Gids

Soorten procedures voor overheidsopdrachten in België

Alle plaatsingsprocedures voor overheidsopdrachten in België op een rij, met drempels, termijnen en wanneer een overheid welke procedure mag kiezen.

TenderRenderAI voor aanbestedingen

In het kort

In België kent de Wet van 17 juni 2016 zes plaatsingsprocedures met voorafgaande bekendmaking: de openbare procedure, de niet-openbare procedure, de mededingingsprocedure met onderhandeling, de concurrentiegerichte dialoog, het innovatiepartnerschap en de vereenvoudigde onderhandelingsprocedure met voorafgaande bekendmaking. Daarnaast bestaan de onderhandelingsprocedure zonder voorafgaande bekendmaking en, onder 30.000 euro, de opdracht van beperkte waarde. Welke procedure een aanbestedende overheid mag gebruiken, hangt af van het bedrag en van de aard van de opdracht.

Gecontroleerd op 1 november 2026 in de Wet van 17 juni 2016 (artikelen 35 tot 47 en 92) en in het koninklijk besluit Plaatsing van 18 april 2017 (artikelen 11, 90 en 91), beide op ejustice.just.fgov.be.

Welke procedures bestaan er?

ProcedureWanneer mag de overheid ze kiezenBekendmakingMinimumtermijn
Openbare procedure (art. 36)vrije keuzeja35 dagen voor de offerte
Niet-openbare procedure (art. 37)vrije keuzeja30 dagen aanvraag, 30 dagen offerte
Mededingingsprocedure met onderhandeling (art. 38)in de gevallen van artikel 38, onder meer complexe of innovatieve opdrachten, of onder de waardegrens van het KB (art. 91)ja30 dagen aanvraag, 30 dagen eerste offerte
Concurrentiegerichte dialoog (art. 39)dezelfde gevallen als artikel 38, § 1, 1°, a) tot d), en 2°ja30 dagen aanvraag
Innovatiepartnerschap (art. 40)behoefte aan innovatieve producten, diensten of werken die niet op de markt beschikbaar zijnja30 dagen aanvraag
Vereenvoudigde onderhandelingsprocedure met voorafgaande bekendmaking (art. 41)leveringen en diensten onder de Europese drempel, werken onder 750.000 euroja22 dagen offerte
Onderhandelingsprocedure zonder voorafgaande bekendmaking (art. 42)uitgave onder 140.000 euro, spoed, één mogelijke ondernemer, enz.neegeen minimumtermijn
Opdracht van beperkte waarde (art. 92)geraamde waarde onder 30.000 euroneegeen minimumtermijn

De termijnen zijn de wettelijke minima, gerekend vanaf de verzenddatum van de aankondiging. De overheid moet altijd rekening houden met de complexiteit van de opdracht (artikel 59).

Wat is het verschil in de praktijk?

Openbaar of niet-openbaar. Bij een openbare procedure dient iedereen meteen een offerte in. Bij een niet-openbare procedure dient iedereen eerst een aanvraag tot deelneming in en nodigt de overheid daarna uit; het minimum is vijf kandidaten. Meer in openbare en niet-openbare procedure in België.

Met onderhandeling. In de mededingingsprocedure met onderhandeling en in de vereenvoudigde onderhandelingsprocedure met voorafgaande bekendmaking onderhandelt de overheid met de inschrijvers over de inhoud van hun offertes. Over minimumeisen en gunningscriteria wordt niet onderhandeld. De vereenvoudigde variant is open voor iedereen, de mededingingsprocedure werkt met uitgenodigde kandidaten. Meer in onderhandelingsprocedure met voorafgaande bekendmaking.

Dialoog en partnerschap. Bij de concurrentiegerichte dialoog bespreekt de overheid met de geselecteerde deelnemers alle aspecten van de opdracht om te bepalen hoe ze het best aan haar behoefte voldoet. De opdracht wordt gegund op de beste prijs-kwaliteitsverhouding. Bij een innovatiepartnerschap vraagt de overheid iets wat nog niet op de markt bestaat en sluit ze een partnerschap voor onderzoek en ontwikkeling.

Zonder bekendmaking. De overheid kiest zelf wie ze uitnodigt en publiceert vooraf geen aankondiging. Dat kan onder een goed te keuren uitgave van 140.000 euro en in enkele andere gevallen. Lees onderhandelingsprocedure zonder voorafgaande bekendmaking.

