# Onderhandelingsprocedure zonder voorafgaande bekendmaking

> Wanneer een Belgische overheid een opdracht zonder bekendmaking mag plaatsen: onder 140.000 euro, bij spoed of één mogelijke ondernemer. Regels en tips.

Author: Thomas de Hertog · Published: 2026-11-01

## In het kort

In België mag een aanbestedende overheid een opdracht plaatsen via een onderhandelingsprocedure zonder voorafgaande bekendmaking (OPZB) als de goed te keuren uitgave onder 140.000 euro zonder btw ligt, of in een van de andere gevallen van artikel 42 van de Wet van 17 juni 2016, zoals dwingende spoed of een opdracht die maar één ondernemer kan uitvoeren. De overheid kiest zelf welke ondernemers ze uitnodigt, indien mogelijk meerdere, en publiceert vooraf geen aankondiging.

_Gecontroleerd op 1 november 2026 in de Wet van 17 juni 2016 (artikel 42) en in het koninklijk besluit Plaatsing van 18 april 2017 (artikelen 11, 38, 39, 90, 93 tot 95), beide op ejustice.just.fgov.be._

## Wanneer mag een overheid deze procedure gebruiken?

Artikel 42, § 1 van de wet somt de gevallen op. De belangrijkste:

| Geval                       | Voorwaarde                                                                                                                                                                                             |
| --------------------------- | ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ |
| Beperkte uitgave            | goed te keuren uitgave zonder btw onder 140.000 euro; per perceel onder 100.000 euro (samen maximaal 20 % van de geraamde waarde)                                                                      |
| Dwingende spoed             | alleen als strikt noodzakelijk, door onvoorzienbare gebeurtenissen die niet aan de overheid te wijten zijn                                                                                             |
| Geen geschikte inschrijving | na een openbare of niet-openbare procedure kwam geen of geen geschikte aanvraag of offerte binnen, en de oorspronkelijke voorwaarden blijven wezenlijk gelijk                                          |
| Slechts één ondernemer      | een uniek kunstwerk, ontbrekende mededinging om technische redenen, of uitsluitende rechten zoals intellectuele eigendom, zonder redelijk alternatief                                                  |
| Herhaling                   | nieuwe, soortgelijke werken of diensten voor de oorspronkelijke opdrachtnemer, mits het basisproject dit voorzag en de gunning binnen drie jaar na de sluiting van de oorspronkelijke opdracht gebeurt |
| Gunstige gelegenheid        | aankoop tegen bijzonder gunstige voorwaarden bij een leverancier die zijn handel stopzet, of bij een curator of vereffenaar                                                                            |
| Leveringen                  | onderzoek en proefneming, aanvullende leveringen door de oorspronkelijke leverancier, grondstoffenmarkt                                                                                                |
| Diensten na een prijsvraag  | de opdracht volgt op een prijsvraag en gaat naar de winnaar                                                                                                                                            |

Het bedrag van 140.000 euro volgt uit artikel 90 van het KB Plaatsing, dat verwijst naar de federale Europese drempel van artikel 11. Het geldt voor alle aanbestedende overheden, dus ook voor een gemeente met een Europese drempel van 216.000 euro. Meer over de bedragen vind je in [drempelbedragen overheidsopdrachten 2026](https://www.tenderrender.com/nl/blog/drempelbedragen-overheidsopdrachten-2026).

## Hoe verloopt de procedure?

Artikel 42 zegt dat de overheid "indien mogelijk, na raadpleging van meerdere ondernemers" werkt. Artikel 94 van het KB Plaatsing legt vast hoe dat gaat.

1. De overheid nodigt de gekozen ondernemers gelijktijdig en schriftelijk uit om een offerte in te dienen. De uitnodiging bevat minstens de opdrachtdocumenten (of het internetadres waar ze staan), de limietdatum en het limietuur, de documenten die je moet toevoegen en de gunningscriteria als die nergens anders staan.
2. Spontane offertes worden niet aanvaard, tenzij de overheid dat uitdrukkelijk gemotiveerd beslist (artikel 93 KB Plaatsing). Een onuitgenodigde offerte stuur je dus beter niet.
3. De overheid kan met de inschrijvers onderhandelen over de initiële en alle volgende offertes, met het oog op de verbetering van de inhoud (artikel 42, § 2).
4. De overheid kiest de offerte en sluit de opdracht: via briefwisseling volgens handelsgebruiken, door kennisgeving van de goedkeuring van je offerte, of door ondertekening van een overeenkomst (artikel 95 KB Plaatsing).

Over de gunningscriteria wordt niet onderhandeld. Bij opdrachten vanaf de Europese drempel wordt evenmin onderhandeld over de minimumeisen; daaronder kan dat wel, tenzij de opdrachtdocumenten het uitsluiten.

**Stel:** een OCMW wil zijn website vernieuwen en keurt een uitgave van 85.000 euro zonder btw goed. Dat is onder 140.000 euro, dus de onderhandelingsprocedure zonder bekendmaking is toegelaten. Het OCMW mailt vier bureaus met de opdrachtdocumenten en een limietdatum. Jij dient je offerte in en wordt uitgenodigd om je prijs en planning te bespreken. Omdat de opdracht onder de Europese drempel blijft, kan ook over de minimumeisen gesproken worden, tenzij het bestek dat uitsluit. De gunningscriteria blijven wat ze waren.

