Gids

Concurrentieanalyse aanbesteding: wie wint welke opdrachten?

Concurrentieanalyse voor aanbestedingen: zoek op TenderNed en TED uit wie eerdere opdrachten won en gebruik dat voor je bid/no-bid en je inschrijving.

TenderRenderAI voor aanbestedingen

In het kort

Een concurrentieanalyse voor aanbestedingen begint met openbare gegevens: aankondigingen van gegunde opdrachten op TenderNed en TED laten zien welke ondernemers eerdere opdrachten van dezelfde opdrachtgever wonnen, tegen welke waarde en met hoeveel inschrijvers. Boven de Europese drempels moet de aanbestedende dienst zo'n aankondiging binnen 30 dagen na de gunning bekendmaken (artikel 2.134 lid 1 Aanbestedingswet 2012; voor sociale en andere specifieke diensten mag per kwartaal worden gebundeld).

Daarbovenop heb je twee bronnen die niemand anders heeft: de gunningsbeslissing van elke aanbesteding waaraan je meedeed en je eigen scores. De uitkomst gebruik je voor twee beslissingen: of je inschrijft (bid/no-bid) en waarmee je je in je inschrijving onderscheidt.

Gecontroleerd op 1 november 2026 aan de tekst van de Aanbestedingswet 2012 (artikelen 2.130 en 2.134) op wetten.overheid.nl, de TenderNed-pagina over aanbestedingsdata, de documentatie van de eForms-velden van TED, de PIANOo-pagina over gunnen en de ACM-pagina over meedoen aan aanbestedingen.

Waarom loont een concurrentieanalyse bij aanbestedingen?

Je ziet je concurrenten niet aan tafel, maar de uitkomst is vaak openbaar. In onze analyse van Europese gunningen in Nederland over 2019 tot en met 2023 (aanbestedingen in Nederland in cijfers) had een perceel mediaan 3 inschrijvers, kreeg 22% van de percelen één inschrijving en haalden de tien winnaars met de meeste percelen samen 2,8% van alle percelen. 70% van de winnaars won precies één perceel.

De markt is dus breed. De winnaar bij jouw opdrachtgever is zelden een landelijke naam, en het beeld verschilt per opdrachtgever en branche. Daarom analyseer je per opdrachtgever. Het helpt bij drie keuzes:

  • Doe je mee? Gunt een opdrachtgever al jaren aan dezelfde ondernemer, dan heb je een concrete reden nodig waarom jij beter scoort.
  • Hoe schrijf je in? Weet je wat de vorige winnaar waarschijnlijk bood, dan kies je de criteria waarop je je kunt onderscheiden.
  • Wat verbeter je? Je eigen verliezen vertellen je waar je punten liet liggen.

Waar vind je openbaar wie een opdracht won?

BronWat je zietWat je niet ziet
TenderNed: aankondiging van een gegunde opdrachtOpdrachtgever, opdracht en winnaar; afhankelijk van de aankondiging ook waarde en aantal inschrijvers. TenderNed publiceert twee keer per jaar een dataset met alle aankondigingen van het voorgaande half jaarDe winnende inschrijving zelf
TED: Europese aankondigingenDe eForms-velden bevatten onder meer het aantal ontvangen inschrijvingen en de waarde van de inschrijvingVelden zijn niet altijd ingevuld
Gunningsbeslissing van jouw aanbestedingIn ieder geval de kenmerken en relatieve voordelen van de gekozen inschrijving en de naam van de winnaar (artikel 2.130 lid 2)Alleen voor procedures waaraan je meedeed
Eerdere aanbestedingsstukken van dezelfde opdrachtgeverGunningscriteria, weging, eisen en looptijd: wat de opdrachtgever eerder belangrijk vondWat de winnaar schreef
Je eigen archiefScores per criterium, feedback, uitslagenAlleen zo goed als je vastlegging

De bekendmakingsplicht uit artikel 2.134 geldt voor opdrachten vanaf de Europese drempels. Onder de drempels kun je er niet op rekenen dat elke gunning wordt gepubliceerd.

PIANOo adviseert aanbestedende diensten om de motiveringsplicht ruim uit te leggen en afgewezen inschrijvers telefonisch of in een persoonlijk gesprek te informeren. Maak daar gebruik van: vraag na een verloren aanbesteding om dat gesprek.

Hoe doe je de analyse stap voor stap?

  1. Zoek per opdrachtgever. Kies de vijf tot tien opdrachtgevers die er voor jou toe doen, en de CPV-codes van je werk. Een analyse over de hele markt levert weinig op.
  2. Verzamel de gunningen van de laatste jaren in een sheet (zie hieronder). Zet er ook bij wanneer het contract afloopt, want daar volgt de volgende aanbesteding.
  3. Zoek patronen. Wint steeds dezelfde ondernemer? Is het aantal inschrijvers laag? Wisselen de gunningscriteria?
  4. Profileer de drie tot vijf waarschijnlijke concurrenten op openbare feiten: website, jaarverslag, referenties, certificaten. Houd feiten gescheiden van aannames.
  5. Lees je eigen uitslagen. Leg scores per criterium naast de winnaar en noteer waar je punten liet liggen.
  6. Vertaal naar een beslissing. Per aanbesteding: bieden of niet, en per gunningscriterium waarmee je je onderscheidt en met welk bewijs.

