# Uitsluitingsgronden bij overheidsopdrachten in België

> Uitsluitingsgronden bij Belgische overheidsopdrachten: strafregister, sociale en fiscale schulden boven 3.000 euro en hoe je bewijst dat je in orde bent.

Author: Thomas de Hertog · Published: 2026-11-01

## In het kort

In België sluit een aanbestedende overheid je verplicht uit van een overheidsopdracht als je bij een definitief vonnis veroordeeld bent voor een misdrijf zoals deelname aan een criminele organisatie, omkoping, fraude of witwassen, of als je sociale of fiscale schulden hebt van meer dan 3.000 euro (artikelen 67 en 68 van de Wet van 17 juni 2016). Dat je er niet onder valt, toon je eerst met een eigen verklaring aan; de inschrijver aan wie de overheid wil gunnen levert daarna bewijsstukken, zoals een uittreksel uit het strafregister en attesten over zijn schulden. Daarnaast kan de overheid je op facultatieve gronden uitsluiten, bijvoorbeeld bij faillissement of een ernstige beroepsfout.

_Gecontroleerd op 1 november 2026 aan de geconsolideerde teksten in de Justel-databank van het Belgisch Staatsblad: de Wet van 17 juni 2016 (tekstbijwerking tot 16 februari 2026) en het KB Plaatsing van 18 april 2017 (tekstbijwerking tot 14 januari 2026)._

## Welke uitsluitingsgronden bestaan er?

De wet kent verplichte en facultatieve gronden. Bij de facultatieve beslist de overheid zelf.

| Soort                              | Wanneer                                                                                                                                                                                                                           | Basis                                           | Hoe lang                              |
| ---------------------------------- | --------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- | ----------------------------------------------- | ------------------------------------- |
| Verplicht: veroordeling            | Veroordeeld bij vonnis met kracht van gewijsde voor deelname aan een criminele organisatie, omkoping, fraude, terroristische misdrijven, witwassen of financiering van terrorisme, kinderarbeid en andere vormen van mensenhandel | Artikel 67 Wet; artikel 61 KB Plaatsing         | 5 jaar vanaf de veroordeling          |
| Verplicht: illegale tewerkstelling | Tewerkstellen van illegaal verblijvende onderdanen van derde landen, ook zonder definitief vonnis zodra een administratieve of rechterlijke beslissing de inbreuk vaststelt                                                       | Artikel 67 Wet                                  | 5 jaar vanaf het einde van de inbreuk |
| Verplicht: schulden                | Onbetaalde sociale zekerheidsbijdragen of belastingen boven het toegelaten bedrag                                                                                                                                                 | Artikel 68 Wet; artikelen 62 en 63 KB Plaatsing | Tot je in regel bent                  |
| Facultatief                        | Negen gronden, zie hieronder                                                                                                                                                                                                      | Artikel 69 Wet                                  | 3 jaar vanaf de gebeurtenis           |

De facultatieve gronden uit artikel 69 zijn:

- schending van de verplichtingen in het milieu-, sociaal en arbeidsrecht;
- faillissement, vereffening, stopzetting van de werkzaamheden of gerechtelijke reorganisatie;
- een ernstige beroepsfout waardoor je integriteit in twijfel kan worden getrokken;
- afspraken die gericht zijn op vervalsing van de mededinging;
- een belangenconflict dat niet met mildere maatregelen te verhelpen is;
- eerdere betrokkenheid bij de voorbereiding van de procedure die de mededinging vervalst;
- aanzienlijke of voortdurende tekortkomingen bij een eerdere opdracht, die tot ambtshalve maatregelen, schadevergoeding of vergelijkbare sancties leidden;
- ernstige valse verklaringen, achtergehouden informatie, of bewijsstukken die je niet kunt voorleggen;
- pogingen om het besluitvormingsproces van de overheid onrechtmatig te beïnvloeden.

Bij een veroordeling geldt de uitsluiting ook als de veroordeelde lid is van je bestuurs-, leidinggevend of toezichthoudend orgaan, of daarin vertegenwoordigings-, beslissings- of controlebevoegdheid heeft. Bij opdrachten boven de Europese drempels moet de overheid dat nagaan. Onder die drempels hoeft ze dat niet (artikel 67, § 1).

