In het kort
Tussen 2019 en 2023 werden in Nederland 2.976 ICT-opdrachten (software en IT-diensten, CPV 48 en 72) Europees gegund, met een totale waarde van € 13,1 miljard, blijkt uit een analyse van TenderRender op TED-gegevens. Een ICT-perceel trok in de helft van de gevallen hooguit 2 inschrijvers, en het aandeel percelen met maar één inschrijver steeg van 27% in 2019 naar 39% in 2023. 85% van de gegunde ICT-percelen ging op beste prijs-kwaliteitverhouding. Raamovereenkomsten waren maar 24% van de percelen, maar 71% van de waarde.
Waarom is ICT een aparte markt?
ICT-aanbestedingen lijken op papier op andere diensten, maar de cijfers wijken sterk af. Er zijn minder inschrijvers dan in vrijwel elke andere sector, de waarde zit geconcentreerd in een paar grote raamovereenkomsten, en een vijfde van de opdrachten wordt gegund zonder dat de markt vooraf iets ziet. Dit artikel zet die cijfers op een rij. Voor de hele Nederlandse markt, zie aanbestedingen in Nederland in cijfers.
We tellen alle gunningen met een CPV-code in hoofdgroep 48 (softwarepakketten en informatiesystemen) of 72 (IT-diensten: advies, ontwikkeling, internet en ondersteuning). Hardware (CPV 30) en telecom (CPV 32) vallen erbuiten. Een gunning is één gunningsaankondiging op TED, een perceel één gegund deel daarvan.
Hoeveel ICT-opdrachten worden Europees gegund?
| Jaar | Gunningen | Percelen | Totale waarde (mld €) | Mediane waarde per perceel |
|---|---|---|---|---|
| 2019 | 510 | 519 | 1,4 | € 705.000 |
| 2020 | 625 | 654 | 3,4 | € 645.000 |
| 2021 | 555 | 580 | 1,3 | € 587.000 |
| 2022 | 617 | 637 | 2,9 | € 737.000 |
| 2023 | 671 | 700 | 4,2 | € 833.000 |
| 2019–2023 | 2.976 | 3.090 | 13,1 | € 715.000 |
Het aantal ICT-gunningen groeide met 32% tussen 2019 en 2023, iets sneller dan de hele markt (28%). De mediane waarde per perceel ligt met € 715.000 ruim boven de landelijke mediaan van € 500.000. De totale waarde schommelt sterk per jaar, omdat enkele grote raamovereenkomsten het totaal bepalen.
Hoeveel concurrentie is er bij ICT-aanbestedingen?
| Jaar | Gemiddeld aantal inschrijvers | Mediaan | % percelen met 1 inschrijver |
|---|---|---|---|
| 2019 | 3,4 | 2 | 27% |
| 2020 | 4,5 | 2 | 27% |
| 2021 | 2,7 | 2 | 30% |
| 2022 | 2,3 | 2 | 38% |
| 2023 | 2,5 | 2 | 39% |
Dit is het opvallendste cijfer van de ICT-markt. In 2023 kreeg bijna vier op de tien ICT-percelen maar één inschrijving. In de hele Nederlandse markt was dat 26%, in de bouw 15%. Het gemiddelde aantal inschrijvers zakte van 3,4 in 2019 naar 2,5 in 2023 (2020 was een uitschieter door enkele grote raamovereenkomsten met 30 tot 40 inschrijvers per perceel).
Per deelmarkt
| CPV | Deelmarkt | Gunningen 2019–2023 | Mediane waarde perceel | Gem. inschrijvers | % 1 inschrijver | % laagste prijs |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 7200 | IT-diensten algemeen | 1.026 | € 870.000 | 4,1 | 28% | 10% |
| 4800 | Softwarepakketten en informatiesystemen | 770 | € 644.000 | 2,3 | 35% | 20% |
| 7226 | Softwaregerelateerde diensten | 175 | € 698.000 | 2,2 | 34% | 17% |
| 7220 | Softwareprogrammering en -advies | 92 | € 613.000 | 2,2 | 49% | 12% |
| 7221 | Programmering van softwarepakketten | 91 | € 618.000 | 2,8 | 42% | 14% |
| 7251 | Computerbeheer | 68 | € 743.000 | 2,8 | 26% | 6% |
| 7231 | Gegevensverwerking | 60 | € 850.000 | 3,0 | 30% | 8% |
| 7270 | Netwerkdiensten | 43 | € 797.000 | 3,2 | 16% | 18% |
Bij software (CPV 4800 en de programmeringscodes 7220/7221) krijgt een derde tot de helft van de percelen maar één inschrijving. Dat is logisch: wie een bestaand pakket uitbreidt of onderhoudt, vraagt vaak om kennis van dat ene systeem. Algemene IT-diensten en netwerkdiensten zijn opener, met 3 tot 4 inschrijvers en minder enkelvoudige inschrijvingen.
