# Opmaak van een inschrijving: leesbaar en volgens de regels

> Hoe maak je een inschrijving leesbaar op? Vormvereisten, koppen, tabellen en infographics, een zwak en sterk voorbeeld en een checklist voor het indienen.

Author: Thomas de Hertog · Published: 2026-11-01

## In het kort

Een inschrijving hoeft niet mooi te zijn, maar moet binnen de vormvereisten van de aanbestedende dienst blijven en zo zijn opgemaakt dat de beoordelaar het antwoord op elk (sub)criterium snel vindt. De Gids Proportionaliteit zegt dat vormvereisten alleen bedoeld zijn om inschrijvingen objectief te kunnen vergelijken (voorschrift 4.2); opmaak is dus een middel en geen doel op zich.

Begin daarom met de vormvereisten uit de aanbestedingsstukken, en maak daarbinnen de tekst scanbaar met korte alinea's, duidelijke koppen, tabellen waar ze iets verhelderen en eventueel een infographic. Hieronder staat een opmaakschema, een voorbeeld van dezelfde passage als tekstmuur en als scanbaar antwoord, en een checklist voor het exporteren.

_Gecontroleerd op 1 november 2026 aan de Gids Proportionaliteit (PIANOo, versie januari 2022), de Handreiking BPKV van PIANOo en de veelgestelde vragen van TenderNed._

## Waar let de aanbestedende dienst op bij de vorm van een inschrijving?

Een aanbestedende dienst moet in ieder aanbestedingsdocument aangeven welke vormvereisten aan een inschrijving worden gesteld. De gids noemt als voorbeelden een in te vullen inschrijfformulier of antwoordentabel en een voorgeschreven nummering van bijlagen. Ook waarschuwt hij de dienst dat te zware vormvereisten de kans op fouten vergroten en ertoe kunnen leiden dat de vorm belangrijker wordt dan de inhoud. Aan jouw kant betekent dat: haal alle vormvereisten uit de leidraad, de Nota van Inlichtingen en de bijlagen voordat je de eerste pagina opmaakt.

De limiet op het aantal pagina's is het bekendste vormvereiste. Wat daarin meetelt, staat in de leidraad. Staat er niets over tabellen, afbeeldingen of infographics, dan raden wij aan het in de inlichtingenronde te vragen; de dienst stuurt of publiceert de Nota van Inlichtingen aan alle gegadigden of inschrijvers (art. 2.53 Aanbestedingswet 2012), dus het antwoord geldt voor iedereen. De regels en cases rond paginalimieten staan in [paginalimiet in een aanbesteding](https://www.tenderrender.com/nl/blog/paginalimiet-aanbesteding) en worden hier niet herhaald.

De beoordeling zelf draait om inhoud. PIANOo noemt in de Handreiking BPKV als mogelijke beoordelingsaspecten onder meer of een antwoord volledig, concreet en aannemelijk is. Opmaak kan daar wel aan bijdragen: als elk gevraagd onderdeel zichtbaar een eigen kop heeft, ziet een beoordelaar sneller dat het volledig is.

Ook het platform speelt mee. In TenderNed worden documenten per selectie, eis of gunningscriterium geüpload; de toegestane bestandstypen zijn onder meer docx, pdf, xlsx, pptx, jpg en gif. Controleer vooraf dat jouw bestanden daarbij passen.

## Welke opmaak helpt de beoordelaar?

Onderstaand schema is praktisch advies, geen regel. Pas het aan op de vormvereisten van de dienst.

