In het kort
Het verschil tussen UAV 2012 en UAV-GC is wie het werk ontwerpt. Bij de UAV 2012 beschrijft de opdrachtgever het werk in een bestek met tekeningen en bouwt de aannemer het. Bij de UAV-GC geeft de opdrachtgever een vraagspecificatie en neemt de opdrachtnemer het ontwerp (geheel of deels) en de uitvoering op zich, soms met meerjarig onderhoud.
Daardoor verschuiven ontwerpverantwoordelijkheid en een deel van het risico naar de inschrijver, en verandert wat je bij de aanbesteding moet laten zien. Dit overzicht gaat uit van de UAV 2012 (versie 2025) en de UAV-GC 2025. Gecontroleerd op 1 november 2026. Welke versie je contract noemt, lees je in de aanbestedingsstukken.
Wat is het verschil in één tabel?
| Onderwerp | UAV 2012 (traditioneel) | UAV-GC (geïntegreerd) |
|---|---|---|
| Wie publiceert | De Minister van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening (Staatscourant 2025, 6896) | CROW, als paritaire voorwaarden |
| Typisch contract | Bestek met tekeningen, in de GWW meestal een RAW-bestek | Design & Construct met Model Basisovereenkomst en vraagspecificatie |
| Ontwerp | Bij de opdrachtgever, vastgelegd in het bestek | Bij de opdrachtnemer, geheel of per onderdeel; de keuze staat in artikel 5 van de MBO |
| Beschrijving van het werk | Bestek: beschrijving, tekeningen, voorwaarden, Nota van Inlichtingen en proces-verbaal van aanwijzing | Vraagspecificatie van de opdrachtgever en de Aanbieding van de opdrachtnemer |
| Wijzigingen en prijs | Verrekening van meer- en minderwerk, stelposten en hoeveelheden (paragraaf 34 tot en met 40) | Wijzigingen op verzoek van de opdrachtgever (paragraaf 14) of op initiatief van de opdrachtnemer (paragraaf 15) |
| Aansprakelijkheid na oplevering | Paragraaf 12 zonder de oude leden 1 en 2; daarnaast artikel 7:758 BW | Eigen stelsel in paragraaf 28a en 28b; Wkb-keuze in artikel 13 van de MBO |
| Geschillen | Arbitrage bij de Raad van Arbitrage voor de Bouw (paragraaf 49) | Arbitrage of andere methoden, gekozen in artikel 18 van de MBO (paragraaf 47) |
| Aanbestedingsregels | Niet in de voorwaarden | Niet in de voorwaarden |
De paragraafnummers komen uit de officiële tekst van de UAV 2012 (versie 2025) en uit de samenvatting van CROW over de UAV-GC 2025. Wil je de afzonderlijke voorwaarden eerst begrijpen, lees dan wat de UAV 2012 zijn en wat de UAV-GC zijn.
Wie draagt welk risico?
Bij een traditioneel contract draagt de opdrachtgever de verantwoordelijkheid voor wat in het bestek staat. De UAV 2012 regelen wat er gebeurt als bestekstukken elkaar tegenspreken, en leggen de aannemer de plicht op om de directie te waarschuwen bij een klaarblijkelijke tegenstrijdigheid. Voor onvoorziene, kostenverhogende omstandigheden die de aannemer niet kunnen worden toegerekend, kent paragraaf 47 een route naar bijbetaling.
Bij een geïntegreerd contract ligt meer bij jou. PIANOo noemt als voordeel van D&C dat uitvoeringsrisico's deels bij de aannemer worden neergelegd en dat de opdrachtgever beter grip houdt op tijd en geld, en als nadeel dat de opdrachtgever minder zeggenschap over kwaliteit heeft. CROW wijst op het informatierisico: ontbreekt informatie over de bestaande toestand, dan moet de opdrachtnemer zelf een inschatting maken. Wijkt de werkelijkheid af, dan is hij daar in beginsel verantwoordelijk voor, tenzij hij kan aantonen dat zijn verwachting overeenkwam met wat een zorgvuldig opdrachtnemer redelijkerwijs mocht verwachten.
Hoe verschilt de aanbesteding zelf?
De voorwaarden regelen de aanbesteding niet, maar de contractvorm beïnvloedt wel hoe de opdrachtgever aanbesteedt en jij inschrijft.
- Bij een bestek liggen de eisen vast. PIANOo noemt het daarom vaak een goede optie om op laagste prijs te gunnen, en wijst op lage transactiekosten die het mkb aanspreken. Voor de opdrachtgever kost het opstellen van een compleet bestek veel tijd.
