# Raamovereenkomst en minicompetitie in België

> Hoe werkt een raamovereenkomst in België? Looptijd van vier jaar, gunning zonder of met nieuwe oproep tot mededinging (minicompetitie) en de stappen.

Author: Thomas de Hertog · Published: 2026-11-01

## In het kort

In België legt een raamovereenkomst gedurende een bepaalde periode de voorwaarden vast voor latere opdrachten, met name de prijzen en eventueel de beoogde hoeveelheden (artikel 2, 35° van de Wet van 17 juni 2016). Sluit de overheid ze met meer dan één ondernemer, dan gunt ze de latere opdrachten zonder nieuwe mededinging, met een nieuwe oproep tot mededinging tussen de partijen, of met een combinatie (artikel 43). De praktijk noemt zo'n nieuwe oproep een minicompetitie; de wet gebruikt dat woord niet. De duur is beperkt tot vier jaar, behalve in uitzonderlijke en gemotiveerde gevallen.

_Gecontroleerd op 1 november 2026 aan de geconsolideerde teksten van de Wet van 17 juni 2016 (Justel, tekstbijwerking tot 16 februari 2026), het KB Plaatsing van 18 april 2017 (tot 14 januari 2026) en het KB Uitvoering van 14 januari 2013 (tot 16 september 2024)._

## Wat zijn de regels voor een raamovereenkomst?

Artikel 43 van de Wet legt de basis:

- De overheid vermeldt in de aankondiging of ze overweegt een raamovereenkomst te sluiten met één of meerdere ondernemers (§ 3).
- Opdrachten op basis van de raamovereenkomst kunnen alleen worden geplaatst tussen de aanbesteder(s) die in de oproep duidelijk zijn aangewezen en de ondernemers die partij zijn bij de raamovereenkomst (§ 1).
- De voorwaarden die al in de raamovereenkomst staan, mogen bij de gunning van een opdracht niet wezenlijk worden gewijzigd, zeker niet bij één ondernemer (§ 2).
- De raamovereenkomst en de opdrachten die erop gebaseerd zijn, duren maximaal vier jaar, behalve in uitzonderlijke en behoorlijk gemotiveerde gevallen, bijvoorbeeld door het voorwerp van de overeenkomst (§ 2).

Voor de raming telt de geraamde maximale waarde, zonder btw, van alle opdrachten die voor de totale duur worden voorgenomen (artikel 7, § 5 KB Plaatsing). Een opdracht die op een raamovereenkomst is gebaseerd, vraagt zelf geen nieuwe aankondiging (artikel 61, 3° Wet).

## Hoe gunt de overheid opdrachten onder een raamovereenkomst?

| Situatie                                               | Hoe wordt de opdracht gegund?                                                                                                                                  | Artikel 43 |
| ------------------------------------------------------ | -------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- | ---------- |
| Eén ondernemer                                         | Volgens de voorwaarden van de raamovereenkomst. De overheid mag de ondernemer schriftelijk raadplegen en vragen zijn offerte aan te vullen                     | § 4        |
| Meer ondernemers, alle voorwaarden staan vast          | Zonder nieuwe mededinging, volgens de voorwaarden en de objectieve voorwaarden in de opdrachtdocumenten die bepalen welke ondernemer uitvoert                  | § 5, 1°    |
| Meer ondernemers, alle voorwaarden staan vast, gemengd | Deels zonder, deels met een nieuwe oproep tot mededinging. Dat moet de overheid in de opdrachtdocumenten hebben vermeld, met objectieve criteria voor de keuze | § 5, 2°    |
| Meer ondernemers, niet alle voorwaarden staan vast     | Een nieuwe oproep tot mededinging tussen de partijen bij de raamovereenkomst                                                                                   | § 5, 3°    |

De mogelijkheden van § 5, 2° gelden ook per perceel van een raamovereenkomst. Een nieuwe oproep is dus niet altijd verplicht. Het hangt af van wat de raamovereenkomst vastlegt en wat de opdrachtdocumenten bepalen.

## Hoe verloopt een minicompetitie?

De nieuwe oproep tot mededinging steunt op dezelfde voorwaarden als bij de gunning van de raamovereenkomst, indien nodig nader gespecificeerd, en eventueel op andere voorwaarden uit de opdrachtdocumenten. De procedure heeft vier stappen (artikel 43, § 6):

1. De overheid raadpleegt voor elke te gunnen opdracht schriftelijk de ondernemers die de opdracht kunnen uitvoeren.
2. Ze stelt een voldoende lange termijn vast voor de offertes, rekening houdend met de complexiteit van de opdracht en de tijd om offertes te versturen.
3. De offertes worden schriftelijk ingediend en hun inhoud blijft geheim tot de termijn verstrijkt.
4. De overheid gunt aan de inschrijver met de beste offerte volgens de gunningscriteria in de opdrachtdocumenten van de raamovereenkomst. Voor opdrachten onder 30.000 euro (artikel 92) geldt die regel niet.

Een elektronische veiling kan onder dezelfde voorwaarden dienen bij het opnieuw oproepen van de partijen (artikel 45 Wet). Zijn de offertes voor de raamovereenkomst als elektronische catalogus ingediend, dan kan de overheid de deelnemers vragen hun catalogus aan te passen aan de opdracht, of de nodige informatie zelf uit de catalogi halen, als het bestek dat aankondigt (artikel 114 KB Plaatsing).

