In het kort
De gunningsbeslissing is de keuze van de aanbestedende dienst voor de ondernemer met wie zij de overeenkomst wil sluiten (artikel 1.1 Aanbestedingswet 2012). Ze maakt die keuze bekend in een schriftelijke mededeling aan alle betrokken inschrijvers, en de afwijzingsbrief voor de verliezers is die mededeling. Volgens artikel 2.130 bevat ze ten minste de relevante redenen (de kenmerken en relatieve voordelen van de winnende inschrijving en de naam van de winnaar) en een nauwkeurige omschrijving van de opschortende termijn van minimaal 20 kalenderdagen.
"Voorlopige gunning" is geen wettelijke term. Zo heet deze mededeling in de praktijk: pas na de opschortende termijn mag de dienst definitief gunnen en het contract sluiten. Gecontroleerd op 1 november 2026 op wetten.overheid.nl en PIANOo. Dit is uitleg, geen juridisch advies.
Wat is een gunningsbeslissing volgens de wet?
Artikel 1.1 omschrijft de gunningsbeslissing als de keuze van de aanbestedende dienst voor de ondernemer met wie zij voornemens is de overeenkomst te sluiten waarop de procedure betrekking had. De mededeling van de gunningsbeslissing is een schriftelijke kennisgeving die voldoet aan de eisen van artikel 2.130.
Twee gevolgen volgen rechtstreeks uit de wet:
- Er is nog geen contract. De mededeling is geen aanvaarding van het aanbod in de zin van het Burgerlijk Wetboek (artikel 2.129).
- De dienst moet wachten. Ze neemt een opschortende termijn in acht voordat ze de overeenkomst sluit (artikel 2.127, eerste lid). Die duurt ten minste 20 kalenderdagen (derde lid) en begint de dag na verzending van de mededeling aan de betrokken inschrijvers en gegadigden (tweede lid).
Voorlopige of definitieve gunning: wat is het verschil?
In de artikelen 2.127 tot en met 2.134 komen de woorden voorlopige en definitieve gunning niet voor. PIANOo gebruikt ze wel: een voorlopige gunningsbeslissing is geen aanvaarding van het aanbod, en de winnaar krijgt een bericht van voornemen tot gunning, tegelijk met de afwijzingen aan de overige inschrijvers. Pas na de termijn mag de dienst definitief gunnen.
| Stap | Wat gebeurt er | Bron |
|---|---|---|
| 1. Gunningsbeslissing (voorlopige gunning) | De dienst stuurt gelijktijdig het bericht van voornemen tot gunning aan de winnaar en de afwijzing aan de overige inschrijvers | Artikel 1.1 en 2.130, PIANOo |
| 2. Opschortende termijn | Ten minste 20 kalenderdagen vanaf de dag na verzending; in die tijd wordt geen overeenkomst gesloten | Artikel 2.127 |
| 3. Definitieve gunning en contract | Geen verzoek om een voorziening binnen de termijn: de dienst mag definitief gunnen en tekenen. Is er wel een, dan pas na de beslissing van de rechter en afloop van de termijn | Artikel 2.131, PIANOo |
| 4. Bekendmaking | Bij Europese aanbestedingen publiceert de dienst de gegunde opdracht binnen 30 dagen na de gunning | Artikel 2.134 |
Controle van de winnaar. De dienst vraagt de bewijsstukken op bij de inschrijver aan wie ze voornemens is te gunnen (artikel 2.102, eerste lid). Blijkt de informatie onjuist, dan sluit ze die inschrijver volgens PIANOo uit en gunt ze aan de nummer twee. Ben je tweede, dan is de mededeling dus nog niet het laatste woord.
De termijn hoeft niet te gelden als de wet geen bekendmaking via het elektronische systeem voor aanbestedingen vereist, zoals bij een meervoudig onderhandse procedure (artikel 2.127, vierde lid, onder a). Alle uitzonderingen staan in de Alcatel-termijn.
Wat moet een afwijzingsbrief bevatten?
Ook "afwijzingsbrief" is geen wettelijke term. Het is de mededeling van artikel 2.130, die alle betrokken inschrijvers krijgen. Hieronder staat wat de wet minimaal vraagt en wat PIANOo daarbij noemt.
| Onderdeel | Status | Bron |
|---|---|---|
| Relevante redenen voor de beslissing | Wettelijk | Artikel 2.130, eerste lid |
| Kenmerken en relatieve voordelen van de gekozen inschrijving, en de naam van de winnaar | Wettelijk minimum | Artikel 2.130, tweede lid |
| Nauwkeurige omschrijving van de opschortende termijn | Wettelijk | Artikel 2.130, eerste lid |
| Verzending ten minste elektronisch of per fax | Wettelijk | Artikel 2.130, derde lid |
| Gelijktijdig verzenden aan alle inschrijvers; gunningsbedrag, jouw score ten opzichte van de winnaar met sterke en zwakke punten, rechtsmiddelen | Noemt PIANOo, niet artikel 2.130 | PIANOo |
PIANOo schrijft ook dat een gunningsbeslissing voldoende gemotiveerd moet zijn: het gaat om de redenen van de keuze, niet alleen om de uitkomst. Verwacht geen volledige inschrijving van de winnaar: vertrouwelijk verstrekte informatie maakt de dienst in beginsel niet openbaar (artikel 2.57).
Wat controleer je als je hebt verloren?
- Noteer de verzenddatum en bereken de einddatum. De termijn loopt in kalenderdagen vanaf de dag na verzending, niet vanaf je ontvangst.