| Element                         | Wat erin staat                                             | Richtlijn voor omvang                                   | Controle of bewijs                                                        |
| ------------------------------- | ---------------------------------------------------------- | ------------------------------------------------------- | ------------------------------------------------------------------------- |
| Kop                             | Nummer en naam van het (sub)criterium zoals in de leidraad | Eén regel                                               | Komt letterlijk overeen met de leidraad                                   |
| Eerste alinea onder de kop      | Het antwoord of de kernbelofte                             | Twee tot drie zinnen                                    | De beoordelaar kan hier stoppen en weet wat je aanbiedt                   |
| Opsomming of genummerde stappen | Maatregelen, stappen of onderdelen van een aanpak          | Drie tot zeven punten                                   | Elke regel begint met een werkwoord of een concreet zelfstandig naamwoord |
| Tabel                           | Planning, rollen, risico's met maatregel                   | Eén per onderwerp, liefst niet breder dan vier kolommen | Leesbaar in dezelfde lettergrootte als de tekst                           |
| Infographic                     | Proces, tijdlijn of organisatie                            | Eén per criterium, hooguit een halve pagina             | Tekst in de afbeelding ook in de lopende tekst of in een bijschrift       |
| Foto en logo                    | Alleen als de vraag erom vraagt                            | Spaarzaam                                               | Past in de paginalimiet                                                   |
| Verwijzing naar bijlage         | Bewijs, CV, plan                                           | Bijlagenummer uit de leidraad                           | Nummering klopt met de bijlagenlijst                                      |

## Wanneer helpt een infographic, en wanneer niet?

Een infographic werkt voor een proces, een tijdlijn of een organisatiestructuur, omdat die dingen visueel sneller te begrijpen zijn dan in een alinea. Hij werkt minder goed als hij het argument vervangt. De beoordelaar scoort wat er staat: dat jij iets doet, door wie, wanneer en waarmee je het aantoont. Een plaatje met pijlen en pictogrammen zonder die informatie levert weinig op.

Vier praktische afwegingen:

1. Controleer of de leidraad afbeeldingen toelaat en of ze meetellen in de paginalimiet of in de voorgeschreven lettergrootte.
2. Zet de kernboodschap ook in tekst. Beoordelaars lezen soms op een klein scherm of printen in zwart-wit.
3. Houd de tekst in de afbeelding minstens zo groot als de gewone tekst. Tekst in een afbeelding is bovendien niet doorzoekbaar en niet toegankelijk voor wie een schermlezer gebruikt; een bijschrift met de inhoud lost dat op.
4. Gebruik er niet te veel: één infographic die een kernstuk uitlegt is sterker dan zes die dezelfde pagina vullen.

Wie de opmaak liever niet met de hand doet: TenderRender zet de inschrijving in jullie eigen Word-sjabloon, zodat de teksten direct in de eigen stijl staan ([tenderteksten schrijven](https://www.tenderrender.com/nl/features/tenderteksten-schrijven)). De structuur van zo'n sjabloon staat in [inschrijving sjabloon in Word](https://www.tenderrender.com/nl/blog/inschrijving-sjabloon-template).

## Voorbeeld (fictief): tekstmuur versus scanbaar antwoord

Stel: subcriterium 3.2 "Klachtafhandeling".

Zwak:

> Wij vinden het belangrijk dat klachten serieus worden genomen en wij streven ernaar elke klacht zo snel mogelijk op te lossen. Daartoe hebben wij een procedure waarin klachten door onze medewerkers worden ontvangen, geregistreerd en doorgezet naar de verantwoordelijke leidinggevende, die vervolgens contact opneemt met de klant, de oorzaak onderzoekt en een oplossing aanbiedt, waarna de klacht wordt afgesloten en de uitkomst wordt besproken in ons periodieke overleg, zodat wij ervan kunnen leren en onze dienstverlening kunnen verbeteren.

Sterk:

> **3.2 Klachtafhandeling**
> Elke klacht krijgt binnen één werkdag een reactie en wordt binnen vijf werkdagen opgelost of van een plan voorzien. Zo gaan wij te werk:
>
> 1. De ontvanger registreert de klacht dezelfde dag.
> 2. De teamleider belt de melder binnen één werkdag.
> 3. Binnen vijf werkdagen volgt een oplossing of een plan met een datum.
> 4. Elke maand bespreken we alle klachten met uw contactpersoon.
>
> Bijlage 4 bevat onze klachtenprocedure.

