In het kort
Een dynamisch aankoopsysteem (DAS) is een volledig elektronisch proces waarmee een aanbestedende dienst gangbare werken, leveringen of diensten inkoopt. Elke ondernemer die niet is uitgesloten en aan de geschiktheidseisen voldoet, moet worden toegelaten, ook als hij zich pas tijdens de looptijd aanmeldt. Toelating is nog geen opdracht: voor elke specifieke opdracht nodigt de dienst de toegelaten ondernemers uit en schrijf je apart in.
Gecontroleerd op 1 november 2026 op wetten.overheid.nl (Aanbestedingswet 2012, artikelen 2.48 tot en met 2.50 en 2.144 tot en met 2.149) en PIANOo.
Wat is een dynamisch aankoopsysteem?
Volgens artikel 2.48 mag een aanbestedende dienst een DAS instellen voor gangbare aankopen, waarvan de kenmerken door de algemene beschikbaarheid op de markt aan haar behoeften voldoen. Denk aan standaardproducten en terugkerende diensten, niet aan maatwerk. PIANOo omschrijft de werking in twee fases:
- Instellen van het systeem. De dienst doorloopt de aanmeldingsfase van de niet-openbare procedure: aankondiging, toetsing op uitsluitingsgronden, toetsing op geschiktheidseisen en toelating van de ondernemers die voldoen.
- Opdrachten plaatsen binnen het systeem. Voor elke opdracht nodigt de dienst de toegelaten ondernemers uit om in te schrijven en doorloopt de rest van de niet-openbare procedure.
De dienst vermeldt in de aankondiging dat het om een DAS gaat en hoe lang het systeem loopt. In de aanbestedingsstukken staan de aard en de geraamde hoeveelheid van de beoogde aankopen en, indien van toepassing, de indeling in categorieën met per categorie eigen geschiktheidseisen (artikelen 2.144 en 2.145). Alle communicatie loopt elektronisch. Een mondeling interview is daardoor volgens PIANOo niet toegestaan.
Hoe word je toegelaten?
- Vind de aankondiging. De instelling van een DAS wordt bekendgemaakt als aankondiging van een overheidsopdracht, met de vermelding dat het om een DAS gaat. Zoek op TenderNed bijvoorbeeld op "dynamisch aankoopsysteem". Zie ook inhuuropdrachten van de overheid vinden voor DAS-systemen voor inhuur.
- Lees de stukken. Controleer de looptijd, de categorieën en de geschiktheidseisen van de categorie waarvoor je wilt worden toegelaten.
- Dien een verzoek tot toelating in. Daarbij hoort een eigen verklaring (artikel 2.84), in de praktijk het UEA. Hoe je dat invult, staat in UEA invullen.
- Wacht op de toelating. De dienst moet alle ondernemers toelaten die niet zijn uitgesloten en aan de geschiktheidseisen voldoen (artikel 2.144, tweede lid). Een maximum aantal deelnemers kan ze niet instellen.
- Houd je gegevens actueel. Tijdens de looptijd kan de dienst vragen om een geactualiseerde eigen verklaring. Je levert die binnen vijf werkdagen na het verzoek (artikel 2.144, derde lid).
De termijnen op een rij:
| Moment | Termijn | Artikel |
|---|---|---|
| Verzoek tot toelating bij de start van het DAS | Minimaal 30 dagen na verzending van de aankondiging | 2.146, tweede lid |
| Verzoek tot toelating later tijdens de looptijd | Op elk moment | 2.146a, eerste lid |
| Beoordeling van een later verzoek | Binnen 10 werkdagen, te verlengen tot 15 werkdagen | 2.146a, tweede en derde lid |
| Geactualiseerde eigen verklaring | Binnen 5 werkdagen na het verzoek | 2.144, derde lid |
| Inschrijving op een specifieke opdracht | Minimaal 10 dagen na verzending van de uitnodiging | 2.148, derde lid |
Toelating kost niets: een dienst die een DAS gebruikt, rekent de betrokken ondernemers geen kosten aan (artikel 2.149, tweede lid).
Een voorbeeld
Stel: een gemeente heeft een DAS voor kantoorartikelen met een looptijd van vier jaar. Een leverancier meldt zich op maandag 7 juni 2027 aan met een verzoek tot toelating. De gemeente moet dat beoordelen binnen tien werkdagen, dus uiterlijk op maandag 21 juni 2027. Heeft ze extra documenten nodig, dan kan ze de termijn verlengen tot vijftien werkdagen: maandag 28 juni 2027. Na toelating ontvangt de leverancier bij elke nieuwe opdracht een uitnodiging en heeft hij minimaal tien dagen om in te schrijven.
