# Wat is een overheidsopdracht? Uitleg voor België

> Wat is een overheidsopdracht in België? Definitie in de Wet van 17 juni 2016, bezwarende titel, soorten opdrachten en wanneer de wet geldt.

Author: Thomas de Hertog · Published: 2026-11-01

## In het kort

In België is een overheidsopdracht een overeenkomst onder bezwarende titel tussen een of meer ondernemers en een of meer aanbesteders, die gaat over het uitvoeren van werken, het leveren van producten of het verlenen van diensten (artikel 2, 17° van de Wet van 17 juni 2016). De Wet is er van toepassing als een aanbestedende overheid of een gelijkgestelde opdrachtgever koopt, tenzij een uitzondering geldt. De woorden "tender" en "openbare aanbesteding" betekenen in het dagelijks gebruik hetzelfde als overheidsopdracht of de procedure om er een te plaatsen.

Voor de vraag of een geldstroom een opdracht of een subsidie is, lees je [overheidsopdracht of subsidie](https://www.tenderrender.com/nl/blog/overheidsopdracht-of-subsidie). Dit artikel legt uit wat een overheidsopdracht is en wanneer de Wet geldt.

_Gecontroleerd op 1 november 2026 aan de geconsolideerde tekst van de Wet van 17 juni 2016 in de Justel-databank van het Belgisch Staatsblad (tekstbijwerking tot 16 februari 2026) en aan het Draaiboek overheidsopdrachten van de Vlaamse overheid._

## Uit welke elementen bestaat een overheidsopdracht?

De Wet omschrijft de overheidsopdracht in artikel 2, 17°. Het Draaiboek overheidsopdrachten van de Vlaamse overheid onderscheidt daarin vier elementen. Ontbreekt er één, dan is het geen overheidsopdracht en geldt de wet niet.

| Element                             | Wat het inhoudt                                                                                                                                                                                                     |
| ----------------------------------- | ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- |
| Een overeenkomst                    | Een rechtsverhouding tussen overheid en ondernemer met wilsovereenstemming. Het Hof van Justitie geeft het begrip een ruime, functionele invulling. Een reglementaire verhouding is in beginsel geen overeenkomst.  |
| Onder bezwarende titel              | Beide partijen verbinden zich tot iets: de ondernemer presteert en de overheid betaalt, meestal een geldsom. Andere tegenprestaties zijn mogelijk. De prestatie moet de overheid een economisch voordeel opleveren. |
| Tussen ondernemer en aanbesteder    | Een ondernemer is een natuurlijke persoon, een rechtspersoon of een combinatie die werken, leveringen of diensten op de markt aanbiedt (artikel 2, 10°). De rechtsvorm maakt niet uit.                              |
| Over werken, leveringen of diensten | Zie de volgende rubriek. Een overeenkomst met een ander voorwerp is geen overheidsopdracht.                                                                                                                         |

## Welke soorten overheidsopdrachten bestaan er?

| Soort      | Wat het is                                                                                                                                               | Artikel Wet   |
| ---------- | -------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- | ------------- |
| Werken     | Het uitvoeren, of ontwerpen en uitvoeren, van een werk: het product van bouwkundige of civieltechnische werken met een economische of technische functie | 2, 18° en 19° |
| Leveringen | Aankoop, leasing, huur of huurkoop van producten                                                                                                         | 2, 20°        |
| Diensten   | Alle opdrachten die geen werken of leveringen zijn                                                                                                       | 2, 21°        |

Of de opdrachtnemer het werk zelf uitvoert of laat uitvoeren, is voor de kwalificatie als werkenopdracht niet van belang, zolang hij zich ertoe verbindt erop toe te zien dat het werk wordt uitgevoerd.

