# Overheidsopdracht niet gunnen of stopzetten in België

> Mag een Belgische overheid een opdracht niet gunnen of stopzetten? Wat artikel 85 zegt, hoe de motivering werkt en wat je als inschrijver kunt doen.

Author: Thomas de Hertog · Published: 2026-11-01

## In het kort

In België is een aanbestedende overheid niet verplicht een opdracht te gunnen of te sluiten: het volgen van een procedure verplicht daar niet toe (artikel 85 van de wet van 17 juni 2016). Ze mag afzien van het gunnen of sluiten, of de procedure herbeginnen, desnoods op een andere wijze. Ze moet die beslissing wel motiveren, onmiddellijk meedelen aan de betrokken kandidaten en inschrijvers en bekendmaken. Volgens het Vlaamse draaiboek mag een niet-gunning niet willekeurig zijn.

Gecontroleerd op 1 november 2026 in de geconsolideerde teksten van de wet van 17 juni 2016 en de wet van 17 juni 2013 op ejustice.just.fgov.be en in het draaiboek van Het Facilitair Bedrijf op vlaanderen.be. Deze pagina gaat over de beslissing vóór de gunning of sluiting. Stopzetten tijdens de uitvoering van een lopend contract is iets anders en komt hier niet aan bod (zie [KB Plaatsing en KB Uitvoering](https://www.tenderrender.com/nl/blog/kb-plaatsing-kb-uitvoering)). Dit is een algemeen overzicht, geen juridisch advies.

In Nederland gelden andere regels over het intrekken of stopzetten van een aanbesteding: zie [aanbesteding mislukt of ingetrokken](https://www.tenderrender.com/nl/blog/aanbesteding-mislukt-intrekken).

## Wanneer mag een overheid niet gunnen?

De wet noemt geen lijst van redenen. Artikel 85 zegt alleen dat de overheid kan afzien van het gunnen of het sluiten van de opdracht en dat ze de procedure kan herbeginnen. Het Vlaamse draaiboek zegt dat de beslissing niet willekeurig mag zijn en altijd voldoende gemotiveerd moet worden. Het somt redenen op die de Raad van State volgens het draaiboek heeft aanvaard (niet exhaustief):

- verbeteringen aan het bestek wegens leemten, onduidelijkheden en onjuistheden, tenzij het om aanpassingen van gering belang gaat;
- het besef dat de aanbesteder zich niet aan bepaalde bestekverplichtingen kan houden;
- het vermijden dat gebreken in de procedure of vermeende onregelmatigheden van offertes de wettigheid van de gunning aantasten;
- een tegenspraak tussen het bestek en de samenvattende opmeting of inventaris waardoor offertes niet objectief te vergelijken zijn;
- budgettaire beperkingen of besparingsmaatregelen waardoor de opdracht niet langer prioritair is, de keuze om de opdracht alsnog in eigen beheer uit te voeren, of het tijdsverloop waardoor de opdracht niet meer kan worden uitgevoerd.

## Wat moet de overheid doen als ze niet gunt?

1. **Een gemotiveerde beslissing nemen.** De wet van 2013 verplicht een gemotiveerde beslissing wanneer de overheid afziet van het plaatsen van de opdracht en eventueel een nieuwe procedure uitschrijft (artikel 4, eerste lid, 9°). Die bevat de juridische en feitelijke motieven en, in voorkomend geval, de vermelding van de nieuwe procedure (artikel 5, 10°).
2. **De beslissing onmiddellijk meedelen** aan de betrokken kandidaten, deelnemers en inschrijvers (artikel 9). Dat gebeurt per e-mail, fax of via het platform en dezelfde dag per aangetekende zending, met de rechtsmiddelen, de termijnen en de bevoegde instanties (artikel 9/1).
3. **De niet-gunning bekendmaken.** Dat gebeurt met de aankondiging van gegunde opdracht, of de vereenvoudigde aankondiging onder de Europese drempel (artikel 85 wet 2016).
4. **Eventueel een nieuwe procedure starten.**

Tot en met 140.000 euro (klassieke sectoren, volgens de tekst van de wet) is de regeling lichter. De overheid meldt de beslissing meteen. Je kunt binnen 30 dagen schriftelijk om de gemotiveerde beslissing vragen en de overheid antwoordt binnen 15 dagen (artikel 29/1, § 2). Onder 30.000 euro (opdrachten van beperkte waarde) gelden deze mededelingsplichten niet (artikel 29/1, § 7).

