Gids

Verschil gunningscriteria en selectiecriteria uitgelegd

Selectiecriteria gaan over jouw bedrijf, gunningscriteria over je inschrijving. Het verschil met geschiktheidseisen en uitsluitingsgronden, met voorbeeld.

TenderRenderAI voor aanbestedingen

In het kort

Geschiktheidseisen en selectiecriteria gaan over jou als onderneming, gunningscriteria gaan over je inschrijving. Eerst toetst de aanbestedende dienst of je geschikt bent (geschiktheidseisen, bij procedures met een selectiefase aangevuld met selectiecriteria om het aantal kandidaten te beperken). Daarna beoordeelt hij de inschrijvingen van de geschikte ondernemers op de gunningscriteria en gunt hij aan de beste.

Gecontroleerd op 1 november 2026 op de geldende tekst van de Aanbestedingswet 2012 (artikelen 2.84, 2.86, 2.87, 2.90, 2.99, 2.100, 2.114 en 2.115), de PIANOo-pagina over het opstellen van selectiecriteria, de PIANOo-uitleg in Inkopen in het kort over het verschil tussen uitsluitingsgronden, geschiktheidseisen, selectiecriteria en gunningscriteria, en de Gids Proportionaliteit (3e herziening, 1 januari 2022).

Wat is het verschil in één tabel?

InstrumentVraag die het beantwoordtGaat overUitkomstAanbestedingswet
UitsluitingsgrondenIs deze onderneming integer?De ondernemingUitgesloten of nietArt. 2.86 en 2.87
GeschiktheidseisenKan deze onderneming het werk aan?De ondernemingGeschikt of niet (minimumeis)Art. 2.90
SelectiecriteriaWelke van de geschikte kandidaten mogen meedoen?De ondernemingRangorde, aantal beperktArt. 2.99 en 2.100
GunningscriteriaWelke inschrijving is het beste?De inschrijvingRangorde en winnaarArt. 2.114 en 2.115

PIANOo vat het zo samen: minimumeisen voor geschiktheid en selectiecriteria hebben betrekking op de inschrijver, (sub)gunningscriteria op de inschrijving. In de praktijk worden de woorden geschiktheidseisen en selectiecriteria door elkaar gebruikt. PIANOo hanteert de strikte scheiding van de Aanbestedingswet, en dat doet dit artikel ook.

Waar zit de grens tussen geschiktheidseisen en selectiecriteria?

Geschiktheidseisen (artikel 2.90) betreffen de financiële en economische draagkracht, de technische en beroepsbekwaamheid en de beroepsbevoegdheid. Het zijn minimumeisen: voldoe je niet, dan val je af. Een omzeteis mag niet hoger zijn dan driemaal de geraamde waarde van de opdracht (lid 5).

Selectiecriteria bestaan alleen bij procedures met een selectiefase: de niet-openbare procedure, de concurrentiegerichte dialoog, de mededingingsprocedure met onderhandeling en het innovatiepartnerschap. Ze beperken het aantal geschikte gegadigden tot een vooraf bepaald aantal. Artikel 2.99 geeft de ondergrens: minimaal vijf gegadigden bij de niet-openbare procedure en minimaal drie bij de andere. De dienst vermeldt het aantal in de aankondiging. Artikel 2.100 vraagt dat het beperken objectief en niet-discriminerend gebeurt, met in de aankondiging vermelde regels of selectiecriteria en hun weging.

De Gids Proportionaliteit (paragraaf 3.5.3) raadt aan niet te rangschikken op financieel-economische draagkracht, het aantal referenties of het aantal medewerkers.

Bij een openbare procedure is er geen selectiefase en dus geen beperking van het aantal kandidaten; de geschiktheidseisen gelden als minimumeis. PIANOo noemt het onderscheid tussen geschiktheidseisen en selectiecriteria bij nationale procedures niet verplicht, maar aanbevolen.

Waarom mag een eis niet twee keer meetellen?

Vermenging van geschiktheid en gunning is niet toegestaan. PIANOo noemt als voorbeeld dat ervaring die al als geschiktheidseis geldt, niet nogmaals als gunningscriterium mag dienen. De Handreiking Beste prijs-kwaliteitverhouding verwijst daarvoor naar het Hof van Justitie van de EU (24 januari 2008, C-532/06, Lianakis, en 1 maart 2018, C-9/17, Tirkonen).

