbeschermingsrichtlijn 2007/66/EG omzetten (HR 18 november 2016, ECLI:NL:HR:2016:2638, rov. 3.5.1 en 3.6.1). PIANOo gebruikt als synoniemen opschortende termijn, standstill-termijn en Alcateltermijn.
Hoe werkt de opschortende termijn?
| Onderdeel | Regel | Artikel |
|---|---|---|
| Duur | Ten minste 20 kalenderdagen | 2.127, derde lid |
| Begin | De dag na de datum waarop de mededeling is verzonden aan de betrokken inschrijvers en gegadigden | 2.127, tweede lid |
| Wie telt mee | Iedere inschrijver die niet definitief is uitgesloten; ook gegadigden aan wie nog geen afwijzing is meegedeeld | 2.128 |
| Inhoud mededeling | De relevante redenen: kenmerken en relatieve voordelen van de gekozen inschrijving en de naam van de winnaar, plus een nauwkeurige omschrijving van de termijn | 2.130, eerste en tweede lid |
| Verzending | In ieder geval elektronisch of per fax | 2.130, derde lid |
| Status mededeling | Geen aanvaarding van de aanbieding in de zin van het Burgerlijk Wetboek | 2.129 |
| Kort geding | Bij een verzoek binnen de termijn sluit de aanbestedende dienst het contract niet eerder dan na de beslissing van de rechter en afloop van de termijn | 2.131 |
De termijn loopt in kalenderdagen: weekenden en feestdagen tellen mee. PIANOo: de mededeling moet gelijktijdig aan alle inschrijvers worden verstuurd.
Stel: de mededeling wordt op maandag 2 november verzonden. Dag 1 is dan dinsdag 3 november en dag 20 zondag 22 november. De aanbestedende dienst moet de termijn nauwkeurig omschrijven, dus de einddatum staat doorgaans in de brief. Controleer die datum altijd zelf en zet hem in je agenda.
Wanneer geldt de termijn niet?
Artikel 2.127, vierde lid, noemt drie uitzonderingen. De aanbestedende dienst hoeft de termijn niet toe te passen als:
- de wet geen bekendmaking van de aankondiging via het elektronische systeem voor aanbestedingen vereist;
- de enige betrokken inschrijver degene is aan wie de opdracht wordt gegund en er geen betrokken gegadigden zijn;
- het gaat om opdrachten op grond van een raamovereenkomst of specifieke opdrachten op grond van een dynamisch aankoopsysteem.
Bij afroepen onder een raamovereenkomst geldt de termijn dus niet; lees raamovereenkomst bij een aanbesteding. Bij een meervoudig onderhandse procedure is de standstill volgens de Gids Proportionaliteit (3e herziening, 1 januari 2022) niet wettelijk geregeld, maar vindt de Gids het proportioneel om een redelijke termijn aan te houden, bijvoorbeeld 7 of 10 kalenderdagen. Volgens dezelfde Gids geldt de standstill ook bij nationale openbare en niet-openbare procedures; de termijn van artikel 2.127 staat in deel 2 van de wet, voor Europese opdrachten.
Is de Alcatel-termijn een vervaltermijn?
Nee, tenzij de stukken dat zeggen. PIANOo schrijft dat er geen vervaltermijn is, tenzij in het bestek en de afwijzingsbrief expliciet wordt aangegeven dat je binnen de termijn een kort geding moet starten. Lees die twee documenten dus op de dag dat de mededeling binnenkomt. Is de termijn verstreken zonder bezwaar, dan mag de aanbestedende dienst definitief gunnen en het contract sluiten; de vraag of de overeenkomst nog vernietigd moet worden, kan daarna nog rijzen (PIANOo).
Wat gebeurt er als de termijn niet wordt gehouden?
Een overeenkomst die is gesloten zonder de opschortende termijn in acht te nemen, is vernietigbaar (artikel 4.15, eerste lid, onder b). De vordering moet worden ingesteld binnen 30 kalenderdagen nadat de aanbestedende dienst de betrokken inschrijvers een kennisgeving van het sluiten van de overeenkomst stuurde die de relevante redenen van de gunningsbeslissing bevat. In andere gevallen geldt zes maanden na het sluiten (artikel 4.15, tweede lid). Vernietiging heeft volgens PIANOo terugwerkende kracht.
Wat doe je in de termijn, als verliezer of als winnaar?
Als afgewezen inschrijver:
- Lees de mededeling en de scores per criterium. Je kunt tijdens en na de termijn om de redenen van afwijzing vragen (PIANOo).
- Vergelijk de uitleg met de aanbestedingsstukken en je eigen inschrijving. Waarom je verloor, lees je in waarom verloor ik de aanbesteding?.
- Beslis tijdig over een klacht of kort geding. Zie kort geding bij een aanbesteding.
Als beoogde winnaar heb je nog geen contract: de mededeling is geen aanvaarding (artikel 2.129). Wat je in die weken wel kunt voorbereiden, staat in aanbesteding gewonnen: wat nu?.
Veelgestelde vragen
Hoeveel dagen is de Alcatel-termijn?
Ten minste 20 kalenderdagen (artikel 2.127, derde lid). Een aanbestedende dienst mag langer wachten; PIANOo en de Gids Proportionaliteit noemen 20 dagen nadrukkelijk een minimum.
Tellen weekenden en vakanties mee?
Ja, het zijn kalenderdagen. De Gids Proportionaliteit merkt wel op dat het niet realistisch is om bij een voorlopige gunning vlak voor een vakantie te verwachten dat marktpartijen binnen 20 dagen een besluit nemen, en dat verlenging dan verstandig kan zijn.
Begint de termijn bij ontvangst of bij verzending?
De wet noemt de dag na verzending (artikel 2.127, tweede lid). PIANOo stelt daarnaast dat de mededeling gelijktijdig aan alle inschrijvers moet worden verstuurd.
Is de gestanddoeningstermijn hetzelfde?
Nee. De gestanddoeningstermijn is de periode waarin jij aan je inschrijving, inclusief prijs, gebonden blijft. De Alcatel-termijn is de wachttijd van de aanbestedende dienst na de gunningsbeslissing (PIANOo).
Kan de aanbestedende dienst de termijn verkorten?
Nee. De wet noemt 20 kalenderdagen als minimum. In de gevallen van artikel 2.127, vierde lid, hoeft de termijn helemaal niet te worden toegepast.
Lees ook
- Kort geding bij een aanbesteding
- Aanbesteding gewonnen: wat nu?
- Termijnen bij een aanbesteding
- Aanbestedingsbegrippen van A tot Z