## Hoe zit het met sociale en fiscale schulden?

Volgens artikel 68 van de Wet en de artikelen 62 en 63 van het KB Plaatsing word je niet uitgesloten als:

- je schuld niet meer dan 3.000 euro bedraagt, of
- je voor die schuld uitstel van betaling hebt en de afbetalingen strikt naleeft, of
- je op een aanbestedende overheid of overheidsbedrijf een of meer schuldvorderingen hebt die zeker, opeisbaar en vrij van verbintenissen tegenover derden zijn, voor minstens je schuld min 3.000 euro.

Stel (hypothetisch): je hebt een openstaande fiscale schuld van 8.000 euro en een zekere, opeisbare vordering van 5.500 euro op een gemeente. Je schuld min 3.000 euro is 5.000 euro. Je vordering is groter, dus je wordt niet uitgesloten, op voorwaarde dat de vordering niet is beslagen, overgedragen of in pand gegeven.

De overheid controleert dit zelf. Ze raadpleegt de attesten die elektronisch beschikbaar zijn via de Telemarc-toepassing, binnen twintig dagen na de uiterste datum voor het indienen van de offertes. Is dat niet mogelijk, dan vraagt ze je een recent attest. Heb je personeel dat onder de sociale zekerheid van de arbeiders valt (wet van 27 juni 1969), dan is dat een attest van de RSZ over het laatste vervallen kalenderkwartaal vóór de uiterste datum voor ontvangst van de offertes.

Blijkt er toch een achterstand, dan krijg je één kans om dit recht te zetten. De overheid stelt je daarvan in kennis en geeft je vijf werkdagen om te bewijzen dat je in regel bent. Je kunt hier maar één keer per procedure gebruik van maken (artikel 68, § 1). Heb je betaald of een bindende afbetalingsregeling afgesloten vóór je aanvraag tot deelneming, of in een openbare procedure vóór de uiterste datum voor de offertes, dan geldt de uitsluiting niet (artikel 68, § 3).

## Hoe toon je aan dat je niet uitgesloten bent?

| Opdracht                   | Eerste bewijs                                                                                                                      | Wat daarna                                                                                                   |
| -------------------------- | ---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- | ------------------------------------------------------------------------------------------------------------ |
| Vanaf de Europese drempels | Het UEA bij je offerte of aanvraag tot deelneming (artikel 73 Wet; artikel 38 KB Plaatsing)                                        | De inschrijver aan wie de overheid wil gunnen levert vóór de gunning actuele bewijsstukken (artikel 73, § 3) |
| Onder de Europese drempels | De indiening van je offerte geldt als impliciete verklaring op erewoord; de overheid mag geen UEA vragen (artikel 39 KB Plaatsing) | De overheid raadpleegt gratis databanken; wat daar niet staat, moet je vóór de limietdatum voorleggen        |

Als voldoende bewijs aanvaardt de overheid voor de misdrijven een uittreksel uit het strafregister, of een gelijkwaardig document uit het land waar je bent gevestigd. Voor de schulden en het faillissement volstaat een certificaat van de bevoegde instantie. Bestaat zo'n document niet, dan kan het worden vervangen door een verklaring onder ede (artikel 72, § 2 KB Plaatsing).

Zo ga je te werk vóór je indient:

1. Lees in het bestek welke uitsluitingsgronden de overheid toetst. Facultatieve gronden toetst ze voor bestuurders alleen als het bestek dat zegt.
2. Controleer je situatie bij de RSZ en de FOD Financiën en regel een achterstand vóór de indieningsdatum.
3. Controleer je bestuurders en vertegenwoordigers. Bij een combinatie en bij een beroep op een derde geldt elke grond voor elk lid en elke derde afzonderlijk (artikel 64 KB Plaatsing).
4. Beantwoord deel III van het UEA op basis van wat je vandaag kunt bewijzen. Heb je corrigerende maatregelen genomen, vermeld ze dan meteen.
5. Leg recente attesten klaar, zodat je ze binnen de gevraagde termijn kunt aanleveren.