Beperkte waarde. Onder 30.000 euro (geraamde waarde) gelden alleen de algemene regels en kan de opdracht via een aanvaarde factuur tot stand komen. Lees overheidsopdracht van beperkte waarde.

Wat zijn raamovereenkomsten en dynamische aankoopsystemen?

Dit zijn geen procedures, maar instrumenten die de overheid bovenop een procedure gebruikt.

  • Een raamovereenkomst (artikel 43) wordt gesloten via een van de procedures en regelt de voorwaarden voor latere opdrachten. De duur is beperkt tot vier jaar, behalve in uitzonderlijke en gemotiveerde gevallen.
  • Een dynamisch aankoopsysteem (artikel 44) is een volledig elektronisch proces voor courante aankopen dat tijdens zijn looptijd openstaat voor elke ondernemer die aan de selectiecriteria voldoet.
  • Een elektronische catalogus (artikel 46) laat de overheid vragen om de offerte als catalogus in te dienen.
  • Een aankoopcentrale (artikel 47) koopt voor andere overheden aan; zij mogen die opdrachten of dat systeem gebruiken.

Hoe herken je de procedure van een opdracht?

Stel: je volgt de aankondigingen van gemeenten in jouw regio en ziet drie opdrachten.

  1. Een gemeente zoekt leveringen voor een geraamde 150.000 euro via een vereenvoudigde onderhandelingsprocedure met voorafgaande bekendmaking. Iedereen mag een offerte indienen, je hebt minstens 22 dagen en de gemeente kan onderhandelen.
  2. Een andere gemeente plaatst een dienstenopdracht van 400.000 euro via een niet-openbare procedure. Je dient eerst een aanvraag tot deelneming in, met een UEA, en krijgt alleen een uitnodiging voor een offerte als je geselecteerd wordt.
  3. Een derde gemeente publiceert niets en vraagt drie firma's een prijs voor een opdracht van 25.000 euro. Dat is een opdracht van beperkte waarde.

De procedure staat in de aankondiging van de opdracht. Vind je er geen, kijk dan naar de waarde: onder 30.000 euro kan de overheid met een rechtstreekse vraag aan enkele ondernemers volstaan. Hoe je aankondigingen opzoekt, lees je in zoeken op BOSA e-Procurement.

Veelgestelde vragen

Wat betekent "vereenvoudigd" in de vereenvoudigde onderhandelingsprocedure?

Dat er maar één fase is: iedere belangstellende ondernemer dient meteen een offerte in, met de selectie-informatie, binnen minstens 22 dagen. De procedure is alleen toegelaten onder de Europese drempel (en voor werken onder 750.000 euro), zie artikel 41.

Mag een overheid zelf kiezen tussen openbaar en niet-openbaar?

Ja. Voor die twee procedures legt de wet geen voorwaarden op (artikel 35). Voor de mededingingsprocedure, de dialoog en het innovatiepartnerschap moet een van de gevallen uit artikel 38, 39 of 40 vervuld zijn.

Wanneer moet een opdracht Europees bekendgemaakt worden?

Vanaf de Europese drempels: 5.404.000 euro voor werken en 140.000 of 216.000 euro voor leveringen en diensten, afhankelijk van de overheid. Zie drempelbedragen overheidsopdrachten 2026.

Is een raamovereenkomst een aparte procedure?

Nee. Een raamovereenkomst wordt gesloten via een van de procedures van de wet (artikel 43, § 1).

Gelden de termijnen ook voor de onderhandelingsprocedure zonder bekendmaking?

Nee. Artikel 36 tot 41 leggen minimumtermijnen op voor procedures met bekendmaking. De overheid vermeldt in haar uitnodiging een limietdatum en limietuur (artikel 94 KB Plaatsing).

Lees ook

Bronnen

01 Aanbestedingen
Isometric grid illustration
200+
Aanbestedingsprojecten verwerkt met TenderRender
02 Schaal
Isometric grid illustration
100s
Pagina's tenderdocumenten tegelijk geanalyseerd
03 Eerste versie
Isometric grid illustration
15 min
Tot een eerste versie voor alle vragen van de aanbestedende dienst
[06] Informatie

Benieuwd wat TenderRender met jouw aanbesteding kan? Plan een demo.

Boek een demo
Isometric grid illustration