In het kort
In België kun je een gunningsbeslissing laten toetsen met een vordering tot schorsing (binnen 15 dagen), een beroep tot vernietiging (binnen 60 dagen) en een vordering tot schadevergoeding (binnen vijf jaar). Die termijnen staan in artikel 23 van de wet van 17 juni 2013 en lopen vanaf de kennisgeving van de beslissing. Bij de meeste openbare besturen is de afdeling Bestuursrechtspraak van de Raad van State bevoegd, bij andere aanbesteders de gewone rechter.
Gecontroleerd op 1 november 2026 in de geconsolideerde wet van 17 juni 2013 (bijgewerkt tot 20 januari 2026) op ejustice.just.fgov.be en op de procedurepagina's van raadvst-consetat.be. Dit is een algemeen overzicht, geen juridisch advies.
In Nederland loopt het verhaal via de burgerlijke rechter: zie kort geding bij een aanbesteding. Die regels gelden niet in België.
Welke rechtsmiddelen bestaan er en hoe lang heb je?
Ook onder de Europese drempels kun je schorsing, vernietiging en schadevergoeding vragen (artikelen 31 en 33). Onverbindendverklaring kan daar alleen bij werken met verplichte Belgische bekendmaking boven de helft van het Europese drempelbedrag (artikelen 30 en 32). De termijnen zijn kort en lopen op straffe van niet-ontvankelijkheid (artikel 23, § 1).
| Rechtsmiddel | Doel | Termijn | Artikel |
|---|---|---|---|
| Vordering tot schorsing en voorlopige maatregelen | De uitvoering van de gunningsbeslissing stilleggen | 15 dagen | 15 en 23, § 3 |
| Beroep tot vernietiging | De beslissing uit de rechtsorde laten halen | 60 dagen | 14 en 23, § 2 |
| Schadevergoeding | Schade door een schending vóór de sluiting laten vergoeden | 5 jaar | 16 en 23, § 4 |
| Onverbindendverklaring van het gesloten contract | Het contract ongedaan laten maken in de wettelijk bepaalde gevallen | 30 dagen of 6 maanden | 17 en 23, § 5 |
De termijnen starten bij de bekendmaking, de kennisgeving of de kennisneming van de beslissing. Gaan de mededelingen niet tegelijk de deur uit, dan telt de dag van de laatste verzending. In elk geval beginnen ze maar te lopen voor zover de motivering is meegedeeld (artikel 23, § 1). Ontbreken de rechtsmiddelen in de mededeling, dan begint de termijn voor het beroep tot vernietiging pas vier maanden na de motivering (artikel 9/1, § 2). De dagen worden geteld volgens Verordening 1182/71 (artikel 68), zie termijnen bij een overheidsopdracht.
Wie beslist: de Raad van State of de gewone rechter?
Dat hangt af van wie aanbesteedt (artikel 24):
- De Raad van State (afdeling Bestuursrechtspraak) is bevoegd voor beslissingen van een overheid als bedoeld in artikel 14, § 1 van de gecoördineerde wetten op de Raad van State.
- De gewone rechter is bevoegd als de aanbesteder die overheid niet is. Hij is ook bevoegd voor de onverbindendverklaring, waarbij hij zetelt zoals in kort geding.
De mededeling van de beslissing noemt de bevoegde instantie (artikel 9/1, § 2). Bij de Raad van State loopt de vordering tot schorsing uitsluitend via een procedure bij uiterst dringende noodzakelijkheid, bij de gewone rechter uitsluitend in kort geding (artikel 15).
Wat doet een schorsing?
Dient een inschrijver tijdig een vordering tot schorsing in, dan mag de overheid de opdracht niet sluiten voordat de rechter uitspraak heeft gedaan (artikel 11). Dat verbod geldt alleen ten gunste van wie de vordering indiende. Je vraagt de aanbesteder binnen de wachttermijn bij voorkeur per e-mail, fax of via het platform te laten weten dat je de vordering hebt ingediend. Meer over die termijn staat in de wachttermijn bij een overheidsopdracht.
Voor een schorsing is geen bewijs van spoedeisendheid nodig, maar wel een ernstig middel of een klaarblijkelijke onwettigheid (artikel 15). De rechter mag ook de gevolgen van een schorsing afwegen tegen het openbaar belang en de schorsing weigeren als de nadelen groter zijn dan de voordelen. Een schorsing van de gunningsbeslissing schorst van rechtswege ook een opdracht die toch te vroeg werd gesloten (artikel 13).