Hoe verloopt een opdracht binnen een DAS?
De dienst nodigt alle toegelaten ondernemers uit (of alle ondernemers van de categorie waar de opdracht onder valt) om een inschrijving in te dienen (artikel 2.148). Daarna:
- De inschrijvingen worden getoetst aan de technische specificaties en eisen.
- De dienst beoordeelt ze aan de hand van de gunningscriteria die zijn genoemd in de aankondiging waarmee het DAS is ingesteld. In de uitnodiging kunnen ze worden gepreciseerd (artikel 2.148, vijfde lid).
- De dienst deelt de gunningsbeslissing mee, sluit de overeenkomst en maakt de aankondiging van de gegunde opdracht bekend, met de vermelding dat het om een DAS gaat (artikel 2.147).
Een wettelijke opschortende termijn van 20 kalenderdagen geldt bij specifieke opdrachten binnen een DAS niet (artikel 2.127, vierde lid, onder c). PIANOo noemt het wel goed opdrachtgeverschap om zo'n termijn toch te hanteren en adviseert een vragenronde in te bouwen. Lees dus in de uitnodiging welke wachttijd de dienst na de gunningsbeslissing hanteert, als ze er een hanteert.
Wat zijn de voor- en nadelen voor een inschrijver?
Voordelen: je hoeft maar één keer de toelatingsprocedure te doorlopen, je kunt tijdens de looptijd instappen en je krijgt automatisch een uitnodiging voor elke opdracht die onder jouw categorie valt. PIANOo noemt voor de dienst een kortere doorlooptijd van gangbare inkopen als voordeel.
Nadelen: PIANOo schrijft dat de dienst mogelijk veel offertes ontvangt als er veel ondernemers zijn toegelaten. Voor jou betekent dat veel concurrentie per opdracht. Toelating is geen garantie op omzet: de wet vraagt alleen dat de dienst de aard en de geraamde hoeveelheid van de beoogde aankopen vermeldt (artikel 2.145, tweede lid). Dat is een raming en geen toezegging.
DAS of raamovereenkomst?
Beide zijn instrumenten voor terugkerende inkoop, geen procedures. Bij een raamovereenkomst staan de deelnemende partijen vast nadat de dienst de procedure heeft doorlopen. Een DAS blijft tijdens de looptijd open voor nieuwe deelnemers. Welke procedures er verder zijn, lees je in aanbestedingsprocedures: alle soorten op een rij.
Wat kan helpen bij een toelatingsverzoek?
Het verzoek bestaat vaak uit een eigen verklaring en referenties of certificaten. TenderRender vult formulieren zoals het UEA in met feiten die het in je documenten kan controleren. Velden zonder onderbouwing blijven leeg, zodat jij ze controleert. Meer daarover op aanbestedingsformulieren invullen.
Veelgestelde vragen
Wat betekent DAS?
DAS staat voor dynamisch aankoopsysteem. Het is een elektronisch proces voor het doen van gangbare aankopen (PIANOo).
Kan ik later instappen in een DAS?
Ja. Elke ondernemer kan tijdens de looptijd een verzoek tot toelating indienen (artikel 2.146a). De dienst beoordeelt het binnen tien werkdagen, met een verlenging tot vijftien werkdagen.
Kan een dienst mijn toelating weigeren?
Alleen als je onder een uitsluitingsgrond valt of niet aan de geschiktheidseisen voldoet. Anders moet ze je toelaten (artikel 2.144, tweede lid). Bij een afwijzing deelt ze dat zo snel mogelijk mee (artikel 2.146, derde lid).
Kost deelnemen aan een DAS geld?
Nee. De aanbestedende dienst brengt de betrokken ondernemers geen kosten in rekening (artikel 2.149, tweede lid).
Geldt het ook voor zzp'ers?
Een zzp'er is een ondernemer zoals elke andere. Hij moet aan de uitsluitings- en geschiktheidseisen van de categorie voldoen. Veel inhuursystemen van overheden zijn een DAS, zie inhuuropdrachten van de overheid vinden.
Lees ook
- Aanbestedingsprocedures: alle soorten op een rij
- Raamovereenkomst bij een aanbesteding
- Inhuuropdrachten van de overheid vinden
- UEA invullen bij een overheidsopdracht
- Europese aanbesteding: wanneer verplicht en welke stappen