## Wanneer is de Wet van toepassing?

| Vraag                                         | Antwoord                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                            |
| --------------------------------------------- | --------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- |
| Wie koopt?                                    | Een aanbestedende overheid: de Staat, de Gewesten, Gemeenschappen en lokale overheidsinstanties, publiekrechtelijke instellingen en verenigingen daarvan (artikel 2, 1° en artikel 17).                                                                                                                                                                                                             |
| Kan een private opdrachtgever eronder vallen? | Ja, bij een gesubsidieerde opdracht. Voorwaarden: geraamd bedrag gelijk aan of hoger dan de Europese drempel, meer dan 50 procent rechtstreeks gesubsidieerd door een aanbestedende overheid, en werken van civieltechnische aard of voor ziekenhuizen, sport- en recreatie-inrichtingen, school- en universiteitsgebouwen of administratieve gebouwen, of daarmee verbonden diensten (artikel 18). |
| Welke waarde?                                 | Onder, op of boven de Europese drempels, behoudens andersluidende bepaling (artikel 19).                                                                                                                                                                                                                                                                                                            |
| Zijn kleine opdrachten ook gedekt?            | Een opdracht met een geraamde waarde onder 30.000 euro valt onder een lichte regeling: enkel titel 1 (behalve enkele artikelen), de bepalingen over het personele en materiële toepassingsgebied van titel 2 en artikel 165, § 2 (artikel 92). Zie [overheidsopdracht van beperkte waarde](https://www.tenderrender.com/nl/blog/overheidsopdracht-beperkte-waarde).                                                                |

Een voorstel tot wijziging van de drempel voor opdrachten van beperkte waarde is bij het Parlement hangend (wetsontwerp DOC 56 1785). Het is nog geen wet; de regel in dit artikel is 30.000 euro.

## Wanneer is iets géén overheidsopdracht in de zin van de Wet?

De Wet zelf zegt waar ze niet van toepassing is. Voorbeelden:

- Diensten voor de verwerving of huur van grond, bestaande gebouwen of andere onroerende goederen, arbeidsovereenkomsten en bepaalde juridische diensten (artikel 28, § 1).
- Diensten die een aanbestedende overheid geeft aan een andere op basis van een bekendgemaakt alleenrecht (artikel 29).
- In-house opdrachten: de overheid oefent op de rechtspersoon toezicht uit zoals op haar eigen diensten, meer dan 80 procent van diens activiteiten bestaat uit taken van die overheid, en er is geen directe participatie van privékapitaal (artikel 30).
- Opdrachten in de speciale sectoren (onder meer gas, warmte, elektriciteit, water, vervoer en postdiensten, artikelen 96 tot 102) vallen niet onder titel 2 maar onder titel 3 (artikel 25).

Wie zeker wil zijn, toetst een concreet geval aan de vier elementen en aan deze uitzonderingen.

## Wat is het verschil tussen een overheidsopdracht, een aanbesteding en een tender?

- **Overheidsopdracht** is het juridische begrip in de Belgische wet: het contract zelf.
- **Openbare aanbesteding** is het spraakgebruik voor de procedure waarmee een overheid zo'n contract uitbesteedt. De wet gebruikt die term niet; ze spreekt van de openbare procedure (artikel 2, 22°).
- **Tender** is de Engelse term en wordt in de praktijk voor beide gebruikt, ook voor de offerte zelf.

Meer termen vind je in de [begrippenlijst](https://www.tenderrender.com/nl/blog/aanbestedingsbegrippen-a-z). Voor de Nederlandse regels, die anders zijn, zie [wat is een aanbesteding](https://www.tenderrender.com/nl/blog/wat-is-een-aanbesteding).