Stappen om een beslissing te laten toetsen
- Lees de mededeling. Noteer de verzenddatum, de vermelde rechtsmiddelen en de bevoegde instantie.
- Vraag zo nodig de motivering. Onder 140.000 euro vraag je die schriftelijk binnen 30 dagen, de overheid antwoordt binnen 15 dagen (artikel 29/1). Zie de gunningsbeslissing.
- Leg de motivering naast het bestek en je offerte. Zoek wat in strijd is met het recht, het bestek of de algemene rechtsbeginselen (artikel 14).
- Beslis welk rechtsmiddel je nodig hebt. Wil je de sluiting tegenhouden, dan is de schorsing de weg, binnen 15 dagen.
- Dien in bij de bevoegde instantie. Bij de Raad van State kan wie geen advocaat heeft per aangetekende post of via eProadmin indienen. Een advocaat moet de elektronische weg gebruiken.
Wat kost een beroep bij de Raad van State?
Volgens de Raad van State zelf betaal je, behalve bij gerechtelijke bijstand, een rolrecht van 200 euro voor het instellen van een beroep en 150 euro om in het geding tussen te komen. De verliezende partij kan veroordeeld worden tot een forfaitaire rechtsplegingsvergoeding aan de winnaar met advocaat: standaard 770 euro, naargelang de zaak tussen 154 en 1.540 euro. Een advocaat is niet verplicht behalve bij cassatie, maar wel sterk aanbevolen. De Raad streeft ernaar een vernietigingszaak in ongeveer 18 maanden af te handelen. Bij uiterst dringende noodzakelijkheid moet de zaak binnen maximaal vijftien dagen op zitting worden gepland.
Schadevergoeding
Een afgewezen inschrijver die een schending vóór de sluiting aantoont, kan schadevergoeding krijgen als de rechter zowel de schade als het oorzakelijk verband bewezen acht (artikel 16). In een openbare of niet-openbare procedure waarin enkel de prijs telt, moet de opdracht naar de laagste regelmatige offerte. Gebeurt dat niet, dan is een forfaitaire schadevergoeding van tien procent van het bedrag zonder btw van die offerte voorzien. Daarvoor is de gewone rechter bevoegd, tenzij je bij de Raad van State een herstelvergoeding vordert (artikel 24).
Een rekenvoorbeeld met data
Stel: een gemeente deelt haar gunningsbeslissing mee op donderdag 4 maart 2027, via het platform en dezelfde dag aangetekend. De vordering tot schorsing moet dan uiterlijk vrijdag 19 maart 2027 binnen zijn. Het beroep tot vernietiging kan tot maandag 3 mei 2027. Dat zijn rekenvoorbeelden: de mededeling vermeldt de exacte duur en jouw advocaat controleert de einddatum.
Veelgestelde vragen
Is een advocaat verplicht bij de Raad van State?
Niet voor een vernietigings- of schorsingsberoep, wel voor een administratief cassatieberoep. De Raad beveelt een advocaat sterk aan. Een advocaat moet wel de elektronische procedure gebruiken.
Schorst een brief aan de aanbesteder de termijnen?
Artikel 23 noemt geen onderbreking door een brief aan de aanbesteder. Reken dus op de wettelijke termijnen, ook als je nog op een antwoord wacht.
Wat als de mededeling mijn rechtsmiddelen niet vermeldt?
Dan begint de termijn voor het beroep tot vernietiging pas vier maanden na de mededeling van de motivering (artikel 9/1, § 2).
Kan ik schadevergoeding krijgen zonder vernietiging?
De vordering tot schadevergoeding heeft een eigen termijn van vijf jaar (artikel 23, § 4) en gaat in beginsel naar de gewone rechter (artikel 24). Of je in jouw geval eerst moet vernietigen, is een juridische vraag voor je advocaat.
Kan de overheid mij een vergoeding laten betalen?
Bij een tergende en roekeloze verhaalprocedure kan de rechter op verzoek een passende schadevergoeding toekennen ten laste van de verzoeker, tot ten hoogste 5 procent van het gegunde bedrag zonder btw (artikel 27).
Bronnen
- Wet van 17 juni 2013 betreffende de motivering, de informatie en de rechtsmiddelen (ejustice.just.fgov.be)
- Een beroep instellen: hoe werkt de procedure? (Raad van State)
- Een beroep instellen: veelgestelde vragen (Raad van State)