# Europese aanbesteding: wanneer verplicht en welke stappen?

> Een Europese aanbesteding is verplicht vanaf het drempelbedrag. Zo bepaal je of het geldt, welke procedures er zijn en hoe de stappen verlopen.

Author: Thomas de Hertog · Published: 2026-11-01

## In het kort

Een Europese aanbesteding is een aanbesteding volgens deel 2 van de Aanbestedingswet 2012. Ze is verplicht zodra een aanbestedende dienst een overheidsopdracht plaatst met een geraamde waarde die gelijk is aan of hoger is dan het Europese drempelbedrag. In 2026 en 2027 is dat € 5.404.000 voor werken, € 140.000 voor leveringen en diensten van het Rijk en € 216.000 voor leveringen en diensten van andere aanbestedende diensten, zoals gemeenten.

Gecontroleerd op 1 november 2026 op wetten.overheid.nl (Aanbestedingswet 2012) en PIANOo. Alle bedragen zijn exclusief btw.

## Wanneer is een Europese aanbesteding verplicht?

Drie vragen bepalen dat. Pas bij een drie keer "ja" geldt de Europese plicht.

1. **Is de opdrachtgever een aanbestedende dienst?** Dat zijn de Staat, provincies, gemeenten, waterschappen, publiekrechtelijke instellingen en samenwerkingsverbanden daarvan. Wat daaronder valt, staat in [wat is een aanbesteding](https://www.tenderrender.com/nl/blog/wat-is-een-aanbesteding).
2. **Is de geraamde waarde gelijk aan of hoger dan de drempel?** De wet zegt letterlijk "gelijk aan of hoger" (artikelen 2.1 tot en met 2.3). Een opdracht van precies € 216.000 voor een gemeente valt er dus al onder. De actuele bedragen en de rekenregels staan in [drempelbedragen aanbesteding 2026](https://www.tenderrender.com/nl/blog/drempelbedragen-aanbesteding-2026).
3. **Valt de opdracht onder een uitzondering?** Bijvoorbeeld inbesteden of [quasi-inbesteden](https://www.tenderrender.com/nl/blog/quasi-inbesteding) (artikelen 2.23 tot en met 2.24c). PIANOo schrijft dat zulke uitzonderingen beperkt moeten worden uitgelegd.

Twee regels voorkomen dat een opdrachtgever eromheen werkt. De geraamde waarde telt in de eerste plaats de totale opdracht: bij periodieke leveringen of diensten moeten de verschillende opdrachten bij elkaar worden opgeteld (PIANOo). In de tweede plaats mag een opdracht niet feitelijk, in tijd of organisatorisch, worden gesplitst om aan de Europese regels te ontkomen. Splitsen mag alleen met objectief goede redenen.

Onder de drempel geldt de Europese plicht niet, maar de beginselen uit de wet wel: zie [nationaal aanbesteden](https://www.tenderrender.com/nl/blog/nationaal-aanbesteden). Voor sociale en andere specifieke diensten geldt boven de drempel een beperkt regime: zie [SAS-diensten aanbesteden](https://www.tenderrender.com/nl/blog/sas-diensten-aanbesteden).

In België gelden dezelfde Europese richtlijnen, maar de wet, de procedures en de termijnen zijn Belgisch. Zie [soorten procedures voor overheidsopdrachten in België](https://www.tenderrender.com/nl/blog/soorten-procedures-overheidsopdrachten).