## Voorbeelden (hypothetisch)

| Situatie                                                                                                                                      | Overheidsopdracht?  | Waarom                                                                                       |
| --------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- | ------------------- | -------------------------------------------------------------------------------------------- |
| Een gemeente koopt schoolbanken van een meubelfabrikant                                                                                       | Ja                  | Leveringen onder bezwarende titel aan een aanbestedende overheid                             |
| Een gemeente huurt een bestaand kantoorgebouw                                                                                                 | Nee                 | Huur van een bestaand gebouw valt onder de uitzondering van artikel 28, § 1, 1°              |
| Een vzw bouwt een sporthal en krijgt er 60 procent subsidie voor van de Vlaamse overheid, geraamd op meer dan de Europese drempel voor werken | Ja                  | Gesubsidieerde opdracht onder artikel 18                                                     |
| Een stad geeft een jaarlijkse werkingssubsidie aan een vereniging zonder dat de stad een prestatie afneemt                                    | Waarschijnlijk niet | Er is geen prestatie voor de overheid; toets het aan het afwegingskader in de subsidiepagina |

## Veelgestelde vragen

### Moet de overheid elke aankoop publiceren?

Nee. Een opdracht met een geraamde waarde onder 30.000 euro valt onder een lichte regeling en mag onder voorwaarden via een aanvaarde factuur tot stand komen (artikel 92). Boven die waarde bepaalt de procedure of er bekendmaking vereist is.

### Wat is een aanbestedende overheid?

Een aanbesteder in de zin van artikel 2, 1° en 5°: de Staat, de Gewesten en Gemeenschappen, lokale overheidsinstanties, publiekrechtelijke instellingen en verenigingen daarvan. Publiekrechtelijke instellingen zijn opgericht om te voorzien in behoeften van algemeen belang zonder industrieel of commercieel karakter, hebben rechtspersoonlijkheid en zijn afhankelijk van de overheid via financiering, toezicht of benoeming van het bestuur.

### Kan ik als zelfstandige of eenmanszaak een overheidsopdracht uitvoeren?

Ja. Een ondernemer is een natuurlijke persoon, een rechtspersoon of een combinatie die werken, leveringen of diensten op de markt aanbiedt (artikel 2, 10°). De rechtsvorm bepaalt dus niet of je een opdracht mag uitvoeren.

### Is een overheidsopdracht hetzelfde als een raamovereenkomst?

Niet helemaal. De raamovereenkomst is een instrument om opdrachten te plaatsen (artikel 2, 35°), zie [raamovereenkomst en minicompetitie](https://www.tenderrender.com/nl/blog/raamovereenkomst-minicompetitie-belgie).

## Bronnen

- [Wet van 17 juni 2016 inzake overheidsopdrachten, artikelen 2, 17 tot 19, 25, 28 tot 30 en 92 (Justel, Belgisch Staatsblad)](https://www.ejustice.just.fgov.be/eli/wet/2016/06/17/2016021053/justel)
- [Vlaanderen.be, Draaiboek overheidsopdrachten: toepassingsgebied](https://www.vlaanderen.be/het-facilitair-bedrijf-overheidsopdrachten-en-raamovereenkomsten/draaiboek-overheidsopdrachten/toepassingsgebied-overheidsopdrachten)
- [Wetsontwerp DOC 56 1785/001 (Kamer van volksvertegenwoordigers)](https://www.dekamer.be/kvvcr/showpage.cfm?section=/flwb&language=nl&cfm=/site/wwwcfm/flwb/flwbn.cfm?dossierID=1785&legislist=legisnr)

## Lees ook

- [Overheidsopdracht of subsidie in België](https://www.tenderrender.com/nl/blog/overheidsopdracht-of-subsidie)
- [Overheidsopdracht van beperkte waarde](https://www.tenderrender.com/nl/blog/overheidsopdracht-beperkte-waarde)
- [Drempelbedragen overheidsopdrachten 2026 in België](https://www.tenderrender.com/nl/blog/drempelbedragen-overheidsopdrachten-2026)
- [Soorten procedures bij overheidsopdrachten](https://www.tenderrender.com/nl/blog/soorten-procedures-overheidsopdrachten)
- [Inschrijven op een openbare aanbesteding: stappenplan](https://www.tenderrender.com/nl/blog/inschrijven-openbare-aanbesteding-stappenplan)

---

Source: https://www.tenderrender.com/nl/blog/wat-is-een-overheidsopdracht
