In het kort
In België kan in een openbare procedure elke ondernemer een offerte indienen nadat de aanbestedende overheid de opdracht heeft aangekondigd; de minimumtermijn voor het indienen is 35 dagen. In een niet-openbare procedure dient iedereen eerst een aanvraag tot deelneming in (minimaal 30 dagen) en nodigt de overheid daarna alleen geselecteerde kandidaten uit om binnen minimaal 30 dagen een offerte in te dienen. Beide procedures staan in de Wet van 17 juni 2016 (artikelen 36 en 37) en er wordt niet over de offertes onderhandeld.
Gecontroleerd op 1 november 2026 in de Wet van 17 juni 2016 (artikelen 35, 36, 37, 59, 66 en 79) en in het koninklijk besluit Plaatsing van 18 april 2017 (artikelen 34, 75 en 83), beide op ejustice.just.fgov.be.
Wat is het verschil tussen de twee procedures?
| Openbare procedure (art. 36) | Niet-openbare procedure (art. 37) | |
|---|---|---|
| Wie kan meedoen | iedere belangstellende ondernemer | iedere ondernemer mag een aanvraag indienen, maar alleen uitgenodigde kandidaten dienen een offerte in |
| Aantal fasen | één: je offerte met selectie-informatie | twee: eerst de aanvraag tot deelneming, dan de offerte |
| Minimumtermijn | 35 dagen vanaf de verzenddatum van de aankondiging | 30 dagen voor de aanvragen en 30 dagen vanaf de uitnodiging voor de offertes |
| Met vooraankondiging | 15 dagen | offertetermijn 10 dagen |
| Bij spoed | minstens 15 dagen | aanvragen minstens 15 dagen, offertes minstens 10 dagen |
| Elektronisch indienen | de overheid kan de termijn met 5 dagen verkorten | idem voor de offertetermijn |
| Aantal uitgenodigde kandidaten | niet van toepassing | de overheid mag het aantal beperken; het minimum is vijf (artikel 79) |
De korte termijnen bij een vooraankondiging gelden alleen als die vooraankondiging minstens 35 dagen en maximaal 12 maanden vóór de verzending van de aankondiging werd verzonden en alle beschikbare informatie bevatte. Spoed moet de overheid naar behoren onderbouwen. Alle termijnen zijn minimumtermijnen: de overheid houdt bovendien rekening met de complexiteit van de opdracht (artikel 59).
De wet laat de keuze tussen beide procedures vrij. Voor de onderhandelingsprocedures, de dialoog en het innovatiepartnerschap legt ze wel voorwaarden op (artikelen 38 tot 42); die zie je terug in soorten procedures voor overheidsopdrachten.
Hoe werkt de selectie in beide procedures?
In een openbare procedure moet je offerte vergezeld gaan van de door de overheid gevraagde informatie voor de selectie. Vanaf de Europese drempel is dat het UEA. Lees in het bestek wat er gevraagd wordt en volg het UEA invullen.
De overheid mag in een openbare procedure vanaf de Europese drempel de offertes onderzoeken zodra het ontbreken van uitsluitingsgronden en het voldoen aan de selectiecriteria louter op basis van het UEA zijn nagegaan. De grondige controle van de bewijsstukken kan dan later gebeuren. Vooraf moet de overheid wel nagaan of je fiscale of sociale schulden hebt (artikel 66, § 2 van de wet). Onder de Europese drempel geldt iets vergelijkbaars, uitgewerkt in artikel 75 van het KB Plaatsing.
In een niet-openbare procedure beoordeelt de overheid eerst alle aanvragen. Bij een groot aantal kandidaten mag ze het aantal uitgenodigden beperken, op basis van objectieve en niet-discriminerende criteria en regels die ze vooraf in de aankondiging vermeldt, samen met het minimum- en eventueel maximumaantal. Het minimumaantal is vijf. Zijn er minder geschikte kandidaten, dan kan de overheid de procedure voortzetten met wie wel voldoet (artikel 79). Wat een selectiecriterium mag zijn, lees je in selectiecriteria voor overheidsopdrachten.
