In het kort
Een nota van inlichtingen (NvI) is het document waarin de aanbestedende dienst de vragen van ondernemers over een aanbesteding beantwoordt en dat ze aan alle gegadigden of inschrijvers stuurt (Aanbestedingswet 2012, artikel 2.53). Bij een Europese aanbesteding moet de dienst nadere inlichtingen uiterlijk 10 dagen voor de uiterste datum van inschrijving geven, bij een versnelde procedure uiterlijk 4 dagen, mits de vraag tijdig is gesteld (artikel 2.54).
Gecontroleerd op 1 november 2026 in de Aanbestedingswet 2012 (artikelen 2.53, 2.54, 2.73 en 2.74), in de Gids Proportionaliteit (§4.1) en op PIANOo en Ondernemersplein.
Wat is een nota van inlichtingen?
Het is de vraag-en-antwoordlijst van een aanbesteding. Elke ondernemer mag inlichtingen vragen over een specifieke aanbesteding. De dienst legt haar antwoorden vast in één document, zodat iedereen dezelfde informatie heeft en het proces eerlijk blijft. Ondernemersplein schrijft dat je niet kunt zien wie een vraag heeft gesteld.
Wat er in staat en hoe de dienst het opstelt, volgt uit PIANOo:
| Onderdeel | Wat PIANOo zegt |
|---|---|
| Anonimiteit | De antwoorden worden zo geformuleerd dat ze niet naar de vragensteller zijn te herleiden. |
| Vertrouwelijk | De antwoorden bevatten geen bedrijfsvertrouwelijke informatie. |
| Inhoud | De antwoorden wijzigen de specificaties van de aankondiging niet. |
| Verspreiding | Bij een procedure zonder voorselectie publiceert de dienst de nota. Bij een procedure met voorselectie stuurt ze de nota aan alle uitgenodigde geselecteerden. |
PIANOo adviseert de nota te publiceren op een voor iedereen toegankelijke plek, zoals de eigen website of TenderNed, zodat geen inschrijver een informatievoorsprong krijgt.
Welke termijnen gelden?
| Fase of situatie | Termijn | Bron |
|---|---|---|
| Europese procedure, normale termijn | Inlichtingen uiterlijk 10 dagen vóór de uiterste datum voor het indienen van de inschrijvingen | Artikel 2.54, eerste lid |
| Versnelde procedure (artikel 2.74) | Uiterlijk 4 dagen vóór die datum | Artikel 2.54, tweede lid |
| Selectiefase (aanmelden) | De Aanbestedingswet 2012 geeft geen uiterlijke termijn. Het ARW 2016, dat verplicht is voor werken onder de Europese drempel, noemt wel 6 dagen (versneld 4 dagen) voor de uiterste datum van de verzoeken tot deelneming. | PIANOo |
| Definitieve nota | De Gids Proportionaliteit noemt als uitgangspunt dat de definitieve nota met alle gebundelde vragen en antwoorden uiterlijk 10 dagen voor aanmelding of inschrijving wordt gepubliceerd. | Gids Proportionaliteit §4.1 |
De 10 dagen gelden alleen voor vragen die tijdig zijn gesteld. Wat tijdig is, hangt volgens PIANOo af van het aantal vragen en hun complexiteit. De dienst legt in de aanbestedingsstukken vast tot welke datum je vragen kunt stellen. Stel je kort voor die datum veel of complexe vragen, dan loop je het risico dat ze niet meer tijdig worden beantwoord. Meer over de dagen staat in termijnen van de nota van inlichtingen.
Voorbeeld
Stel: de uiterste inschrijfdatum van een Europese aanbesteding is maandag 15 maart 2027 en de stukken noemen vrijdag 26 februari 2027 als laatste dag voor vragen. Rekent de dienst de dagen terug zonder de dag van de sluiting mee te tellen, dan moet de nota uiterlijk vrijdag 5 maart 2027 klaar zijn (10 dagen). In een versnelde procedure is dat donderdag 11 maart 2027 (4 dagen). Beantwoordt ze een tijdig gestelde vraag die van betekenis is voor de inschrijving pas op 8 maart, dan moet ze de inschrijftermijn verlengen (artikel 2.73, eerste lid, onder c), in een duur die in redelijke verhouding staat tot het belang van de informatie (tweede lid). Dit voorbeeld is hypothetisch.
Wat als een antwoord de aanbesteding verandert?