- Controleer of de brief compleet is. Staan de redenen, de kenmerken en relatieve voordelen van de winnaar, de naam van de winnaar en de omschrijving van de termijn erin?
- Leg de brief naast de aanbestedingsstukken. Zijn dezelfde gunningscriteria en dezelfde weging gebruikt als bij de aankondiging en in de stukken (artikel 2.115)? Hoe je die stukken leest, staat in aanbestedingsleidraad lezen.
- Lees de motivering per criterium. Zoek feitelijke missers: een gemiste passage, een verkeerd bedrag, een rekenstap die niet klopt. Zie ook hoe wordt een inschrijving beoordeeld.
- Zoek een vervaltermijn. Volgens PIANOo is er geen, tenzij het bestek en de afwijzingsbrief expliciet melden dat je binnen de termijn een procedure moet starten.
Wat kun je doen: vragen, klacht of kort geding?
| Route | Wanneer | Let op |
|---|---|---|
| Schriftelijk om uitleg vragen | Direct, binnen de termijn | PIANOo adviseert de dienst om de motiveringsplicht ruim toe te passen en afwijzers zo nodig persoonlijk te woord te staan |
| Klacht bij het klachtenmeldpunt van de aanbestedende dienst | Tijdens de procedure, bij de mededeling of erna | De Commissie van Aanbestedingsexperts behandelt sinds 20 november 2025 geen klachten over selectie of gunning meer, meldt de Commissie zelf. Een wetsvoorstel voor een verplichte klachtenregeling is nog geen geldend recht |
| Kort geding | Binnen de opschortende termijn | Alleen een verzoek om een voorziening binnen de termijn houdt het contract tegen (artikel 2.131). Een klacht doet dat op grond van de wet niet |
De wet spreekt van een verzoek om een onmiddellijke voorziening bij voorraad; in de praktijk heet dat een kort geding.
Wacht niet tot het contract is getekend. De Hoge Raad overwoog in 2016 dat inschrijvers moeten opkomen tegen de gunningsbeslissing voordat de overeenkomst is gesloten; daarna is die alleen nog aantastbaar in de gevallen van artikel 4.15, eerste lid (HR 18 november 2016, ECLI:NL:HR:2016:2638, rov. 3.7.1). Hoe zo'n procedure verloopt, lees je in kort geding bij een aanbesteding.
Rekenvoorbeeld (fictief). Een gemeente verzendt donderdag 12 november 2026 de mededeling. Dag 1 is vrijdag 13 november, dag 20 woensdag 2 december. Lees je de brief pas op maandag 16 november, dan is dag 4 bereikt en blijven er 16 dagen over. Het contract kan op zijn vroegst op donderdag 3 december worden gesloten. Controleer de einddatum in de brief zelf.
Wat leer je ervan voor je volgende inschrijving?
De scores en opmerkingen in de mededeling zijn de goedkoopste feedback die je krijgt. Leg ze per criterium vast, met je eigen tekst erbij. TenderRender geeft een concept bij een volgende inschrijving een score per gunningscriterium en subcriterium, zet de zwakke punten op ernst en doet bij elk een suggestie. Die score is een second opinion, geen voorspelling van de beoordelingscommissie. Meer over de oorzaken van een afwijzing: waarom verloor ik de aanbesteding.
Veelgestelde vragen
Is een gunningsbeslissing hetzelfde als een voorlopige gunning?
In de praktijk wel. De wet kent alleen de gunningsbeslissing en de mededeling daarvan; "voorlopig" is de term uit de praktijk, onder meer bij PIANOo.
Moeten mijn scores in de afwijzingsbrief staan?
Artikel 2.130 noemt scores niet. De brief moet de relevante redenen bevatten, in elk geval de kenmerken en relatieve voordelen van de winnende inschrijving. PIANOo noemt jouw score ten opzichte van de winnaar, met sterke en zwakke punten, wel als inhoud van een afwijzingsbericht. Ontbreekt uitleg, vraag er dan schriftelijk om.
Krijg ik een mededeling als mijn inschrijving ongeldig is verklaard?
De mededeling gaat naar de betrokken inschrijvers: iedere inschrijver die niet definitief is uitgesloten (artikel 2.128). Een uitsluiting is pas definitief als je erover bent geïnformeerd en de rechter haar rechtmatig vond of er geen rechtsmiddel meer openstaat. Vraag bij twijfel na wat jouw status is.
Kan de opdracht na de mededeling nog naar een ander?
Ja, bijvoorbeeld als de beoogde winnaar de bewijsstukken niet kan leveren. PIANOo schrijft dat de dienst die inschrijver dan uitsluit en aan de nummer twee gunt, en dat er geen verplichting tot gunnen bestaat.
Hoe lang heb ik om een kort geding te starten?
Wil je voorkomen dat het contract wordt gesloten, dan binnen de opschortende termijn van minimaal 20 kalenderdagen. Een vaste vervaltermijn is er volgens PIANOo niet, tenzij het bestek en de afwijzingsbrief die noemen. Na de termijn staat de gunningsbeslissing in beginsel vast.
Lees ook
- Alcatel-termijn bij een aanbesteding
- Kort geding bij een aanbesteding
- Aanbesteding gewonnen: wat nu?
- Hoe wordt een inschrijving beoordeeld?
- Wat zijn gunningscriteria?
Bronnen
- Aanbestedingswet 2012, artikelen 1.1, 2.57, 2.102, 2.115, 2.127 tot en met 2.131 en 2.134
- PIANOo: Gunnen
- PIANOo: Rechtsbescherming
- PIANOo: wat is de opschortende termijn?
- Hoge Raad 18 november 2016, ECLI:NL:HR:2016:2638