TenderRender neemt een deel hiervan over. Het toont de tenderhistorie van een opdrachtgever (eerdere publicaties en eerdere winnaars uit TED en de nationale platforms), voorspelt contracten die binnen 6, 12 of 24 maanden aflopen met de huidige leverancier, en onderzoekt de aanbestedende dienst: beleid, begrotingen, raadsstukken en eerdere gunningen, met links naar de webbronnen (aanbestedingsstukken analyseren). De conclusies trek je zelf.

Sjabloon voor je sheet

OpdrachtgeverOpdracht en CPVGunningsdatumWinnaarWaardeAantal inschrijversCriteria en wegingEinde contract

Wat betekent een patroon voor bid/no-bid en je inschrijving?

Een analyse is alleen nuttig als ze een beslissing verandert. Dit zijn praktische vuistregels, geen wetten.

PatroonVoor bid/no-bidVoor je inschrijving
Eén ondernemer wint al jaren bij deze opdrachtgeverZoek een concrete reden waarom jij beter scoort. Stel vragen over scope en overdracht in de vragenrondeBeschrijf de overstap zorgvuldig: wat er op dag 1 draait en wie wat doet
Veel verschillende winnaarsOpen markt, kwaliteit en prijs beslissenWerk je onderscheidende punten per criterium uit met bewijs
Vaak maar één inschrijverControleer of de eisen te streng zijn voor de marktLees de eisen goed. Een kleine kans op concurrentie is geen reden om slordig te zijn
Contract loopt afBereid voor vóór de publicatieZorg dat referenties en bewijs actueel zijn
Eerdere verliezen op hetzelfde criteriumWerk eerst aan dat criteriumLaat je tekst voor indiening per criterium beoordelen

Zodra je weet waarmee je je onderscheidt, zet je dat in je tekst per gunningscriterium. De review van TenderRender geeft je tekst een score per gunningscriterium en subcriterium, met zwakke punten op ernst en een concrete suggestie. Die score is een second opinion, geen voorspelling van de beoordelingscommissie (inschrijving reviewen).

Wat mag je niet doen?

De ACM zegt het kort: bepaal zelf of je inschrijft, bepaal zelf met welke prijs, spreek niet af wie aan welke aanbesteding meedoet en praat niet met je concurrenten over de inschrijving. Openbare gegevens analyseren mag. Overleggen met een concurrent over een lopende aanbesteding niet. Samen inschrijven in een combinatie mag onder voorwaarden: zie inschrijven als combinatie.

Noem concurrenten ook niet in je inschrijving. De commissie scoort je tekst tegen de gunningscriteria, niet tegen anderen, dus een vergelijking levert geen punten op en kost geloofwaardigheid (praktijkadvies).

Veelgestelde vragen

Waar zie ik wie een aanbesteding heeft gewonnen?

In de aankondiging van een gegunde opdracht op TenderNed, en boven de Europese drempels ook op TED. Als deelnemer zie je daarnaast de naam van de winnaar in de gunningsbeslissing.

Zie ik ook de prijs van de winnaar?

Soms. De eForms-velden bevatten een veld voor de waarde van de inschrijving, maar niet elke aankondiging vult het in. Hoe de winnaar op kwaliteit scoorde, staat hooguit in de motivering van de gunningsbeslissing.

Mag ik met concurrenten praten over een aanbesteding?

Niet over de inschrijving, volgens de ACM. Een combinatie vormen mag onder voorwaarden.

Hoe vaak werk ik de analyse bij?

Praktisch: per opdrachtgever bij elke bid/no-bid-beslissing, en voor je belangrijkste opdrachtgevers eens per kwartaal. Voeg elke uitslag toe aan je sheet.

Kan AI een concurrentieanalyse maken?

AI kan bronnen verzamelen en samenvatten, zeker per opdrachtgever: tenderhistorie, aflopende contracten en achtergrond over de aanbestedende dienst. De conclusies voor je bid/no-bid en je inschrijving trek je zelf, op basis van bronnen die je kunt nakijken.

Lees ook

Bronnen

01 Aanbestedingen
Isometric grid illustration
200+
Aanbestedingsprojecten verwerkt met TenderRender
02 Schaal
Isometric grid illustration
100s
Pagina's tenderdocumenten tegelijk geanalyseerd
03 Eerste versie
Isometric grid illustration
15 min
Tot een eerste versie voor alle vragen van de aanbestedende dienst
[06] Informatie

Benieuwd wat TenderRender met jouw aanbesteding kan? Plan een demo.

Boek een demo
Isometric grid illustration