# Combinatie inschrijving aanbesteding: regels en valkuilen

> Mag je als combinatie inschrijven? Ja (art. 2.52 Aw 2012). Eisen, UEA per deelnemer, Model-K en de mededingingsregels van de ACM op een rij.

Author: Thomas de Hertog · Published: 2026-11-01

## In het kort

Ja, ondernemers mogen samen als combinatie (samenwerkingsverband) inschrijven op een aanbesteding. Artikel 2.52 lid 3 van de Aanbestedingswet 2012 geeft hen dat recht, en een aanbestedende dienst mag niet eisen dat de combinatie bij de inschrijving al een bepaalde rechtsvorm heeft (lid 4). Praktisch betekent dit: elke deelnemer dient een eigen UEA in, de combinatie voldoet samen aan de eisen zoals de stukken die beschrijven, en jullie afspraken mogen de mededinging niet beperken.

Gecontroleerd op 1 november 2026 aan de tekst van de Aanbestedingswet 2012 (geldend van 30 april 2026) op wetten.overheid.nl, de PIANOo-pagina's over het UEA, Model-K en jurisprudentie, en de ACM-pagina Concurreren binnen de regels.

## Wat zegt de wet over een combinatie?

| Onderwerp                  | Regel                                                                                                                                                                              | Artikel                |
| -------------------------- | ---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- | ---------------------- |
| Recht om in te schrijven   | Een samenwerkingsverband van ondernemers kan zich inschrijven of zich als gegadigde opgeven                                                                                        | 2.52 lid 3             |
| Rechtsvorm bij inschrijven | De dienst verlangt geen bepaalde rechtsvorm                                                                                                                                        | 2.52 lid 4             |
| Draagkracht en bekwaamheid | De dienst kan bepalen hoe het samenwerkingsverband aan de eisen voor economische en financiële draagkracht en technische bekwaamheid moet voldoen, mits objectief en proportioneel | 2.52 lid 5             |
| Eisen aan de uitvoering    | De dienst kan andere uitvoeringseisen stellen dan aan een individuele deelnemer, mits objectief en proportioneel                                                                   | 2.52 lid 6             |
| Na de gunning              | De dienst kan een bepaalde rechtsvorm eisen als dat voor de goede uitvoering noodzakelijk is                                                                                       | 2.52 lid 7             |
| Steunen op anderen         | Een samenwerkingsverband kan zich beroepen op de draagkracht en bekwaamheid van de deelnemers of van andere personen                                                               | 2.92 lid 2, 2.94 lid 3 |

Lid 5 is voor jou het belangrijkst. De stukken bepalen of de combinatie als geheel aan een eis moet voldoen, of elke deelnemer, of een bepaald lid. Lees die passage voordat je een partner kiest.

## Wat moet je regelen als combinatie?

1. Kies je partners en leg vast wie de inschrijving indient en wie contactpersoon is. Dat is praktijk, geen wettelijke eis.
2. Elke deelnemer dient een eigen UEA in. PIANOo: "Elke deelnemende ondernemer moet afzonderlijk een UEA indienen." Ook elke derde op wiens bekwaamheid of draagkracht je steunt, dient een eigen UEA in. Onderaannemers vul je in deel II D in als de stukken dat vragen.
3. Controleer wat de stukken vragen aan bewijs, zoals referenties en omzet. Vaak mogen de referenties van de deelnemers bij elkaar worden opgeteld, maar dat hangt af van de eis.
4. Vraag of een Model-K verklaring is voorgeschreven. Dat is een verklaring dat je inschrijving niet is beïnvloed door een onrechtmatige mededingingsafspraak met concurrenten. Bij een samenwerkingsverband moet volgens PIANOo van een bestuurder van elke ondernemer zo'n verklaring komen. Ontbreekt een vereiste verklaring, dan volgt ongeldigheid.
5. Leg de samenwerking vast in een combinatieovereenkomst: taakverdeling, verdeling van risico's, aansprakelijkheid en wat er gebeurt als een partner wegvalt.
6. Controleer de uitsluitingsgronden voor elke deelnemer.

Dat is veel handwerk voor elke deelnemer. TenderRender vult formulieren in met feiten die het in je documenten kan controleren en laat velden zonder onderbouwing leeg, zodat elke deelnemer zelf controleert. Het ondertekent niets. Zie [formulieren invullen](https://www.tenderrender.com/nl/features/aanbestedingsformulieren-invullen).

## Mag de dienst hoofdelijke aansprakelijkheid eisen?

Als een ondernemer zich beroept op de financiële en economische draagkracht van een andere persoon, kan de dienst eisen dat beiden hoofdelijk aansprakelijk zijn voor de uitvoering van de opdracht (artikel 2.92 lid 3). Voor de technische bekwaamheid verwijst artikel 2.94 lid 5 naar artikel 2.92 lid 5 en 6: de dienst zorgt ervoor dat de ondernemer een derde vervangt op wie een verplichte uitsluitingsgrond van toepassing is of die niet aan de geschiktheidseis voldoet, en kan dat ook verlangen bij een facultatieve uitsluitingsgrond. Dat is een extra reden om elke partner vooraf te screenen.