Stel (hypothetisch): een provincie sluit voor vier jaar een raamovereenkomst voor het onderhoud van groenzones met drie aannemers. De opdrachtdocumenten bepalen dat standaardprestaties tegen de eenheidsprijzen van de raamovereenkomst naar de aannemer met de beste rangorde gaan. Voor een groter herinrichtingsproject schrijft de provincie de drie aannemers aan, met een termijn van twee weken. Ze beoordeelt de offertes op de criteria uit de raamovereenkomst, bijvoorbeeld prijs (60 procent) en planning (40 procent).

## Wat betekent dit voor jou als partij?

- **Bewijsstukken.** Bij opdrachten zonder nieuwe mededinging (§ 4 en § 5, 1°) hoeft de overheid vóór de gunning niet de actuele ondersteunende documenten te vragen. Die uitzondering geldt alleen voor die gevallen, en tijdens de procedure kan ze documenten altijd vragen als dat nodig is (artikel 73, § 3 Wet).
- **Omzet.** De overheid mag een minimumjaaromzet eisen van maximaal tweemaal de geraamde waarde van de opdracht, behalve in gemotiveerde gevallen. Bij een nieuwe oproep tot mededinging rekent ze op de verwachte maximumomvang van de specifieke opdrachten die tegelijk lopen, of anders op de geraamde waarde van de raamovereenkomst (artikel 67, § 3 KB Plaatsing).
- **Borgtocht.** Die wordt per opdracht gesteld die op de raamovereenkomst is gebaseerd. Bij één opdrachtnemer kan het bestek een globale borgtocht van 3 procent van het geraamde bedrag vragen, of minder (artikel 25, § 3 KB Uitvoering). Zie [borgtocht bij een overheidsopdracht](https://www.tenderrender.com/nl/blog/borgtocht-overheidsopdracht).
- **Uitvoeringsregels.** Op de opdrachten gelden alle bepalingen van het KB Uitvoering, tenzij de opdrachtdocumenten anders bepalen. Van onder meer de wijzigingsregels (artikelen 37 tot 38/6) en de intresten bij te late betaling (artikel 69) mag niet worden afgeweken (artikel 7 KB Uitvoering).
- **Einde.** Verbreekt de overheid de raamovereenkomst, dan kan ze beslissen dat dit geen gevolgen heeft voor de lopende opdrachten (artikel 63 KB Uitvoering).

Wat de raamovereenkomst vastlegt en welke gunningscriteria gelden, staat in de opdrachtdocumenten. TenderRender haalt elke eis letterlijk uit de aanbestedingsstukken, met een link naar de pagina waar die staat. Zie [aanbestedingsstukken analyseren](https://www.tenderrender.com/nl/features/aanbestedingsstukken-analyseren).

## Veelgestelde vragen

### Is een minicompetitie hetzelfde als een nieuwe oproep tot mededinging?

Ja. Minicompetitie is de praktijknaam. In artikel 43, § 5, 2° en 3° van de Wet heet het "een nieuwe oproep tot mededinging" tussen de ondernemers die partij zijn bij de raamovereenkomst.

### Hoe lang mag een raamovereenkomst duren?

Maximaal vier jaar, ook voor de opdrachten die erop gebaseerd zijn. Een langere duur kan alleen in uitzonderlijke en behoorlijk gemotiveerde gevallen (artikel 43, § 2).

### Moet de overheid altijd een minicompetitie houden?

Nee. Bij één ondernemer of bij een raamovereenkomst die alle voorwaarden vastlegt, kan ze zonder nieuwe mededinging gunnen. Een nieuwe oproep is verplicht als de raamovereenkomst niet alle uitvoeringsvoorwaarden bevat (artikel 43, § 5, 3°).

### Kan ik later nog toetreden tot een raamovereenkomst?

Opdrachten op basis van een raamovereenkomst kunnen alleen worden geplaatst met de ondernemers die er partij bij zijn (artikel 43, § 1). Een raamovereenkomst wordt gesloten via de procedures van de wet.

### Mag de overheid de voorwaarden aanpassen bij een opdracht?

Niet wezenlijk (artikel 43, § 2). Wijzigingen tijdens de uitvoering volgen de artikelen 37 tot 38/6 van het KB Uitvoering. Zie [meerwerken en wijzigingen](https://www.tenderrender.com/nl/blog/meerwerken-wijziging-overheidsopdracht).

## Bronnen

- [Wet van 17 juni 2016 inzake overheidsopdrachten, artikelen 2, 35°, 43, 45, 61, 73 en 92 (Justel, Belgisch Staatsblad)](https://www.ejustice.just.fgov.be/eli/wet/2016/06/17/2016021053/justel)
- [KB Plaatsing van 18 april 2017, artikelen 7, 67 en 114 (Justel)](https://www.ejustice.just.fgov.be/eli/besluit/2017/04/18/2017020322/justel)
- [KB Uitvoering van 14 januari 2013, artikelen 7, 25, 37 tot 38/6, 63 en 69 (Justel)](https://www.ejustice.just.fgov.be/eli/besluit/2013/01/14/2013021005/justel)

## Lees ook

- [Looptijd van een overheidsopdracht](https://www.tenderrender.com/nl/blog/looptijd-overheidsopdracht)
- [Percelen bij een overheidsopdracht](https://www.tenderrender.com/nl/blog/percelen-overheidsopdracht)
- [Meerwerken en wijzigingen aan een overheidsopdracht](https://www.tenderrender.com/nl/blog/meerwerken-wijziging-overheidsopdracht)
- [Gunningscriteria en weging in cijfers](https://www.tenderrender.com/nl/blog/gunningscriteria-weging-in-cijfers)
- [Herhalingsopdracht bij een overheidsopdracht](https://www.tenderrender.com/nl/blog/herhalingsopdracht-overheidsopdracht)

---

Source: https://www.tenderrender.com/nl/blog/raamovereenkomst-minicompetitie-belgie