## Welke selectie- en uitsluitingsregels gelden?

Onder de Europese drempel zijn de facultatieve uitsluitingsgronden (artikel 69) en de selectiecriteria (artikel 71) in principe niet van toepassing, tenzij de opdrachtdocumenten anders bepalen (artikel 42, § 3 en artikel 93 KB Plaatsing). Een overheid kan dus toch referenties of omzet vragen, maar moet het dan in de documenten zetten. De verplichte uitsluitingsgronden (artikelen 67 en 68) schakelt artikel 42, § 3 niet uit.

Voor het UEA geldt: onder de Europese drempel mag de overheid er niet om vragen, en geldt je offerte als impliciete verklaring op erewoord dat je niet in een uitsluitingsgeval zit (artikel 39 KB Plaatsing). Lees [het UEA invullen](https://www.tenderrender.com/nl/blog/uea-invullen-overheidsopdracht) voor het verschil. Boven de drempel wordt een opdracht na een OPZB nog altijd achteraf bekendgemaakt met een aankondiging van gegunde opdracht (artikel 17 KB Plaatsing).

## Hoe kom je als ondernemer in beeld?

Omdat er geen aankondiging is, moet je de overheid kennen. Wie vroeg weet welke opdrachten eraan komen, kan zich tijdig bij de overheid bekendmaken. Bronnen en tips staan in [opdrachten onder de drempel in België](https://www.tenderrender.com/nl/blog/opdrachten-onder-drempel-belgie) en in [zoeken op BOSA e-Procurement](https://www.tenderrender.com/nl/blog/zoeken-bosa-e-procurement). Heb je een uitnodiging, dan geldt: lees de opdrachtdocumenten even grondig als bij een openbare procedure en ga na wat wel en niet onderhandelbaar is.

## Veelgestelde vragen

### Is een onderhandelingsprocedure zonder bekendmaking hetzelfde als een opdracht van beperkte waarde?

Nee. Een opdracht van beperkte waarde ligt onder 30.000 euro en kent bijna geen regels (artikel 92). De OPZB gaat tot een goed te keuren uitgave van 140.000 euro en kent wel een procedure met uitnodiging, offertes en onderhandeling. Zie [overheidsopdracht van beperkte waarde](https://www.tenderrender.com/nl/blog/overheidsopdracht-beperkte-waarde).

### Moet de overheid meerdere ondernemers uitnodigen?

Indien mogelijk wel. Artikel 42, § 1 spreekt van raadpleging van meerdere ondernemers "indien mogelijk". Bij een opdracht die maar één ondernemer kan uitvoeren is dat per definitie niet mogelijk.

### Mag de overheid met mij onderhandelen over de prijs?

De wet staat onderhandelingen toe over de inhoud van de offertes, maar niet over de gunningscriteria en, vanaf de Europese drempel, niet over de minimumeisen. Wat precies op tafel ligt, staat in de opdrachtdocumenten.

### Kan ik een spontane offerte indienen?

In principe worden spontane offertes niet aanvaard (artikel 93 KB Plaatsing). Je kunt je wel bekendmaken bij de overheid, zodat ze je bij een volgende opdracht uitnodigt.

### Mag de overheid na een mislukte openbare procedure zonder bekendmaking onderhandelen?

Ja, als er geen of geen geschikte aanvraag of offerte werd ingediend en de oorspronkelijke voorwaarden niet wezenlijk gewijzigd worden (artikel 42, § 1, 1°, c).

## Lees ook

- [Soorten procedures voor overheidsopdrachten](https://www.tenderrender.com/nl/blog/soorten-procedures-overheidsopdrachten)
- [Onderhandelingsprocedure met voorafgaande bekendmaking](https://www.tenderrender.com/nl/blog/onderhandelingsprocedure-met-voorafgaande-bekendmaking)
- [Herhalingsopdrachten bij overheidsopdrachten](https://www.tenderrender.com/nl/blog/herhalingsopdracht-overheidsopdracht)
- [Opdrachten onder de drempel in België vinden](https://www.tenderrender.com/nl/blog/opdrachten-onder-drempel-belgie)

## Bronnen

- [Wet van 17 juni 2016 inzake overheidsopdrachten (ejustice.just.fgov.be)](https://www.ejustice.just.fgov.be/cgi_loi/article.pl?language=nl&lg_txt=n&cn_search=2016061718), artikel 42
- [KB van 18 april 2017 plaatsing overheidsopdrachten in de klassieke sectoren (ejustice.just.fgov.be)](https://www.ejustice.just.fgov.be/cgi_loi/article.pl?language=nl&lg_txt=n&cn_search=2017041810), artikelen 11, 17, 38, 39, 90 en 93 tot 95

---

Source: https://www.tenderrender.com/nl/blog/onderhandelingsprocedure-zonder-voorafgaande-bekendmaking