## Hoe gaat het daarna verder?

De overheid kan een volledig nieuwe procedure uitschrijven, maar de wet kent ook vervolgprocedures. Welke je ziet, hangt af van waarom de eerste mislukte:

| Situatie                                                                                                             | Mogelijke vervolgprocedure                                                                                                                                                                                | Artikel wet 2016 |
| -------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- | --------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- | ---------------- |
| Na een openbare of niet-openbare procedure kwamen enkel onregelmatige of onaanvaardbare offertes binnen              | Mededingingsprocedure met onderhandeling. De overheid hoeft geen nieuwe aankondiging te publiceren als ze alle inschrijvers toelaat die aan de selectie voldoen en een formeel correcte offerte indienden | 38, § 1, 2°      |
| Geen enkele of geen geschikte aanvraag of offerte, en de oorspronkelijke voorwaarden worden niet wezenlijk gewijzigd | Onderhandelingsprocedure zonder voorafgaande bekendmaking                                                                                                                                                 | 42, § 1, 1°, c   |
| Andere redenen, zoals een budget dat niet past                                                                       | Een nieuwe procedure, in beginsel met een nieuwe aankondiging van opdracht                                                                                                                                | 61               |

Meer over die procedures lees je in [de onderhandelingsprocedure met voorafgaande bekendmaking](https://www.tenderrender.com/nl/blog/onderhandelingsprocedure-met-voorafgaande-bekendmaking) en [zonder voorafgaande bekendmaking](https://www.tenderrender.com/nl/blog/onderhandelingsprocedure-zonder-voorafgaande-bekendmaking).

## Wat betekent het voor jou als inschrijver?

- **Er komt geen contract.** Je offerte leidt niet tot een opdracht, want er wordt niet gegund of gesloten.
- **Je krijgt de motivering.** Lees die goed: ze zegt wat de overheid wil veranderen en of er een nieuwe procedure volgt.
- **Je kunt de beslissing laten toetsen.** De wet laat verhaal toe tegen de beslissingen van aanbestedende instanties (artikel 14 wet 2013). De vordering tot vernietiging loopt 60 dagen, de vordering tot schorsing 15 dagen (artikel 23). Zie [beroep tegen een gunningsbeslissing](https://www.tenderrender.com/nl/blog/beroep-gunningsbeslissing-raad-van-state).
- **Je kunt opnieuw inschrijven.** Bij een nieuwe procedure met aankondiging kun je dat zoals de andere ondernemers. In een vervolgprocedure zonder nieuwe aankondiging bepaalt de wet wie de overheid uitnodigt: bij artikel 38, § 1, 2° alle inschrijvers die aan de selectie voldoen en een formeel correcte offerte indienden.

## Een rekenvoorbeeld met data

Stel: een gemeente schrijft een openbare procedure voor fietspadwerken uit. Alle drie de offertes liggen boven het budget dat de gemeenteraad heeft goedgekeurd. Op donderdag 4 maart 2027 neemt het college een gemotiveerde beslissing om niet te gunnen en een nieuwe procedure uit te schrijven. Het deelt die dezelfde dag mee via het platform en per aangetekende zending. Dit is een hypothetisch voorbeeld.

1. De inschrijvers ontvangen de gemotiveerde beslissing met de rechtsmiddelen.
2. De termijnen lopen pas als de motivering is meegedeeld (artikel 23, § 1). Een vordering tot schorsing moet uiterlijk vrijdag 19 maart 2027 binnen zijn, een beroep tot vernietiging uiterlijk maandag 3 mei 2027.
3. De gemeente maakt de niet-gunning bekend via de (vereenvoudigde) aankondiging van gegunde opdracht.
4. Daarna kan ze een nieuwe procedure starten.

De exacte data staan in de mededeling zelf.

