Gids

Meervoudig onderhandse aanbesteding: regels en grens (2026)

Wanneer mag een overheid meervoudig onderhands aanbesteden? Bedragen onder de drempel, aantal uit te nodigen partijen, Gids Proportionaliteit, stappen.

TenderRenderAI voor aanbestedingen

In het kort

Bij een meervoudig onderhandse aanbesteding nodigt de aanbestedende dienst zelf een beperkt aantal ondernemers uit om een offerte in te dienen. De opdracht wordt niet vooraf aangekondigd en de procedure kan alleen onder de Europese drempel. De Gids Proportionaliteit schrijft voor dat er minimaal drie en maximaal vijf inschrijvers worden uitgenodigd. Een vast wettelijk drempelbedrag voor deze procedure bestaat niet: het Rijk gebruikt sinds 1 januari 2025 € 50.000 voor leveringen en diensten en € 150.000 voor werken als ondergrens, andere organisaties bepalen hun grens in het eigen inkoopbeleid.

Gecontroleerd op 1 november 2026 in de Aanbestedingswet 2012, het Aanbestedingsbesluit, de Gids Proportionaliteit (3e herziening, per 1 januari 2022) en de Circulaire grensbedragen van de Rijksoverheid. Bedragen zijn exclusief btw.

Wat is een meervoudig onderhandse aanbesteding?

Artikel 1.14 van de Aanbestedingswet 2012 beschrijft de situatie: een aanbestedende dienst die twee of meer ondernemers uitnodigt om een inschrijving in te dienen, voordat hij een schriftelijke overeenkomst sluit. PIANOo vult dat in. De dienst kiest de uit te nodigen ondernemers op objectieve gronden en gunt aan de aanbieder met de economisch meest voordelige inschrijving. In principe is er geen ruimte om te onderhandelen. Onderhands betekent hier dus niet dat er wordt onderhandeld: het is een offerteronde.

PIANOo noemt als voordelen een korte procedure, lage procedurekosten en veel vrijheid in de inrichting. Nadelen zijn dat maar een klein deel van de markt wordt benaderd, dat het lastig is objectieve gronden voor de keuze op te stellen en dat de procedure weinig transparant is.

Welke regels gelden?

BronWat het regelt
Artikel 1.4 Aanbestedingswet 2012De keuze voor de procedure en voor de uit te nodigen ondernemers volgt uit objectieve criteria. Een ondernemer kan schriftelijk om de motivering vragen.
Artikel 1.15Gelijke behandeling van alle inschrijvers. De gunningsbeslissing gaat met de relevante redenen naar alle inschrijvers.
Artikel 1.16Alleen eisen, voorwaarden en criteria die in redelijke verhouding staan tot de opdracht. Let op samenvoegen, termijnen, kosten van de inschrijving en contractvoorwaarden.
Gids ProportionaliteitVerplicht richtsnoer (artikel 10 Aanbestedingsbesluit). Afwijken mag alleen met motivering in de aanbestedingsstukken.
ARW 2016Verplicht voor werken onder de Europese drempel (artikel 11 Aanbestedingsbesluit).
Eigen inkoopbeleidGrensbedragen en werkwijze per organisatie.

Uit de Gids Proportionaliteit komen drie praktische regels. Voorschrift 3.4 B: bij een meervoudig onderhandse procedure onder de Europese drempel nodigt de aanbestedende dienst ten minste drie en ten hoogste vijf inschrijvers uit. Voorschrift 3.5 C: geschiktheidseisen stelt de dienst alleen als de geschiktheid van een of meer uitgenodigde ondernemers nog niet bekend is. En over de wachttijd na de gunningsbeslissing: die is voor deze procedure niet wettelijk geregeld, maar de Gids noemt een redelijke termijn van bijvoorbeeld 7 of 10 kalenderdagen.

Wat is de grens, en welk drempelbedrag geldt in 2026?

Er is een bovengrens en een ondergrens.

De bovengrens is de Europese drempel. Is de geraamde waarde gelijk aan of hoger, dan is een Europese procedure verplicht. In 2026 en 2027 is dat € 216.000 voor leveringen en diensten van decentrale overheden, € 140.000 voor het Rijk en € 5.404.000 voor werken. Zie drempelbedragen aanbesteding 2026.

