Gids

Bid/no-bid beslissing: checklist, template en scoremodel

Bid/no-bid bij aanbestedingen: zeven criteria, een scoretemplate van 0 tot 3, redenen voor een no-bid en wat de Aanbestedingswet je laat toetsen.

TenderRenderAI voor aanbestedingen

In het kort

Een bid/no-bid beslissing (ook wel go/no-go) is het vaste moment waarop je bepaalt of je op een aanbesteding inschrijft, voordat je team er dagen aan werkt. Toets zeven criteria: geschiktheid, referenties, capaciteit, gunningscriteria, prijsweging, relatie met de opdrachtgever en risico's in de stukken. Geef elk een score van 0 tot 3. Een knock-outeis waaraan je niet voldoet is altijd een no-bid, ongeacht je totaalscore.

Neem het besluit in twee stappen: een eerste sichting binnen enkele uren na het vinden van de aanbesteding en een onderbouwde afweging binnen de eerste dagen, ruim vóór de vragendeadline voor de Nota van Inlichtingen. Software kan het leeswerk versnellen, het besluit blijft van jou.

Gecontroleerd op 1 november 2026 aan de Aanbestedingswet 2012 (geldend vanaf 30 april 2026) op wetten.overheid.nl, de Gids Proportionaliteit (3e herziening, januari 2022) en de PIANOo-handreiking Beste prijs-kwaliteitverhouding, de basis.

Wat is een bid/no-bid beslissing en waarom neem je hem vooraf?

Elke inschrijving kost tijd, lang voordat je weet of je wint: stukken lezen, bewijs verzamelen, een prijs rekenen, kwaliteitsvragen uitwerken. Bid/no-bid is het bewuste moment waarop je kiest: doen we mee, of laten we dit liggen? Go/no-go betekent hetzelfde.

Veel teams nemen dit besluit op gevoel, of pas als de tekst al half geschreven is. Dan schrijf je uit plichtsgevoel in op opdrachten met weinig kans, en die inschrijvingen halen capaciteit weg bij de aanbestedingen die je wel kunt winnen. Een vaste toets maakt het besluit snel, vergelijkbaar en achteraf te evalueren. Hoe dit past in een bredere aanpak, lees je in tenderstrategie bepalen.

Wanneer neem je de beslissing?

In twee stappen:

  1. Eerste sichting (binnen enkele uren). Past de opdracht bij je diensten, regio en omvang? Zijn er op het eerste gezicht knock-outeisen? Hiervoor hoef je nog niet alle stukken te lezen: de aankondiging, de procedure, de geraamde waarde en de gunningscriteria volstaan.
  2. Onderbouwde afweging (binnen de eerste dagen). Je leest de leidraad en de bijlagen, scoort de zeven criteria en besluit definitief.

Wacht niet te lang met stap 2. Artikel 2.73 van de Aanbestedingswet 2012 verplicht de aanbestedende dienst de inschrijftermijn te verlengen als tijdig gevraagde aanvullende informatie niet uiterlijk 10 dagen vóór de sluiting is verstrekt. Maar de uiterste datum waarop jij vragen mag indienen staat in de leidraad en ligt meestal ruim daarvoor. Wie pas in de laatste weken besluit, heeft die datum vaak al gemist.

Hoeveel tijd je in de praktijk hebt: bij Nederlandse openbare procedures op TED lag de mediane termijn tussen publicatie en sluiting in 2025 op 47 dagen, en bij een kwart van de aankondigingen op 39 dagen of minder. De cijfers staan in termijnen bij een aanbesteding.

Welke zeven criteria toets je?

