In het kort
Hergebruik wat een feit is en schrijf opnieuw wat een keuze is. Bedrijfsgegevens, certificaten en de kern van een referentiebeschrijving kun je vrijwel ongewijzigd overnemen; een plan van aanpak, een visie of een risicoanalyse moet je per aanbesteding toespitsen op de opdracht en de opdrachtgever.
Dat is geen stijlkwestie. Beoordelaars scoren wat jij voor deze opdracht aanbiedt, en in twee gepubliceerde uitspraken vond de voorzieningenrechter het niet onbegrijpelijk dat een dienst een overgenomen of te weinig specifieke tekst lager waardeerde. Dit artikel geeft een tabel om per soort tekst te bepalen wat blijft staan, een werkwijze van zeven stappen en een lijst om restanten van de vorige inschrijving op te sporen.
Gecontroleerd op 1 november 2026 aan de Aanbestedingswet 2012, de Handreiking beste prijs-kwaliteitverhouding van PIANOo en twee uitspraken op Rechtspraak.nl.
Wat beoordeelt een commissie als je tekst hergebruikt?
De Handreiking Beste prijs-kwaliteitverhouding (BPKV) van PIANOo noemt als beoordelingsaspecten onder meer of de beantwoording volledig, concreet en aannemelijk is. Een generieke tekst kan volledig lijken, maar is zelden concreet voor deze opdracht. Dezelfde handreiking waarschuwt inkopers trouwens om eisen en gunningscriteria van andere aanbestedingen niet lukraak te kopiëren, omdat de doelstellingen daar anders kunnen zijn. Die logica geldt ook aan de inschrijverskant; dat is onze toepassing, geen regel.
Een voorbeeld van een beoordelingskader staat in het aanbestedingsdocument dat ten grondslag lag aan ECLI:NL:RBOVE:2023:1128 (Rechtbank Overijssel, 10 maart 2023). Daar scoorde de dienst op vier aspecten: volledig, transparant, specifiek en realistisch. Specifiek betekende: toegespitst op de beoogde opdracht en de opdrachtgever. Dat is het kader van één dienst, maar het laat zien hoe een commissie naar een standaardtekst kijkt.
Twee uitspraken laten zien wat er gebeurt als hergebruik te ver gaat. Beide zijn kort gedingen waarin de rechter alleen marginaal toetst, dus lees ze als illustratie en niet als regel:
- Een inschrijver nam de planning van de opdrachtgever vrijwel woordelijk over in zijn plan. De dienst zag daarin "weinig tot geen eigen toevoeging en eigenheid", gaf een lage score en de rechter greep niet in (Rechtbank Den Haag, 7 mei 2021, ECLI:NL:RBDHA:2021:6184).
- Een inschrijver noemde alleen rollen en functienamen, zonder opleiding, ervaring of competenties. Dat het beoordelingsteam daarom een deel als niet overtuigend beoordeelde, was volgens de rechter niet onbegrijpelijk (ECLI:NL:RBOVE:2023:1128).
Welke teksten kun je hergebruiken en welke niet?
Gebruik deze tabel als beslisregel. De kolom met controles loop je af bij elke nieuwe inschrijving.
| Soort tekst | Hergebruik | Wat je per aanbesteding controleert |
|---|---|---|
| Bedrijfsprofiel en organisatiegegevens | Vrijwel ongewijzigd | Zijn aantallen, adressen en namen nog actueel? Neem alleen op wat de vraag raakt. |
| Certificaten en keurmerken | Ongewijzigd, met geldigheidsdatum | Is het certificaat nog geldig en past de reikwijdte bij deze opdracht? |
| Eigen verklaring | Een eerder gebruikte eigen verklaring mag opnieuw, mits je bevestigt dat de gegevens nog correct zijn (art. 2.85 lid 4 Aanbestedingswet 2012) | Kloppen de uitsluitingsgronden en geschiktheidsgegevens nog, en gebruik je het model van deze dienst? |
| Referentiebeschrijvingen | Kern hergebruiken, nadruk aanpassen | Welke elementen zijn relevant voor deze opdracht? Mag je de eerdere opdrachtgever noemen? Dat volgt uit je afspraken met hem. Art. 2.57 lid 1 regelt alleen hoe de dienst met jouw vertrouwelijke gegevens omgaat. |
| Algemene werkwijze (kwaliteitsmanagement, klachtenprocedure) | Als bouwsteen | Sluit de terminologie aan op die van de leidraad? |
| Plan van aanpak, visie, risico's, duurzaamheid | Alleen als skelet en bewijs | Herschrijf vanuit de doelstellingen van deze dienst: eigen keuzes, personen, data en aantallen. |
| Prijs en planning | Niet hergebruiken | Altijd opnieuw opbouwen. |
Hoe hergebruik je teksten zonder kopieergedrag?
- Begin bij de nieuwe vraag, niet bij de oude tekst. Zet eerst de doelstellingen en beoordelingsaspecten uit de leidraad op een rij. Pas daarna zoek je bouwstenen.
- Zoek bouwstenen op inhoud, niet op bestandsnaam. Een bibliotheek met eerdere inschrijvingen, referenties en certificaten die op betekenis doorzoekbaar is, maakt dit sneller; TenderRender heeft zo'n tenderbibliotheek. Hoe je er een opbouwt, staat in een tenderbibliotheek opzetten.