## Welke mededingingsregels gelden voor een combinatie?

Samen inschrijven is toegestaan, maar niet elk samenwerkingsverband is dat. De ACM schrijft dat je onder voorwaarden samen met een concurrent mag inschrijven als je de opdracht niet alleen kunt uitvoeren. Een combinatie waarin partijen die elk afzonderlijk hadden kunnen inschrijven, afspreken dat ze niet tegen elkaar concurreren, kan een probleem zijn. De ACM verwijst voor de afweging naar de handleiding combinatieovereenkomsten. Leg daarom altijd vast waarom jullie samen inschrijven: welke capaciteit, ervaring of bekwaamheid ontbreekt aan een partij alleen.

Voor meerdere inschrijvingen geldt: PIANOo zegt dat meerdere inschrijvingen in beginsel zijn toegestaan, maar de stukken kunnen daar regels voor stellen. Voor verbonden ondernemingen geeft PIANOo de Europese rechtspraak weer: ze mogen niet automatisch worden uitgesloten, maar moeten kunnen aantonen dat hun inschrijvingen zelfstandig tot stand kwamen. Bij aanwijzingen van het tegendeel kan de dienst uitsluiten op de uitsluitingsgrond vervalsing van de mededinging (artikel 2.87 lid 1 onder d).

## Rekenvoorbeeld: samen aan een omzeteis voldoen

Stel (hypothetisch): een gemeente vraagt een gemiddelde jaaromzet van € 2 miljoen in vergelijkbare werken en staat een samenwerkingsverband toe om die eis gezamenlijk te halen.

| Deelnemer        | Jaaromzet vergelijkbare werken |
| ---------------- | ------------------------------ |
| Bouwbedrijf A    | € 1,4 miljoen                  |
| Installateur B   | € 0,9 miljoen                  |
| Combinatie A + B | € 2,3 miljoen                  |

A alleen voldoet niet, de combinatie wel. Staat in de stukken dat elke deelnemer minimaal € 1 miljoen moet halen, dan voldoet B niet en dus de combinatie niet. Dat verschil volgt uit hoe de dienst artikel 2.52 lid 5 invult. De vraag stel je in de nota van inlichtingen, vóór je een partner kiest.

## Veelgestelde vragen

### Moet een combinatie een rechtsvorm hebben?

Niet bij de inschrijving (artikel 2.52 lid 4). Na de gunning kan de dienst een bepaalde rechtsvorm eisen als dat voor de goede uitvoering noodzakelijk is (lid 7).

### Mag de dienst strengere eisen stellen aan een combinatie?

Ze mag andere uitvoeringseisen stellen aan een samenwerkingsverband dan aan individuele deelnemers, mits die op objectieve gronden berusten en proportioneel zijn (artikel 2.52 lid 6).

### Mag een deelnemer ook in een andere combinatie of zelfstandig inschrijven?

In beginsel zijn meerdere inschrijvingen toegestaan, aldus PIANOo, maar de stukken kunnen dit beperken. Lees de regels voordat je met twee partijen tegelijk gaat praten.

### Wat als een deelnemer wegvalt?

Dat hangt af van het stadium en van de stukken. Bij een beroep op de draagkracht van een derde vervangt de dienst een partij op wie een verplichte uitsluitingsgrond van toepassing is (artikel 2.92 lid 5). Voor een wijziging in de samenstelling van de combinatie na indiening geven de aanbestedingsstukken het kader; vraag het bij de dienst of via het vragenloket van PIANOo.

### Mogen we samen onze prijs bepalen?

Binnen de combinatie wel, omdat jullie één inschrijving doen. Daarbuiten niet: de ACM adviseert zelf te bepalen met welke prijs je inschrijft, en geen afspraken te maken met concurrenten over wie inschrijft.

## Bronnen

- [Aanbestedingswet 2012 (artikelen 2.52, 2.87, 2.92, 2.94), wetten.overheid.nl](https://wetten.overheid.nl/BWBR0032203/2026-04-30)
- [PIANOo: ondernemers en het UEA](https://www.pianoo.nl/nl/regelgeving/uniform-europees-aanbestedingsdocument/ondernemers-en-het-uea)
- [PIANOo: visie Model K verklaring](https://www.pianoo.nl/nl/visie-model-k-verklaring)
- [PIANOo: jurisprudentie dubbele inschrijvingen](https://www.pianoo.nl/nl/regelgeving/jurisprudentie/jurisprudentieoverzicht/mededinging/dubbele-inschrijvingen)
- [PIANOo: jurisprudentie verbonden ondernemingen](https://www.pianoo.nl/nl/regelgeving/jurisprudentie/jurisprudentieoverzicht/mededinging/verbonden-ondernemingen)
- [ACM: concurreren binnen de regels](https://www.acm.nl/nl/concurrentie-en-marktwerking/concurreren-en-samenwerken/concurreren-binnen-de-regels)

## Lees ook

- [Samenwerken aan een inschrijving: tools](https://www.tenderrender.com/nl/blog/samenwerken-inschrijving-tools)
- [Hoe win ik een aanbesteding?](https://www.tenderrender.com/nl/blog/hoe-win-ik-een-aanbesteding)
- [Strategisch of manipulatief inschrijven](https://www.tenderrender.com/nl/blog/strategisch-inschrijven-aanbesteding)
- [Ongeldige inschrijving bij een aanbesteding](https://www.tenderrender.com/nl/blog/ongeldige-inschrijving-aanbesteding)
- [Checklist in te dienen documenten](https://www.tenderrender.com/nl/blog/checklist-in-te-dienen-documenten-aanbesteding)

---

Source: https://www.tenderrender.com/nl/blog/inschrijven-als-combinatie