Er is één uitzondering in de wet. Artikel 2.115 lid 2 onder g laat toe dat de organisatie, de kwalificatie en de ervaring van het personeel een nader criterium is, als de kwaliteit van dat personeel een aanzienlijke invloed kan hebben op de uitvoering. Het gaat dan om het team dat je voor deze opdracht aanbiedt, niet om je bedrijf in het algemeen. PIANOo noemt de inschrijving, niet de aanbieder, als onderwerp van gunningscriteria, met personeel en architect als uitzondering.

Voorbeeld: één opdracht, drie toetsen

Stel: een waterschap besteedt Europees een ICT-dienst aan via een niet-openbare procedure, met een geraamde waarde van 400.000 euro. Alle cijfers zijn fictief.

FaseWat de dienst vraagtSoort
UitsluitingEigen verklaring dat geen uitsluitingsgrond geldtUitsluitingsgronden
AanmeldenJaaromzet van minimaal 600.000 euro (binnen het maximum van driemaal de raming) en referenties voor vergelijkbare opdrachtenGeschiktheidseisen
BeperkenZeven kandidaten voldoen, de dienst nodigt er vijf uit, volgens vooraf gepubliceerde selectiecriteria met wegingSelectiecriteria
InschrijvenPrijs 30%, plan van aanpak 50%, implementatieplanning 20%Gunningscriteria

In dit voorbeeld bepaalt je bedrijfsprofiel de toegang en bepaalt je plan de score. Geeft de dienst in het plan van aanpak opnieuw punten voor de ervaring van je bedrijf, dan vermengt hij die twee.

Wat betekent dit voor jouw inschrijving?

  1. Sorteer de eisen. Markeer per eis of het uitsluiting, geschiktheid, selectie of gunning is. Geschiktheid is knock-out, gunning is scoren.
  2. Toon geschiktheid voorlopig aan. Met een eigen verklaring (het UEA) toon je uitsluitingsgronden, geschiktheidseisen en selectiecriteria voorlopig aan (artikel 2.84 en 2.85).
  3. Schrijf je gunningsantwoorden voor deze opdracht. Gebruik je referenties als bewijs voor wat je belooft, niet als vervanging van een antwoord.
  4. Controleer de volgorde in de stukken. Staat een eis in het hoofdstuk over gunning, dan is het een gunningscriterium met punten. Twijfel je, vraag het in de nota van inlichtingen.

TenderRender haalt elke eis letterlijk uit de aanbestedingsstukken, met knock-outeisen gemarkeerd en een paginaverwijzing per bevinding. Zo zie je snel welke eisen een uitsluitingsrisico zijn. Zie aanbestedingsstukken analyseren.

Veelgestelde vragen

Zijn geschiktheidseisen en selectiecriteria hetzelfde?

Nee, al worden ze vaak door elkaar gebruikt. Geschiktheidseisen zijn minimumeisen waaraan je moet voldoen. Selectiecriteria beperken het aantal geschikte kandidaten bij procedures met een selectiefase.

Mag ervaring ook een gunningscriterium zijn?

Alleen voor het personeel dat je voor de opdracht inzet, onder de voorwaarden van artikel 2.115 lid 2 onder g. Ervaring van je onderneming als zodanig hoort bij geschiktheid of selectie.

Hoeveel kandidaten moet een dienst minimaal uitnodigen?

Bij een niet-openbare procedure minimaal vijf, bij de concurrentiegerichte dialoog, de mededingingsprocedure met onderhandeling en het innovatiepartnerschap minimaal drie (artikel 2.99). Zijn er te weinig geschikte kandidaten, dan mag de dienst doorgaan met de geschikte.

Geldt dit onderscheid ook onder de Europese drempel?

Bij nationale procedures is het volgens PIANOo niet verplicht onderscheid te maken tussen geschiktheidseisen en selectiecriteria, maar wel aanbevolen. De Gids Proportionaliteit is ook bij nationale en meervoudig onderhandse procedures een verplicht richtsnoer.

Wat is het verschil met gunningscriteria en subgunningscriteria?

Subgunningscriteria zijn de uitwerking van een gunningscriterium. Lees het verschil tussen gunningscriteria en subgunningscriteria.

Lees ook

01 Aanbestedingen
Isometric grid illustration
200+
Aanbestedingsprojecten verwerkt met TenderRender
02 Schaal
Isometric grid illustration
100s
Pagina's tenderdocumenten tegelijk geanalyseerd
03 Eerste versie
Isometric grid illustration
15 min
Tot een eerste versie voor alle vragen van de aanbestedende dienst
[06] Informatie

Benieuwd wat TenderRender met jouw aanbesteding kan? Plan een demo.

Boek een demo
Isometric grid illustration