Grotere ICT-opdrachten, meer concurrentie
| Waarde perceel | Gem. inschrijvers | Mediaan | % 1 inschrijver |
|---|---|---|---|
| Tot ca. € 221.000 | 2,5 | 2 | 40% |
| € 221.000 – € 1 mln | 2,6 | 2 | 36% |
| € 1 – 5,5 mln | 3,4 | 2 | 33% |
| € 5,5 – 50 mln | 3,9 | 2 | 25% |
| Boven € 50 mln | 9,6 | 4 | 15% |
Kleine en middelgrote ICT-opdrachten zijn het minst omstreden: 36 tot 40% met één inschrijver. Boven € 50 miljoen, meestal grote raamovereenkomsten, schrijven gemiddeld bijna tien partijen in. Voor een kleinere IT-leverancier liggen de beste kansen dus niet bij de grote raamcontracten, maar bij de opdrachten tot een miljoen waar veel concurrenten niet op reageren.
Prijs of kwaliteit bij ICT?
85% van de Nederlandse Europees gegunde ICT-percelen in 2019–2023 ging op beste prijs-kwaliteitverhouding. Bij IT-diensten was laagste prijs zeldzaam (11%), bij softwarepakketten en andere leveringen vaker (21%).
Het aandeel laagste prijs steeg wel: van 11% in 2019 naar 21% in 2023. En er is een duidelijk verband met concurrentie. Op laagste prijs gegunde ICT-percelen hadden een mediaan van 1 inschrijver (gemiddeld 2,8). Op kwaliteit gegunde percelen hadden een mediaan van 2 (gemiddeld 3,1). Laagste prijs komt in ICT vooral voor bij opdrachten waar er in de praktijk maar één logische leverancier is, zoals licenties of uitbreidingen van een bestaand systeem.
Raamovereenkomsten: een kwart van de percelen, bijna driekwart van het geld
| Raamovereenkomst | Enkelvoudige opdracht | |
|---|---|---|
| Aandeel percelen | 24% | 76% |
| Totale waarde 2019–2023 | € 9,3 mld | € 3,8 mld |
| Mediane waarde perceel | € 2,1 mln | € 587.000 |
| Gem. inschrijvers | 4,4 | 2,6 |
71% van de ICT-waarde loopt via raamovereenkomsten. Die trekken bijna twee keer zoveel inschrijvers en lopen lang. Wie er niet in zit, kan bij die klant vaak jaren niet leveren. Andersom zijn de enkelvoudige opdrachten talrijker en rustiger.
Ter vergelijking met België: daar is 51% van de ICT-percelen een raamovereenkomst, twee keer zo vaak als in Nederland. Zie ICT-overheidsopdrachten in België in cijfers.
Procedures en looptijd
Gemeten op ICT-gunningen uit 2024 en 2025, omdat dit veld pas met eForms goed gevuld is:
| Procedure (percelen 2024–2025) | ICT | Alle sectoren NL |
|---|---|---|
| Openbare procedure | 69% | 67% |
| Onderhandelingsprocedure zonder aankondiging | 19% | 11% |
| Niet-openbare procedure | 6% | 19% |
| Mededingingsprocedure met onderhandeling | 3% | 1% |
| Concurrentiegerichte dialoog en overig | 2% | 2% |
Bijna een vijfde van de ICT-percelen kwam tot stand via een onderhandelingsprocedure zonder voorafgaande aankondiging, bijna twee keer zo vaak als gemiddeld. Dat zijn opdrachten die de markt pas ziet als ze al gegund zijn, vaak bij de zittende leverancier om technische redenen of exclusieve rechten.
De looptijd heeft in de ICT-gunningen van 2024–2025 een mediaan van 48 maanden en een gemiddelde van 59 maanden (627 percelen), langer dan de bouw. Een gewonnen ICT-contract levert dus vaak vier tot vijf jaar werk op, en een verloren contract komt pas na die tijd terug.
Kopers en winnaars
De ICT-markt is breed: 933 verschillende kopers en 1.723 verschillende winnaars in vijf jaar. Geen enkele koper heeft meer dan 3% van de gunningen. De meest actieve kopers waren de Provincie Zuid-Holland (86), de Belastingdienst (64), ProRail (43), GÉANT (42) en de gemeenten Utrecht en Den Haag (elk 34). De tien winnaars met de meeste percelen wonnen samen 10% van de ICT-percelen; 75% van alle winnaars won er precies één.
