# Gunningscriteria en subgunningscriteria: het verschil

> Wat is het verschil tussen gunningscriteria en subgunningscriteria? Uitleg met artikel 2.115 Aanbestedingswet, weging, aantal en fictief rekenvoorbeeld.

Author: Thomas de Hertog · Published: 2026-11-01

## In het kort

Een gunningscriterium is een onderdeel waarop een aanbestedende dienst inschrijvingen vergelijkt, zoals prijs of kwaliteit. Een subgunningscriterium is een verdere uitwerking daarvan, bijvoorbeeld planning of hinderbeperking als onderdeel van kwaliteit. De Aanbestedingswet 2012 gebruikt het woord subgunningscriterium niet: artikel 2.115 spreekt van nadere criteria. PIANOo gebruikt de term wel en noemt subgunningscriteria de wensen van de aanbestedende dienst.

**Gecontroleerd op 1 november 2026** op de geldende tekst van de [Aanbestedingswet 2012](https://wetten.overheid.nl/BWBR0032203/) (artikelen 2.114 en 2.115), de PIANOo-pagina over [het kiezen van het gunningscriterium en het opstellen van subgunningscriteria](https://www.pianoo.nl/nl/inkoopproces/fase-1-voorbereiden/keuze-gunningscriterium-en-opstellen-subgunningscriteria) en de [Handreiking Beste prijs-kwaliteitverhouding](https://www.pianoo.nl/nl/document/21647/handreiking-beste-prijs-kwaliteitverhouding-de-basis) (december 2023).

## Wat is het verschil tussen gunningscriteria en subgunningscriteria?

Het verschil zit in het niveau. De wet kent de grondslag (artikel 2.114: beste prijs-kwaliteitverhouding, laagste kosten of laagste prijs) en, bij BPKV, nadere criteria met een relatief gewicht (artikel 2.115). Een wettelijke indeling in gunningscriteria en subgunningscriteria bestaat niet. In de praktijk is een gunningscriterium meestal een hoofdonderdeel van het model, zoals prijs of kwaliteit, en zijn subgunningscriteria de onderdelen daarvan. Niet elke dienst gebruikt twee niveaus: in de handreiking van PIANOo staat een voorbeeld waarin prijs, duurzaamheid en plan van aanpak naast elkaar staan, elk met een eigen gewicht.

| Niveau                               | Voorbeeld (fictief)                                            | Gewicht             |
| ------------------------------------ | -------------------------------------------------------------- | ------------------- |
| Grondslag                            | Beste prijs-kwaliteitverhouding (hoofdregel, art. 2.114 lid 3) | Niet van toepassing |
| Gunningscriterium                    | Prijs                                                          | 40%                 |
| Gunningscriterium                    | Kwaliteit                                                      | 60%                 |
| Subgunningscriterium onder kwaliteit | Plan van aanpak                                                | 30% van het totaal  |
| Subgunningscriterium onder kwaliteit | Hinderbeperking                                                | 20% van het totaal  |
| Subgunningscriterium onder kwaliteit | Duurzaamheid                                                   | 10% van het totaal  |

Kijk goed naar hoe de stukken de percentages noemen. Staat het gewicht van een subgunningscriterium als aandeel van het deel waaronder het valt, of als aandeel van het totaal? Dat verandert de rekensom. In dit voorbeeld telt hinderbeperking voor 20% van de totaalscore, een derde van het kwaliteitsdeel.

## Wat zegt de wet over het gewicht?

De dienst specificeert in de aanbestedingsstukken het relatieve gewicht van elk nader criterium. Dat mag als marge met een passend verschil tussen minimum en maximum (artikel 2.115 lid 4). Is wegen om objectieve redenen niet mogelijk, dan staan de criteria in afnemende volgorde van belang (lid 5).

Volgens PIANOo moet de dienst de BPKV-(sub)gunningscriteria met wegingsfactoren in de aankondiging bekendmaken, in elk geval de criteria, en de weging in de aankondiging of de aanbestedingsstukken. Eenmaal gepubliceerd mogen ze niet meer worden gewijzigd. Nader toelichten mag wel.

## Hoeveel subgunningscriteria zijn verstandig?

De wet beperkt het aantal en de soort subgunningscriteria niet, en het gewicht nauwelijks. PIANOo beveelt 3 à 4 subgunningscriteria aan. Bij veel criteria neemt het risico op nivellering toe: de verschillen tussen inschrijvingen komen dan minder tot uiting in de totaalscore.

Voor een dienst die zelf een model opstelt is dit een ontwerpkeuze. Voor jou als inschrijver bepaalt het hoeveel afzonderlijke antwoorden je moet schrijven, en hoeveel van je beperkte pagina's elk krijgt.