- Bij D&C krijgt de inschrijver ruimte om ontwerp en realisatie te optimaliseren en innovaties toe te passen. Daar valt meer te onderscheiden, en dus meer te beoordelen. Je levert ook ontwerpwerk vóór je weet of je wint.
- De meeste Europese gunningen in de Nederlandse bouw gaan op beste prijs-kwaliteitverhouding: 75% van de percelen in 2019 tot en met 2023, blijkt uit onze analyse van TED-gegevens in aanbestedingen in de bouw in cijfers. Die cijfers splitsen niet uit naar contractvorm.
Onder de Europese drempel geldt voor werken het ARW 2016 als richtsnoer, ongeacht of de UAV 2012 of de UAV-GC worden gebruikt. Het reglement gaat over de procedure, niet over de uitvoering.
Kan een opdracht een mengvorm zijn?
Ja. In de MBO kan de opdrachtgever de bijdrage aan het ontwerp per onderdeel van de opdracht vastleggen. Een deel kan dan een uitgewerkt ontwerp zijn, een ander deel alleen een programma van eisen. Ook bij een bouwteam, waarin ontwerp en uitvoering eerst samen worden ontwikkeld, ligt de verdeling niet vast; zie aanbesteding bouwteam. Kijk dus niet alleen naar de naam van de voorwaarden, maar naar wie in dit project wat ontwerpt.
Wat controleer je als inschrijver?
- Welke voorwaarden en welke versie verklaren de stukken van toepassing? Een verwijzing naar de UAV-GC 2005 is iets anders dan een verwijzing naar 2025.
- Wie ontwerpt wat? Zoek in de MBO en de vraagspecificatie de ontwerpbijdrage per onderdeel.
- Welke informatie levert de opdrachtgever, en wat niet? Stel vragen over ontbrekende of onduidelijke gegevens.
- Hoe worden wijzigingen vergoed? Vergelijk de verrekening van meer- en minderwerk met de wijzigingsprocedure.
- Welke aansprakelijkheidsregeling is gekozen na oplevering?
- Hoe worden geschillen beslecht, en is er een andere methode dan arbitrage gekozen?
- Waar wijkt de opdrachtgever af van de standaardvoorwaarden, en staat daar een motivering bij? Voor aanbestedende diensten geldt dat paritaire voorwaarden in beginsel integraal worden toegepast (Gids Proportionaliteit).
Veelgestelde vragen
Is de UAV-GC beter dan de UAV 2012?
Geen van beide is beter. De keuze hangt af van het project: hoeveel de opdrachtgever zelf wil vastleggen, en hoeveel ruimte hij de markt wil geven.
Welke voorwaarden horen bij een D&C-opdracht?
Meestal de UAV-GC. Rijkswaterstaat schreef in maart 2025 dat zijn D&C-aanbestedingen overgaan op de UAV-GC 2025. Voor instandhouding gebruikt het eigen voorwaarden (UAV-GCI 2019). Lees altijd wat het contract zegt.
Is een RAW-bestek hetzelfde als de UAV 2012?
Nee. Het RAW-bestek is de standaardbestekssystematiek in de GWW, beheerd door CROW. De UAV 2012 zijn de algemene voorwaarden. Een traditioneel GWW-contract gebruikt vaak beide.
Mag een opdrachtgever de UAV-GC aanpassen?
Een aanbestedende dienst mag, maar moet het motiveren. CROW wijst op voorschrift 3.9 C van de Gids Proportionaliteit. Private opdrachtgevers zijn niet aanbestedingsplichtig en mogen vrijer afwijken.
Wat als mijn contract nog de UAV-GC 2005 noemt?
Dan blijft de 2005-versie van toepassing. CROW schrijft dat er voor die contracten niets verandert.
Lees ook
- Wat zijn de UAV 2012?
- Wat is UAV-GC?
- Aanbesteding bouwteam: hoe het werkt
- Wat is BPKV?
- Aanbestedingen in bouw en infra met AI
Bronnen
- PIANOo: Uniforme Administratieve Voorwaarden (UAV en UAV-GC)
- UAV 2012 (versie 2025) op wetten.overheid.nl (BWBR0050955)
- Staatscourant 2025, 6896
- CROW: UAV-GC 2025, de tien belangrijkste wijzigingen
- CROW: UAV-GC, toepassing in het contract
- PIANOo: Design & Construct-contracten
- PIANOo: RAW-bestek en raamovereenkomst
- Rijkswaterstaat: implementeert de UAV-GC 2025
- Gids Proportionaliteit, 3e herziening (PIANOo)