Wat betekenen deze cijfers voor een inschrijver?
Je concurrentie is kleiner dan je denkt. Met een mediaan van 2 inschrijvers is de kans voor een willekeurige inschrijver ruwweg één op twee. Bij bijna 40% van de percelen ben je zelfs de enige. Wie niet inschrijft omdat "de grote partijen het toch winnen", laat kansen liggen.
Kwaliteit telt bijna altijd. In 85% van de ICT-percelen beslist de beoordeling van je aanpak, je team en je risicobeheersing mee. Een concreet implementatieplan met bewijs uit vergelijkbare projecten scoort beter dan een algemene productbeschrijving. Lees winnen op kwaliteit in plaats van op prijs.
Zorg dat je erbij bent voordat het contract afloopt. Met looptijden van vier tot vijf jaar en bijna een op de vijf opdrachten zonder aankondiging, win je de volgende ronde vaak al in de jaren ervoor: door de klant te kennen en te weten wanneer het huidige contract afloopt.
Kies welke raamovereenkomsten je echt wilt. Raamcontracten zijn groot en druk bevochten. Investeer in de paar die strategisch zijn, en schrijf daarnaast in op de rustigere enkelvoudige opdrachten.
Hoe helpt TenderRender hierbij?
TenderRender zoekt ICT-aanbestedingen op TenderNed, BOSA en öffentlicheVergabe en geeft elke aanbesteding een matchscore met uitleg op basis van je bedrijfsbeschrijving, zodat ook kleinere opdrachten met weinig concurrentie opvallen. In Nederland laat de voorspelmodule zien welke contracten binnen 6, 12 of 24 maanden aflopen. Bij het schrijven werkt de AI vanuit je eigen bibliotheek met eerdere inschrijvingen en referenties, en de review geeft per subcriterium een score, zwaktes op volgorde van ernst en een concrete suggestie.
Over deze cijfers
Bron: TED (Tenders Electronic Daily, ted.europa.eu), bewerkt door TenderRender. Alleen Europees aangekondigde gunningen, dus vooral opdrachten boven de Europese drempelwaarden. Selectie: kopers uit Nederland, CPV-hoofdgroepen 48 en 72, gunningsjaar 2019–2023. Onze extractie loopt tot maart 2026 en is na 2023 onvolledig. Peildatum: 15 oktober 2026.
Gunningen zijn unieke publicatienummers, percelen de gegunde delen. Waarden onder € 1.000 en boven € 10 miljard zijn als foutief uitgesloten; ongeveer 60% van de ICT-percelen heeft een bruikbare waarde. Inschrijvers alleen waar een aantal boven nul is ingevuld. Aandelen en medianen berekenen we op percelen. EU-instellingen met een Nederlands adres zijn uitgesloten. Kopers met meerdere naamvarianten zijn samengevoegd. Procedure en looptijd komen uit gunningen van 2024 en 2025. Het aandeel mkb-inschrijvingen is in deze gegevens niet ingevuld en ontbreekt daarom.
Veelgestelde vragen
Hoeveel ICT-aanbestedingen worden er in Nederland Europees gegund?
In 2023 waren het 671 gunningen in software en IT-diensten (CPV 48 en 72), met 700 percelen. Over 2019–2023 samen 2.976 gunningen met een waarde van € 13,1 miljard.
Hoeveel inschrijvers heeft een ICT-aanbesteding?
In de helft van de gevallen 2 of minder. Het gemiddelde was 2,5 in 2023. 39% van de ICT-percelen kreeg dat jaar maar één inschrijving.
Waarom zijn er zo weinig inschrijvers bij ICT-aanbestedingen?
De cijfers laten zien dat vooral software- en programmeeropdrachten weinig inschrijvers trekken. Dat zijn vaak uitbreidingen of onderhoud van bestaande systemen, waar specifieke kennis of rechten nodig zijn. Algemene IT-diensten en grote raamovereenkomsten trekken meer partijen.
Worden ICT-opdrachten op prijs gegund?
Meestal niet: 85% van de percelen ging in 2019–2023 op beste prijs-kwaliteitverhouding. Op laagste prijs gegunde ICT-percelen hadden vaak maar één inschrijver.
Hoe lang loopt een ICT-contract bij de overheid?
In de ICT-gunningen van 2024–2025 met een ingevulde looptijd is de mediaan 48 maanden en het gemiddelde 59 maanden, zonder eventuele verlengingen.