De zwakke versie bevat dezelfde inhoud, maar in twee lange zinnen en zonder termijnen. De sterke versie heeft de criteriumnaam als kop, het antwoord in de eerste zin en vier stappen met een termijn die de dienst kan controleren.

## Checklist voordat je exporteert en uploadt

- Staan alle vormvereisten (paginalimiet, lettergrootte, marges, nummering) op papier, en voldoet het document eraan?
- Zijn alle koppen echte Word-koppen, en is de inhoudsopgave bijgewerkt?
- Staat elke alinea voor de beoordelaar in maximaal vijf of zes regels?
- Zijn tabellen en infographics leesbaar in de grootte die ze in het document hebben?
- Staat de kern van elke afbeelding ook in tekst of in een bijschrift?
- Heb je de pdf geopend en gecontroleerd dat tekst, tabellen en afbeeldingen niet over de rand lopen?
- Is de tekst in de pdf te selecteren (dus niet als plaatje opgeslagen)?
- Vraagt de leidraad om een anonieme inschrijving? Haal dan naam, logo en documenteigenschappen weg. Vraagt de leidraad dat niet, dan hoeft dat niet.
- Heeft iemand die de tekst niet schreef een hoofdstuk vijf minuten gelezen en kunnen vertellen wat jullie aanbieden?
- Is het bestandstype toegestaan en klopt de bestandsnaam met wat de leidraad vraagt?

## Veelgestelde vragen

### Welk lettertype en welke lettergrootte moet ik gebruiken?

Gebruik wat de leidraad voorschrijft. Staat er niets, dan raden wij een rustig schreefloos lettertype in 10 tot 11 punten aan, met ruime regelafstand. Het gaat om leesbaarheid, niet om een regel.

### Mag ik afbeeldingen en infographics gebruiken?

Ja, tenzij de leidraad ze uitsluit. Controleer wel of ze meetellen in de paginalimiet en wat de leidraad zegt over lettergrootte. Is het niet duidelijk, vraag het dan in de inlichtingenronde.

### Pdf of Word indienen?

Kies wat de leidraad en het platform toestaan. TenderNed staat onder meer docx en pdf toe. Mag je kiezen, dan is pdf handig omdat de opmaak vastligt.

### Telt de inhoudsopgave of het voorblad mee in de paginalimiet?

Dat bepaalt de leidraad. Staat het er niet, vraag het dan in de Nota van Inlichtingen.

### Hoe voorkom ik dat de opmaak verschuift?

Gebruik Word-stijlen in plaats van losse opmaak en controleer na het exporteren de pdf. Een laatste controle op een andere computer voorkomt verrassingen.

## Bronnen

- [PIANOo: Gids Proportionaliteit](https://www.pianoo.nl/nl/regelgeving/gids-proportionaliteit), voorschrift 4.2 Vormvereisten (derde herziening, januari 2022)
- [PIANOo: Handreiking Beste prijs-kwaliteitverhouding, de basis](https://www.pianoo.nl/nl/document/21647/handreiking-beste-prijs-kwaliteitverhouding-de-basis)
- [TenderNed: hoe voeg ik een document toe aan mijn inschrijving?](https://www.tenderned.nl/cms/nl/vraag/document-toevoegen-inschrijving)

## Lees ook

- [Paginalimiet in een aanbesteding](https://www.tenderrender.com/nl/blog/paginalimiet-aanbesteding)
- [Tenderteksten schrijven voor de beoordelaar](https://www.tenderrender.com/nl/blog/tendertekst-schrijven-tips)
- [Inschrijving sjabloon in Word](https://www.tenderrender.com/nl/blog/inschrijving-sjabloon-template)
- [Welke documenten lever je in bij een inschrijving?](https://www.tenderrender.com/nl/blog/checklist-in-te-dienen-documenten-aanbesteding)

---

Source: https://www.tenderrender.com/nl/blog/opmaak-inschrijving