CriteriumLeidende vraagKnock-out mogelijk
GeschiktheidVoldoen we aan alle geschiktheidseisen en geldt geen uitsluitingsgrond?Ja
ReferentiesHebben we vergelijkbare referenties binnen de gevraagde periode?Ja
CapaciteitKunnen we de opdracht uitvoeren én hebben we nu tijd voor een sterke inschrijving?Nee
GunningscriteriaKunnen we op de kwaliteitscriteria punten halen, met bewijs?Nee
PrijswegingPast onze prijspositie bij het gewicht van prijs?Nee
Opdrachtgever en marktKennen we de opdrachtgever, de doelstellingen en de zittende leverancier?Nee
Risico's in de stukkenZijn de contractvoorwaarden, aantallen en termijnen te dragen?Ja

Wat je per criterium in de stukken nakijkt:

1. Geschiktheid. Omzet, verzekeringen, certificaten, beroepsbevoegdheid. Een omzeteis mag in beginsel niet over de totale omzet gaan, tenzij de dienst dat met zwaarwegende argumenten motiveert in de stukken, en is nooit hoger dan driemaal de geraamde waarde van de opdracht (artikel 2.90 lid 3 en 5). Zie je een zwaardere eis, dan is dat een vraag voor de Nota van Inlichtingen.

2. Referenties. De dienst mag vragen naar opdrachten uit de afgelopen vijf jaar (werken) of drie jaar (leveringen en diensten), en naar vergelijkbare, niet naar gelijke opdrachten (artikel 2.93). De Gids Proportionaliteit noemt als richtsnoer maximaal één referentie per kerncompetentie met een waarde van hooguit 60% van de raming (voorschrift 3.5 G). Lees dus precies wat "vergelijkbaar" betekent: waarde, omvang, periode en soort opdrachtgever. Meer in referenties in een aanbesteding.

3. Capaciteit. Kun je de opdracht vanaf de startdatum leveren, en heb je de komende weken genoeg schrijvers, een reviewer en een tekenbevoegde beschikbaar? Beide tellen. Een inschrijving die tussen drie andere deadlines in wordt geschreven, is zelden de beste.

4. Gunningscriteria. De dienst moet het relatieve gewicht van elk criterium in de stukken specificeren (artikel 2.115 lid 4). Waar zit je sterk, en kun je dat aantonen met een eerder project, een cijfer of een werkwijze? Zie wat zijn gunningscriteria.

5. Prijsweging. In 2025 woog prijs bij Nederlandse Europese aanbestedingen met beste prijs-kwaliteitverhouding en een meetbaar gewicht mediaan 35%, en bij 14,4% van die aankondigingen meer dan 50%. In 17,7% van de Nederlandse aankondigingen met gunningscriteria telde alleen prijs of kosten. Weegt prijs zwaar en ben je niet de goedkoopste, dan is dat een sterk argument voor no-bid. De cijfers per sector staan in gunningscriteria in cijfers.

6. Opdrachtgever en markt. Wie had de vorige opdracht, hoe lang liep die, en wat wil de opdrachtgever bereiken? Wie dat weet, schat de concurrentie veel beter in.

7. Risico's in de stukken. Boetes, aansprakelijkheid, betaaltermijnen, indexering, onrealistische doorlooptijden. De Gids Proportionaliteit wil dat risico's liggen bij de partij die ze het best kan beheersen (voorschrift 3.9 A) en dat inschrijvers suggesties voor de conceptovereenkomst kunnen doen (voorschrift 3.9 B). Een tegenstrijdigheid of een onredelijk risico is geen automatisch no-bid, wel een reden voor een vraag.

Hoe score je? Een template

Geef elk criterium een score van 0 tot 3: 0 is "voldoet niet of hoog risico", 1 is zwak, 2 is redelijk en 3 is "voldoet volledig of geen risico". Een knock-outeis die je niet haalt, wint van elke totaalscore.

CriteriumScore (0 tot 3)Onderbouwing in één zinVindplaats in de stukken
Geschiktheid
Referenties
Capaciteit
Gunningscriteria
Prijsweging
Opdrachtgever en markt
Risico's in de stukken
Totaal (maximaal 21)Besluit: bid, no-bid of bid onder voorwaarde

Als vuistregel: bij 16 tot 21 punten en geen open knock-out is bid logisch. Bij 10 tot 15 punten stem je kort af met directie of sales, vaak met een Nota van Inlichtingen-vraag als voorwaarde. Onder de 10 punten is no-bid meestal beter. Pas de grenzen aan op je eigen ervaring. Het gaat erom dat je elk besluit op dezelfde manier onderbouwt.

Wanneer zeg je nee?