TenderRender vult formulieren zoals het UEA in met alleen feiten die het in je documenten kan controleren. Bij uitsluitingsgronden komt een voorlopig antwoord op een controlelijst die jij vóór ondertekening bevestigt. Meer daarover lees je bij [aanbestedingsformulieren invullen](https://www.tenderrender.com/nl/features/aanbestedingsformulieren-invullen).

## Wat als je zelf onder een uitsluitingsgrond valt?

Dan kun je corrigerende maatregelen inroepen (artikel 70 Wet). Je bewijst dat je de schade hebt betaald of toegezegd te vergoeden, dat je actief hebt meegewerkt met de onderzoekende autoriteiten en dat je concrete technische, organisatorische en personeelsmaatregelen hebt genomen om herhaling te voorkomen. De overheid beoordeelt dat met een gemotiveerde beslissing. Voor verplichte gronden na een veroordeling geef je de maatregelen op eigen initiatief aan bij de start van de procedure, als de opdrachtdocumenten dat bepalen. Voor schulden geldt de eenmalige regularisatie hierboven.

Ook je onderaannemers tellen mee. De overheid kan nagaan of er bij je rechtstreekse onderaannemers uitsluitingsgronden bestaan en je vragen hen te vervangen. Je krijgt dan vijftien dagen om te bewijzen dat de vervanging is gebeurd (artikel 12/2 KB Uitvoering).

## Veelgestelde vragen

### Moet ik een uittreksel uit het strafregister bij mijn offerte voegen?

Meestal niet. Het UEA is een voorlopig bewijs. De overheid vraagt de stukken vóór de gunning aan de beoogde winnaar, tenzij ze die zelf in een databank kan raadplegen. Het bestek kan afwijken.

### Hoe lang blijft een uitsluiting gelden?

Vijf jaar na de veroordeling voor de misdrijven uit artikel 67, en vijf jaar na het einde van de inbreuk bij illegale tewerkstelling. De facultatieve gronden gelden drie jaar vanaf de gebeurtenis (artikel 69).

### Gelden de uitsluitingsgronden ook onder de Europese drempels?

Ja. Het verschil zit in het bewijs: onder de drempels volstaat de impliciete verklaring op erewoord. Alleen opdrachten met een geraamde waarde onder 30.000 euro vallen onder een lichter regime (artikel 92 van de Wet), waarin deze artikelen niet zijn opgenomen.

### Wat is het verschil met de selectiecriteria?

Uitsluitingsgronden gaan over je betrouwbaarheid, selectiecriteria over je geschiktheid en draagkracht. Zie [selectiecriteria bij overheidsopdrachten](https://www.tenderrender.com/nl/blog/selectiecriteria-overheidsopdrachten).

### Kan ik mijn schuld nog betalen nadat ik heb ingediend?

Eenmalig, ja: stelt de overheid een achterstand vast, dan krijg je vijf werkdagen om te regulariseren.

## Bronnen

- [Wet van 17 juni 2016 inzake overheidsopdrachten, artikelen 67 tot 70 en 73 (Justel, Belgisch Staatsblad)](https://www.ejustice.just.fgov.be/eli/wet/2016/06/17/2016021053/justel)
- [KB Plaatsing van 18 april 2017, artikelen 38, 39, 61 tot 64 en 72 (Justel)](https://www.ejustice.just.fgov.be/eli/besluit/2017/04/18/2017020322/justel)
- [KB Uitvoering van 14 januari 2013, artikel 12/2 (Justel)](https://www.ejustice.just.fgov.be/eli/besluit/2013/01/14/2013021005/justel)

## Lees ook

- [Het UEA invullen voor een Belgische overheidsopdracht](https://www.tenderrender.com/nl/blog/uea-invullen-overheidsopdracht)
- [UEA voor een onderaannemer](https://www.tenderrender.com/nl/blog/uea-onderaannemer)
- [Selectiecriteria bij overheidsopdrachten](https://www.tenderrender.com/nl/blog/selectiecriteria-overheidsopdrachten)
- [Opdrachten onder de drempel in België](https://www.tenderrender.com/nl/blog/opdrachten-onder-drempel-belgie)
- [Aanbestedingsbegrippen van A tot Z](https://www.tenderrender.com/nl/blog/aanbestedingsbegrippen-a-z)

---

Source: https://www.tenderrender.com/nl/blog/uitsluitingsgronden-overheidsopdrachten