- Markeer in de oude tekst alle ankers aan de vorige opdracht: namen, plaatsen, aantallen, data, systemen, functienamen en doelen van die klant. Vervang elk anker door het antwoord voor deze opdracht.
- Gebruik de woorden van de dienst voor hun doelstelling, maar schrijf hun tekst niet na. Het gaat om jouw aanpak: wat doe je, wie doet het, wanneer, en waarmee kan de dienst het controleren.
- Beantwoord per onderdeel de vraag "waarom hier?". Eén alinea die uitlegt waarom deze aanpak bij deze opdracht past, maakt van een bouwsteen een antwoord.
- Zoek naar restanten voordat je indient. Zie de checklist.
- Laat een tweede lezer alleen de leidraad en jouw tekst lezen. Kan de tekst volgens hem ook bij een andere opdracht staan, dan herschrijf je hem.
Voorbeeld (fictief): dezelfde alinea gekopieerd en herschreven
Stel: subcriterium "Continuïteit bij ziekte en vakantie" voor een opdracht in Breda. De eerdere inschrijving was voor een opdracht in Zwolle.
Zwak (gekopieerd):
Bij ziekte van een medewerker springt een vaste invaller in. Ons team van zes medewerkers in Zwolle wordt ondersteund door onze flexpool. Wij waarborgen daarmee de continuïteit van de dienstverlening.
Sterk (herschreven):
Voor de vier locaties in Breda werken wij met een vast team van vier medewerkers. Elke locatie heeft een vaste invaller die de locatie kent. Valt een medewerker uit, dan neemt de invaller dezelfde werkdag over en meldt de teamleider dat binnen een uur aan uw contactpersoon. In de zomerstop plannen wij het verlof per locatie zo dat nooit twee vaste medewerkers tegelijk afwezig zijn.
De zwakke versie verraadt de oude opdracht, noemt geen aantallen of termijnen voor deze locaties en bevat een conclusie zonder bewijs. De sterke versie beantwoordt de vraag voor deze opdracht en is meetbaar. Hoe je zulke beloftes SMART maakt, staat in SMART formuleren.
Checklist voordat je een hergebruikte tekst indient
- Zoek in het hele document op de naam van de vorige opdrachtgever, vorige plaatsnamen en oude jaartallen.
- Controleer opmerkingen en bijgehouden wijzigingen in Word, en de documenteigenschappen (auteur en titel).
- Vergelijk aantallen, termijnen en functienamen met de leidraad van deze aanbesteding.
- Staat elke belofte in de woorden van deze dienst en niet in die van een eerdere klant?
- Mag je de gegevens van een eerdere opdrachtgever overnemen? Check je afspraken met die opdrachtgever.
- Heeft elk onderdeel minimaal één zin die verwijst naar de doelstelling van deze opdracht?
- Zijn certificaten en gegevens op datum?
- Laat je de tekst vooraf toetsen per gunningscriterium? TenderRender geeft een score per criterium en subcriterium, wijst zwakke punten aan op ernst en geeft een concrete suggestie. De score is een second opinion, geen voorspelling van de beoordelingscommissie (inschrijving reviewen).
Veelgestelde vragen
Mag ik tekst uit eerdere inschrijvingen hergebruiken?
Het is jouw eigen werk en hergebruik is gebruikelijk. De vraag is niet waar de tekst vandaan komt, maar wat een beoordelaar ervan scoort. Rechten op teksten die je voor een andere opdrachtgever schreef, volgen uit je afspraken met die opdrachtgever.
Mag ik de tekst van de aanbestedende dienst zelf overnemen?
Citeren van de vraag of het criterium in je kop helpt de beoordelaar. Een antwoord dat bestaat uit hun eigen beschrijving geeft geen blijk van eigen visie, zoals de uitspraak van de Rechtbank Den Haag laat zien.
Hoe vaak moet ik mijn standaardteksten bijwerken?
Wij raden aan elke tekst een datum te geven en minimaal eenmaal per jaar te herlezen. Certificaten, aantallen medewerkers en referenties verouderen het snelst.
Mag een eerder gebruikte eigen verklaring opnieuw?
Ja. Artikel 2.85 lid 4 van de Aanbestedingswet 2012 laat toe dat je een eerder gebruikte eigen verklaring opnieuw indient, mits je bevestigt dat de gegevens nog correct zijn. Gebruik wel het model van de dienst waar je nu op inschrijft.
Is AI-hergebruik van mijn eerdere teksten verstandig?
Dat hangt van de werkwijze af. Een eerste versie vanuit eerdere inschrijvingen scheelt tijd, mits je daarna de ankers vervangt en de tekst toetst aan de leidraad van deze opdracht. Zie ook schrijven met AI voor aanbestedingen.
Bronnen
- Aanbestedingswet 2012 op wetten.overheid.nl, artikelen 2.57 en 2.85
- PIANOo: Handreiking Beste prijs-kwaliteitverhouding, de basis
- Rechtspraak.nl: ECLI:NL:RBDHA:2021:6184
- Rechtspraak.nl: ECLI:NL:RBOVE:2023:1128