Hoe lang duurt het in de praktijk?
Stel: een provincie plaatst een dienstenopdracht van 300.000 euro. De Europese drempel voor provincies is 216.000 euro, dus de opdracht moet Europees bekend worden gemaakt en je vult een UEA in. Dag 0 is de verzenddatum van de aankondiging.
| Openbare procedure | Niet-openbare procedure | |
|---|---|---|
| Dag 0 | aankondiging | aankondiging |
| Vroegste einde van de aanvraagtermijn | niet van toepassing | dag 30 |
| Uitnodiging tot offerte | niet van toepassing | bijvoorbeeld dag 45, na de beoordeling van de aanvragen |
| Vroegste einde van de offertetermijn | dag 35 (dag 30 bij elektronisch indienen, als de overheid de termijn verkort) | dag 75 (dag 70 bij elektronisch indienen) |
De niet-openbare procedure duurt dus minstens 60 dagen en meestal langer, omdat de overheid tussen de twee fasen de kandidaten beoordeelt. De exacte data staan altijd in de aankondiging. Een laattijdige aanvraag of offerte wordt niet aanvaard (artikel 83 KB Plaatsing), dus plan je eigen deadline ruim vóór de limietdatum.
Kan de overheid de termijn verlengen of de offerte verbeteren?
De overheid moet de termijn verlengen als zij aanvullende informatie, hoewel tijdig gevraagd, niet uiterlijk zes dagen vóór het einde van de termijn heeft gegeven (vier dagen bij spoed), of als de opdrachtdocumenten aanzienlijk zijn gewijzigd (artikel 59, § 3). Daarom loont het om je vragen vroeg te stellen. Hoe je dat doet, staat in vragen opstellen voor de nota van inlichtingen.
Onderhandelen over je offerte is in deze procedures niet voorzien. Wel verbetert de overheid rekenfouten en zuiver materiële fouten en kan ze je vragen je offerte te verduidelijken zonder haar te wijzigen of aan te vullen (artikel 34 KB Plaatsing).
Veelgestelde vragen
Wanneer kiest een overheid de niet-openbare procedure?
De wet legt voor de openbare en de niet-openbare procedure geen voorwaarden op: de overheid mag vrij kiezen (artikel 35). Een tweefasige procedure laat de overheid toe het aantal kandidaten vooraf te beperken (artikel 79).
Hoeveel kandidaten worden uitgenodigd?
Bij een niet-openbare procedure is het minimumaantal vijf. De overheid mag het aantal beperken als ze in de aankondiging de objectieve criteria en het minimum- en eventueel maximumaantal vermeldt (artikel 79).
Mag ik een UEA hergebruiken?
Je mag een UEA dat je in een vorige procedure gebruikte opnieuw gebruiken, op voorwaarde dat je bevestigt dat de gegevens nog correct zijn (artikel 73, § 1 van de wet).
Wat als ik de limietdatum mis?
Een laattijdige aanvraag tot deelneming of offerte wordt niet aanvaard (artikel 83 KB Plaatsing).
Hoe zie ik welke procedure een opdracht heeft?
De aankondiging van de opdracht vermeldt de procedure. Hoe je aankondigingen opzoekt, lees je in zoeken op BOSA e-Procurement.
Lees ook
- Soorten procedures voor overheidsopdrachten
- Selectiecriteria voor overheidsopdrachten
- Een offerte indienen voor een overheidsopdracht
- Drempelbedragen overheidsopdrachten 2026
Bronnen
- Wet van 17 juni 2016 inzake overheidsopdrachten (ejustice.just.fgov.be), artikelen 35 tot 37, 59, 66, 73 en 79
- KB van 18 april 2017 plaatsing overheidsopdrachten in de klassieke sectoren (ejustice.just.fgov.be), artikelen 34, 75 en 83