Verandert een antwoord of een aanpassing de stukken aanzienlijk, dan verlengt de dienst de inschrijftermijn (artikel 2.73, eerste lid, onder d). PIANOo noemt een wijziging wezenlijk als daardoor de kring van mogelijke gegadigden of inschrijvers verandert, bijvoorbeeld bij geschiktheidseisen, selectiecriteria of gunningscriteria. Voor de sluitingsdatum moet de dienst dan een nieuwe termijn stellen of de procedure afbreken. Ze rectificeert via het formulier 'Kennisgeving van veranderingen of aanvullende informatie' in TenderNed. De Gids Proportionaliteit noemt het proportioneel om de termijn te verlengen, al dan niet met een rectificatie van de aankondiging, zodra duidelijk is dat een antwoord tot een wezenlijke wijziging leidt.
In de praktijk staat in aanbestedingsdocumenten vaak dat de nota van inlichtingen integraal onderdeel is van de aanbestedingsstukken en dat bij tegenstrijdigheid de meest recente nota voorgaat. Dat is een afspraak per aanbesteding, geen wettelijke regel; lees het in de stukken van jouw aanbesteding.
Hoe stel je een goede vraag?
- Lees de stukken en noteer wat onduidelijk is, wat elkaar tegenspreekt en welke eis je niet kunt halen.
- Zoek de uiterste datum voor vragen op in de aanbestedingsstukken of op het aankondigingsformulier.
- Stel de vraag zo vroeg mogelijk. De Gids Proportionaliteit verwacht van inschrijvers een proactieve houding en zegt dat het belangrijk is vragen zo vroeg mogelijk te presenteren.
- Verwijs naar de plek in de stukken, houd de vraag neutraal en stel één onderwerp per vraag.
- Heb je een bezwaar tegen een eis of een voorstel voor een aanpassing? Zeg dat en leg uit waarom. Ondernemersplein schrijft dat de opdrachtgever vrij is het voorstel wel of niet over te nemen.
- Lees de nota en pas je inschrijving aan op de antwoorden.
Het helpt als je de vragen vooraf verzamelt. TenderRender stelt vragen voor de vragenronde voor, met de reden en de vindplaats in de stukken, klaar om naar Excel te exporteren. Het stuurt zelf geen vragen naar de aanbestedende dienst; die dien je in via het platform van de opdrachtgever. Zie vragen voor de nota van inlichtingen.
Hoe zit het met vertrouwelijke vragen en klachten?
Een ondernemer kan de dienst vragen bepaalde informatie niet in de nota op te nemen als openbaarmaking schade zou toebrengen aan zijn gerechtvaardigde economische belangen (artikel 2.53, derde lid). Ondernemersplein schrijft dat je dit vooraf duidelijk moet maken en dat de opdrachtgever bepaalt of hij je vraag 1-op-1 beantwoordt.
Een vraag is iets anders dan een klacht. Volgens PIANOo is een vraag een neutraal verzoek om een inlichting, gericht op verduidelijking, en een klacht een uiting van ontevredenheid met een corrigerend of afwijzend karakter. Wil je een klacht indienen, benoem die dan als klacht. Ben je het niet eens met de reactie in de nota, of blijft een reactie uit, dan kun je een klacht indienen bij de aanbestedende dienst.
Veelgestelde vragen
Is een nota van inlichtingen verplicht?
Bij Europese aanbestedingen beantwoordt de dienst gestelde vragen volgens artikel 2.53 in een nota van inlichtingen. PIANOo schrijft dat vragen over aanbestedingen doorgaans in een nota worden beantwoord.
Zien andere ondernemers wie mijn vraag stelde?
Nee. Ondernemersplein schrijft dat je niet kunt zien wie vragen heeft gestuurd, en PIANOo vraagt de dienst antwoorden zo te formuleren dat ze niet zijn te herleiden.
Kan ik na de vragentermijn nog vragen stellen?
De dienst hoeft dat niet te beantwoorden. De Gids Proportionaliteit zegt wel dat het in bepaalde gevallen proportioneel kan zijn ook na die termijn nog te antwoorden, bijvoorbeeld als de vraag tot een wezenlijke wijziging van de opdracht kan leiden. Reken er niet op.
Verlies ik mijn recht als ik geen vraag stel?
De Gids Proportionaliteit zegt dat het disproportioneel is het niet stellen van een vraag automatisch te laten leiden tot verval van het recht om een onderwerp later aan de orde te stellen. Inschrijvers moeten wel proactief zijn.
Wat als een antwoord de stukken wijzigt?
Dan geldt de regel voor wijzigingen: de dienst verlengt de termijn bij een aanzienlijke wijziging en rectificeert via TenderNed.
Lees ook
- Termijnen van de nota van inlichtingen
- Nota van inlichtingen: voorbeeld
- Vragen opstellen voor de nota van inlichtingen met AI
- Europese aanbesteding: termijnen en doorlooptijd