Een duidelijke no-bid is geen mislukking maar capaciteitsplanning. Typische redenen:

  • Een knock-outeis is niet gehaald, bijvoorbeeld een omzet, certificering of referentie.
  • Prijs beslist en je weet dat je niet vooraan zit.
  • De opdracht past voor de helft. Moet je een groot deel uitbesteden aan partners die nog niet vaststaan, dan loop je veel risico.
  • De tijd ontbreekt om een inschrijving te schrijven op het niveau waarmee je wint.
  • De contractrisico's zijn onevenredig en een vraag zal daar waarschijnlijk niets aan veranderen.

Leg ook het nee vast. Na een paar maanden zie je welke soorten opdrachten je terecht laat liggen en waar je te voorzichtig was.

Hoe leg je het besluit vast?

Houd het bij één pagina per aanbesteding: de naam en sluitingsdatum, de ingevulde scoretabel, het besluit (bid, no-bid of bid onder voorwaarde), de voorwaarde (bijvoorbeeld "antwoord op vraag 3 in de Nota van Inlichtingen"), wie besloot en wanneer. Kijk elk kwartaal terug: bij welke bids haalde je de punten, en welke no-bids hadden toch kans gemaakt?

Hoe versnelt AI de eerste sichting?

Het grootste deel van de bid/no-bid is lezen. Leidraad, programma van eisen, conceptovereenkomst en bijlagen tellen snel honderden pagina's, en de beslissende eis staat zelden waar je hem verwacht. TenderRender leest de aanbestedingsstukken en levert een briefing, de belangrijke data en elke eis letterlijk, met knock-outeisen gemarkeerd. Bij elke bevinding staat een link naar de pagina waar die vandaan komt, zodat je het snel controleert. Over prijsstrategie, capaciteit en risicobereidheid beslis je zelf.

Veelgestelde vragen

Wat is het verschil tussen bid/no-bid en go/no-go?

Inhoudelijk geen. Beide beschrijven de keuze om wel of niet in te schrijven. Sommige teams gebruiken go/no-go ook voor een tweede toets vlak voor het indienen.

Hoe lang mag een bid/no-bid beslissing duren?

De eerste sichting kost minuten tot enkele uren. De onderbouwde afweging hoort in de eerste dagen na publicatie te vallen, zodat je nog tijd hebt voor vragen aan de opdrachtgever en voor het schrijven.

Kan software de beslissing automatisch nemen?

Software kan eisen, knock-outs, data en risico's op een rij zetten en met jouw gegevens vergelijken. De keuze over prijs, capaciteit en risicobereidheid blijft menselijk. Let erop dat elke bevinding een bron heeft.

Welke criteria zijn knock-out?

Een eis heeft een knock-outkarakter: voldoe je er niet volledig en onvoorwaardelijk aan, dan is je inschrijving ongeldig (PIANOo-handreiking BPKV). Dat zijn meestal uitsluitingsgronden, geschiktheidseisen en eisen uit het programma van eisen. Wat knock-out is, staat in de stukken van de opdracht zelf.

Wat doe ik als een eis onduidelijk of onredelijk lijkt?

Stel een vraag voor de Nota van Inlichtingen, binnen de termijn uit de leidraad. De Aanbestedingswet eist dat eisen en voorwaarden in redelijke verhouding staan tot het voorwerp van de opdracht (artikel 1.10), en de dienst moet de Gids Proportionaliteit volgen of een afwijking motiveren. Het antwoord in de Nota van Inlichtingen kan je besluit veranderen, bijvoorbeeld als een gelijkwaardige referentie wordt toegelaten. Hoe je zulke vragen formuleert, lees je in NvI-vragen opstellen.

Bronnen

Lees ook

01 Aanbestedingen
Isometric grid illustration
200+
Aanbestedingsprojecten verwerkt met TenderRender
02 Schaal
Isometric grid illustration
100s
Pagina's tenderdocumenten tegelijk geanalyseerd
03 Eerste versie
Isometric grid illustration
15 min
Tot een eerste versie voor alle vragen van de aanbestedende dienst
[06] Informatie

Benieuwd wat TenderRender met jouw aanbesteding kan? Plan een demo.

Boek een demo
Isometric grid illustration