## Welke procedures bestaan er?

De aanbestedende dienst past één van de procedures uit afdeling 2.3 van de wet toe, al dan niet na marktconsultatie (artikel 2.25). Alleen de eerste twee kan hij zonder bijzondere reden kiezen.

| Procedure                                    | Kern                                                                                                         | Artikel    |
| -------------------------------------------- | ------------------------------------------------------------------------------------------------------------ | ---------- |
| Openbare procedure                           | Elke ondernemer mag direct een inschrijving indienen.                                                        | 2.26       |
| Niet-openbare procedure                      | Eerst melden zich gegadigden aan, de dienst selecteert wie mag inschrijven.                                  | 2.27       |
| Concurrentiegerichte dialoog                 | Dialoog met geselecteerde gegadigden over de oplossing, daarna inschrijving. Alleen in de genoemde gevallen. | 2.28, 2.29 |
| Mededingingsprocedure met onderhandeling     | Onderhandelen over de eerste en volgende inschrijvingen, niet over de gunningscriteria en minimumeisen.      | 2.30, 2.31 |
| Innovatiepartnerschap                        | Voor ontwikkeling en daarna aankoop van een innovatief product, dienst of werk.                              | 2.31a e.v. |
| Onderhandelingsprocedure zonder aankondiging | Uitzonderlijk, bijvoorbeeld als er bij een eerdere procedure geen geschikte inschrijvingen kwamen.           | 2.32       |

Welke variant waarvoor dient, staat in [aanbestedingsprocedures: alle soorten op een rij](https://www.tenderrender.com/nl/blog/aanbestedingsprocedures-overzicht). De concurrentiegerichte dialoog heeft een eigen pagina: [concurrentiegerichte dialoog](https://www.tenderrender.com/nl/blog/concurrentiegerichte-dialoog).

## Hoe verloopt een Europese aanbesteding stap voor stap?

Hieronder staat de openbare procedure, de meest gebruikte. Artikel 2.26 noemt de stappen van de aanbestedende dienst; de rechterkolom laat zien wat dat voor een inschrijver betekent.

| Stap | Wat gebeurt er                                                                                                                                | Wat betekent het voor jou                                                                                                                                                                            |
| ---- | --------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- | ---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- |
| 1    | Voorbereiding: behoefte, raming, procedurekeuze, aanbestedingsstukken. Een marktconsultatie vooraf mag (artikel 2.25).                        | Vooraf is er niets te zien, tenzij de dienst een marktconsultatie publiceert.                                                                                                                        |
| 2    | De aankondiging van de opdracht verschijnt langs elektronische weg via het systeem voor aanbestedingen, TenderNed (artikel 2.62).             | Vanaf deze dag is alle documentatie kosteloos, rechtstreeks en volledig beschikbaar (artikel 2.66).                                                                                                  |
| 3    | Vragenronde. Vragen en antwoorden gaan in de nota van inlichtingen naar alle partijen (artikel 2.53).                                         | Stel je vragen vroeg, zie [nota van inlichtingen](https://www.tenderrender.com/nl/blog/wat-is-een-nota-van-inlichtingen).                                                                                                           |
| 4    | Inschrijven vóór de sluitingstermijn. De minimumtermijnen staan in [Europese aanbesteding: termijnen](https://www.tenderrender.com/nl/blog/europese-aanbesteding-termijnen). | Je dient samen met de inschrijving een eigen verklaring in (artikel 2.84), in de praktijk het UEA.                                                                                                   |
| 5    | Toetsing op uitsluitingsgronden, geschiktheidseisen en de technische specificaties en eisen.                                                  | Een inschrijving die niet aan een eis voldoet, kan ongeldig zijn.                                                                                                                                    |
| 6    | Beoordeling van de geldige inschrijvingen op het gunningscriterium (artikelen 2.114 en 2.115).                                                | Het gunningscriterium en de weging staan vooraf in de stukken.                                                                                                                                       |
| 7    | Proces-verbaal en mededeling van de gunningsbeslissing met de relevante redenen (artikel 2.130).                                              | Je krijgt de relevante redenen, waaronder de kenmerken en voordelen van de gekozen inschrijving. Daarna begint de opschortende termijn.                                                              |
| 8    | Opschortende termijn van minimaal 20 kalenderdagen voordat het contract mag worden gesloten (artikel 2.127).                                  | In deze periode kun je nog een [kort geding](https://www.tenderrender.com/nl/blog/kort-geding-aanbesteding) beginnen om te voorkomen dat het contract wordt gesloten. Zie de [Alcatel-termijn](https://www.tenderrender.com/nl/blog/alcatel-termijn-aanbesteding). |
| 9    | Contract sluiten. Binnen 30 dagen na de gunning verschijnt de aankondiging van de gegunde opdracht (artikel 2.134).                           | Zo zie je later wie won en tegen welke voorwaarden.                                                                                                                                                  |