## Hoe werkt het gewicht door in je score?

Het gewicht bepaalt hoeveel punten een verbetering oplevert. **Stel (fictief): prijs 40%, plan van aanpak 30%, hinderbeperking 20%, duurzaamheid 10%, met een beoordelingskader van uitstekend 100%, goed 75%, ruim voldoende 50%, voldoende 25% en onvoldoende 0%.** PIANOo noemt dit kader als aanbevolen voorbeeld. Elke dienst bepaalt zijn eigen schaal.

| Subgunningscriterium | Punten bij 'voldoende' (25%) | Punten bij 'goed' (75%) | Winst |
| -------------------- | ---------------------------- | ----------------------- | ----- |
| Plan van aanpak (30) | 7,5                          | 22,5                    | 15    |
| Hinderbeperking (20) | 5                            | 15                      | 10    |
| Duurzaamheid (10)    | 2,5                          | 7,5                     | 5     |

Dezelfde stap van voldoende naar goed levert bij het plan van aanpak drie keer zoveel punten op als bij duurzaamheid. Verdeel je tijd en je pagina's daarom naar gewicht, binnen wat de dienst per criterium vraagt. Hoe zo'n puntentelling in zijn geheel werkt, lees je in [wat is BPKV](https://www.tenderrender.com/nl/blog/wat-is-bpkv).

## Wat mag een subgunningscriterium wel en niet zijn?

- **Het gaat over de inschrijving, niet over de aanbieder.** Een subgunningscriterium moet betrekking hebben op wat je aanbiedt. De uitzondering is de organisatie, kwalificatie en ervaring van het personeel (artikel 2.115 lid 2 onder g). Zie [selectiecriteria en gunningscriteria](https://www.tenderrender.com/nl/blog/selectiecriteria-vs-gunningscriteria).
- **Het houdt verband met het voorwerp van de opdracht** (artikel 2.115 lid 2 en 3).
- **Het is te beoordelen.** PIANOo adviseert per kwalitatief criterium uit te vragen waarom, welke informatie en hoe het wordt beoordeeld.
- **Voorbeelden** die PIANOo geeft: planning, plan van aanpak, hinder, (levenscyclus)kosten, garantie, groene of sociale duurzaamheid, keurmerken, functionele kenmerken, toegankelijkheid, presentatie, esthetische kenmerken en leveringsvoorwaarden.

## Hoe ga je met subgunningscriteria om als inschrijver?

1. Zet alle (sub)criteria met gewicht in één overzicht. Een subgunningscriterium met 30% verdient meer ruimte dan een van 10%.
2. Schrijf per subgunningscriterium een afgebakend antwoord, in de volgorde waarin de dienst het vraagt.
3. Gebruik de beoordelingsaspecten die PIANOo noemt als toets op je eigen tekst: is het volledig, concreet en aannemelijk?
4. Controleer of je pagina-limiet voor het hele criterium of per subcriterium geldt. Zie de [nota van inlichtingen](https://www.tenderrender.com/nl/blog/wat-is-een-nota-van-inlichtingen) voor eventuele verduidelijking.

TenderRender geeft je tekst een score per gunningscriterium en subcriterium, zet de zwakke punten op ernst en geeft per punt een concrete suggestie. De score is een second opinion en geen voorspelling van de beoordelingscommissie. Zie [inschrijving reviewen](https://www.tenderrender.com/nl/features/inschrijving-reviewen). Hoe je een uitgewerkt plan schrijft, lees je in [EMVI-plan schrijven](https://www.tenderrender.com/nl/blog/emvi-plan-schrijven).

## Veelgestelde vragen

### Is een subgunningscriterium hetzelfde als een subcriterium of deelcriterium?

In de praktijk wel. De wet gebruikt geen van deze woorden en spreekt over nadere criteria. De naam in de aanbestedingsstukken is niet bepalend: het gaat om het gewicht en de beschrijving.

### Staat het woord subgunningscriterium in de Aanbestedingswet?

Nee. Artikel 2.115 spreekt van nadere criteria. PIANOo en de handreikingen gebruiken subgunningscriteria wel.

### Mag de dienst subgunningscriteria na publicatie aanpassen?

Volgens PIANOo niet: gepubliceerde (sub)gunningscriteria en wegingsfactoren mogen niet worden gewijzigd, wel nader toegelicht.

### Wat als de dienst geen gewicht noemt?

Dan moet hij, als wegen om objectieve redenen niet mogelijk is, de criteria in afnemende volgorde van belang vermelden (artikel 2.115 lid 5). Zonder dat de volgorde of het gewicht bekend is, kun je niet gericht schrijven. Vraag het in de nota van inlichtingen.

### Hoeveel subgunningscriteria zijn gebruikelijk?

PIANOo beveelt 3 à 4 aan. De wet geeft geen maximum.

## Lees ook

- [Wat zijn gunningscriteria?](https://www.tenderrender.com/nl/blog/wat-zijn-gunningscriteria)
- [Wat is BPKV?](https://www.tenderrender.com/nl/blog/wat-is-bpkv)
- [Verschil gunningscriteria en selectiecriteria](https://www.tenderrender.com/nl/blog/selectiecriteria-vs-gunningscriteria)
- [EMVI-plan schrijven](https://www.tenderrender.com/nl/blog/emvi-plan-schrijven)
- [Gunningscriteria en weging in cijfers](https://www.tenderrender.com/nl/blog/gunningscriteria-weging-in-cijfers)

---

Source: https://www.tenderrender.com/nl/blog/subgunningscriteria