Wie wil weten waarom een bestek moeilijk te lezen was en welke eisen er echt in stonden, kan [TenderRender](https://www.tenderrender.com/nl/features/aanbestedingsstukken-analyseren) gebruiken om de documenten door te nemen. Elke bevinding linkt naar de pagina in het stuk waar die vandaan komt. Dat helpt bij een nieuwe ronde, maar het vervangt het lezen van de motivering niet.

## Veelgestelde vragen

### Mag een overheid zomaar stoppen met een aanbesteding?

Niet zomaar. De wet geeft haar de vrijheid af te zien van gunnen of sluiten (artikel 85), maar ze moet de beslissing motiveren (artikel 4, 9° en 5, 10° wet 2013) en het draaiboek vraagt dat ze niet willekeurig is.

### Kan de overheid nog afzien nadat ze heeft gegund?

Ja, tot aan de sluiting. Artikel 85 spreekt van afzien van het gunnen of van het sluiten. Zodra de opdracht is gesloten, geldt het contract.

### Krijg ik een vergoeding als er niet wordt gegund?

Een algemene vergoeding voor het opstellen van een offerte volgt niet uit de wetten die voor deze pagina zijn gecontroleerd. Wel kent de verhaalinstantie schadevergoeding toe als een schending van artikel 14 de beslissing aantast en je de schade en het oorzakelijk verband bewijst (artikel 16 wet 2013). Eist de overheid bij de offerte monsters, maquettes, prototypes of ontwerpen in de plastische, muzikale, cinematografische of podiumkunsten, dan voorziet ze in een biedvergoeding. Die blijft verschuldigd als ze afziet van het gunnen of sluiten, voor zover de overige voorwaarden van artikel 12/9 vervuld zijn.

### Is stopzetten hetzelfde als een gunningsbeslissing intrekken?

Nee. Afzien van het gunnen of sluiten betekent dat er geen contract komt (artikel 85). Een gunningsbeslissing intrekken is iets anders: in arrest nr. 259.703 van de Raad van State trok een gemeente haar eerste gunningsbeslissing in, liet ze de offertes opnieuw nazien en nam ze een nieuwe gunningsbeslissing. Meer over de gunningsbeslissing zelf staat op de pagina over de gunningsbeslissing bij een overheidsopdracht in België.

## Bronnen

- [Wet van 17 juni 2016 inzake overheidsopdrachten, artikelen 12/9, 38, 42, 61, 62 en 85 (ejustice.just.fgov.be)](https://www.ejustice.just.fgov.be/eli/wet/2016/06/17/2016021053/justel)
- [Wet van 17 juni 2013 betreffende de motivering, de informatie en de rechtsmiddelen, artikelen 4, 5, 9, 9/1, 14, 16, 23 en 29/1 (ejustice.just.fgov.be)](https://www.ejustice.just.fgov.be/eli/wet/2013/06/17/2013203640/justel)
- [Gunning en sluiting van overheidsopdrachten, onderdeel niet-verplichte plaatsing (Het Facilitair Bedrijf, vlaanderen.be)](https://www.vlaanderen.be/het-facilitair-bedrijf-overheidsopdrachten-en-raamovereenkomsten/draaiboek-overheidsopdrachten/gunning-en-sluiting-van-overheidsopdrachten)
- [Raad van State, arrest nr. 259.703 van 8 mei 2024](https://www.raadvst-consetat.be/Arresten/259000/700/259703.PDF)

## Lees ook

- [Onderhandelingsprocedure met voorafgaande bekendmaking](https://www.tenderrender.com/nl/blog/onderhandelingsprocedure-met-voorafgaande-bekendmaking)
- [Onderhandelingsprocedure zonder voorafgaande bekendmaking](https://www.tenderrender.com/nl/blog/onderhandelingsprocedure-zonder-voorafgaande-bekendmaking)
- [Openbare en niet-openbare procedure in België](https://www.tenderrender.com/nl/blog/openbare-en-niet-openbare-procedure-belgie)
- [Beroep tegen een gunningsbeslissing in België](https://www.tenderrender.com/nl/blog/beroep-gunningsbeslissing-raad-van-state)
- [Aanbesteding mislukt of ingetrokken (Nederland)](https://www.tenderrender.com/nl/blog/aanbesteding-mislukt-intrekken)

---

Source: https://www.tenderrender.com/nl/blog/niet-gunnen-overheidsopdracht-stopzetten