De ondergrens hangt af van de organisatie. De wet noemt geen bedrag. PIANOo schrijft dat de inkooprichtlijnen van de organisatie bepalen onder welke grensbedragen welke procedure kan worden gebruikt, met inachtneming van de Gids Proportionaliteit. Voor het Rijk staan ze in de Circulaire grensbedragen (29 november 2024, geldig sinds 1 januari 2025):

Soort opdrachtWaardeAangewezen procedure
Leveringen en dienstentot € 50.000één-op-één gunnen
Leveringen en dienstenvanaf € 50.000 tot de Europese drempelmeervoudig onderhands
Werkentot € 150.000één-op-één gunnen
Werken€ 150.000 tot € 1.500.000meervoudig onderhands
Werkenvanaf € 1.500.000 tot de Europese drempelnationale aanbesteding met publicatie
Alle soortenduidelijk grensoverschrijdend belangnationale aanbesteding met publicatie

De circulaire geldt voor de Rijksoverheid. Een gemeente, provincie of waterschap hanteert haar eigen grenzen. Ook de Gids is een richtsnoer: ze noemt meervoudig onderhands proportioneel tot de Europese drempel voor leveringen en diensten en tot € 1.500.000 voor werken. Wie een grens van een bepaalde gemeente zoekt, vindt die in haar inkoopbeleid.

Hoe verloopt een meervoudig onderhandse aanbesteding?

  1. De aanbestedende dienst bepaalt op objectieve gronden de procedure en de uit te nodigen ondernemers. Een belangstellingregistratie vooraf kan helpen om de markt te leren kennen (PIANOo).
  2. Hij stuurt de offerteaanvraag aan de gekozen ondernemers. De termijn moet redelijk zijn. PIANOo schrijft dat de Europese minimumtermijnen in ieder geval als redelijk gelden en dat kortere termijnen zijn toegestaan.
  3. De ondernemers dienen een offerte in. Eventuele vragen en antwoorden lopen via de werkwijze die in de offerteaanvraag staat.
  4. De dienst beoordeelt de offertes op de vooraf bekende criteria en kiest de economisch meest voordelige inschrijving.
  5. Alle inschrijvers krijgen de gunningsbeslissing met de redenen (artikel 1.15).
  6. Na een redelijke wachttijd volgt het contract.

Een vaste doorlooptijd noemt de wet niet. Hij volgt uit de uitnodiging.

Voorbeeld

Stel: een ministerie wil een dienst inkopen met een geraamde waarde van € 85.000. Volgens de Rijkscirculaire is meervoudig onderhands vanaf € 50.000 de aangewezen procedure. Het ministerie nodigt vier ondernemers uit, binnen de drie tot vijf van de Gids. Dezelfde dienst van € 45.000 had het ministerie in beginsel aan één partij kunnen gunnen.

Hoe kom je in aanmerking voor een uitnodiging?

Je wordt niet gevonden via een zoekopdracht, want er is meestal niets gepubliceerd. PIANOo noemt als voordeel dat de dienst eigen ervaringen met leveranciers kan meenemen in de keuze. Zorg dat de opdrachtgever je kent en volg publieke signalen; hoe dat werkt staat in meervoudig onderhandse aanbestedingen vinden. Kondigt een aanbestedende dienst een nationale opdracht uit eigen beweging aan, dan is aankondiging via TenderNed verplicht (artikel 1.18).

Word je uitgenodigd, dan is de procedure volgens PIANOo kort. TenderRender schrijft een eerste versie op basis van de aanbestedingsstukken en je eigen eerdere inschrijvingen; jij beoordeelt en dient zelf in. Zie tenderteksten schrijven.

Veelgestelde vragen

Hoeveel partijen worden uitgenodigd?

De wet vraagt twee of meer (artikel 1.14). De Gids Proportionaliteit schrijft ten minste drie en ten hoogste vijf voor, tenzij de dienst een afwijking motiveert.

Wat is het drempelbedrag voor meervoudig onderhands in 2026?

Een landelijk vast bedrag bestaat niet. Het Rijk gebruikt € 50.000 voor leveringen en diensten en € 150.000 voor werken als ondergrens. Boven de Europese drempel is een Europese procedure verplicht.

Mag er worden onderhandeld?

In principe niet. PIANOo schrijft dat onderhandelen met een partij formeel niet mogelijk is en dat de dienst aan de economisch meest voordelige inschrijving gunt.

Wordt een meervoudig onderhandse aanbesteding gepubliceerd?

Normaal niet. Bij een onderhandse procedure kondigt de aanbestedende dienst niets aan. Doet hij dat vrijwillig, dan is TenderNed verplicht.

Kan ik de keuze van de uitgenodigde partijen aanvechten?

Je kunt de aanbestedende dienst schriftelijk om de motivering vragen (artikel 1.4, derde lid). Of de keuze standhoudt, beoordeelt uiteindelijk een rechter. Vraag bij twijfel juridisch advies.

Lees ook

Bronnen

01 Aanbestedingen
Isometric grid illustration
200+
Aanbestedingsprojecten verwerkt met TenderRender
02 Schaal
Isometric grid illustration
100s
Pagina's tenderdocumenten tegelijk geanalyseerd
03 Eerste versie
Isometric grid illustration
15 min
Tot een eerste versie voor alle vragen van de aanbestedende dienst
[06] Informatie

Benieuwd wat TenderRender met jouw aanbesteding kan? Plan een demo.

Boek een demo
Isometric grid illustration