Twee details. In de openbare procedure mag de dienst ervoor kiezen alleen de beoogde winnaar te toetsen op uitsluiting en geschiktheid (artikel 2.101, derde lid). Dat gebeurt dus pas na de beoordeling op het gunningscriterium. Vraagt een inschrijver tijdens de opschortende termijn om een voorlopige voorziening, dan mag de dienst het contract pas sluiten nadat de rechter heeft beslist (artikel 2.131).

### Een voorbeeld

Stel: een ministerie en een gemeente willen allebei een softwareontwikkelopdracht inkopen met een geraamde waarde van € 150.000. Voor het ministerie, dus het Rijk, ligt de drempel op € 140.000: Europese aanbesteding verplicht. Voor de gemeente ligt hij op € 216.000: geen Europese plicht, de gemeente volgt een nationale procedure. Dezelfde opdracht leidt dus tot twee verschillende procedures, alleen vanwege het type opdrachtgever.

## Wat betekent dit voor jou als inschrijver?

Opdrachten boven de drempel staan open voor ondernemers uit alle EU-lidstaten (PIANOo). Dat betekent meer concurrentie, maar ook vaste spelregels: dezelfde stukken voor iedereen, dezelfde vragenronde en een beoordelingsmethode die vooraf bekend is.

De vragenronde is je moment om onduidelijkheden op te lossen. Lees dus eerst alle stukken, noteer de knock-outeisen en stel je vragen voordat de termijn voor vragen sluit. TenderRender leest de aanbestedingsstukken en laat bij elke eis zien op welke pagina van welk document die staat, zodat je sneller beslist of je gaat inschrijven. Meer daarover op [aanbestedingsstukken analyseren](https://www.tenderrender.com/nl/features/aanbestedingsstukken-analyseren).

## Veelgestelde vragen

### Wat is het verschil tussen Europees en nationaal aanbesteden?

Bij Europees aanbesteden gelden de regels van deel 2 van de Aanbestedingswet 2012 voor opdrachten vanaf de drempel: vaste procedures, minimumtermijnen en publicatie in het Europese publicatieblad. Onder de drempel zijn de procedures vrijer. Zie [nationaal aanbesteden](https://www.tenderrender.com/nl/blog/nationaal-aanbesteden).

### Wordt elke Europese aanbesteding openbaar aangekondigd?

Bijna altijd. Alleen de onderhandelingsprocedure zonder aankondiging kent een uitzondering, en die mag uitsluitend in de gevallen van artikel 2.32. Meer daarover in [aanbesteding zonder voorafgaande bekendmaking](https://www.tenderrender.com/nl/blog/aanbesteding-zonder-voorafgaande-bekendmaking).

### Waar vind ik Europese aanbestedingen?

De aankondiging loopt verplicht via de publicatiemodule van TenderNed, en komt daarmee ook in het Europese publicatieblad. Meer opties staan in [aanbestedingen gratis vinden](https://www.tenderrender.com/nl/blog/gratis-aanbestedingen-vinden).

### Mag een gemeente een opdracht splitsen om onder de drempel te blijven?

Nee, niet om aan de Europese regels te ontkomen. PIANOo noemt splitsen of samenvoegen alleen toegestaan met objectief goede redenen, bijvoorbeeld als het ene onderdeel afhankelijk is van het slagen van een eerder onderdeel.

### Hoe lang duurt een Europese aanbesteding?

Dat hangt af van de procedure, de complexiteit en de gekozen termijnen. Wettelijk vast staan alleen de minimumtermijnen en de opschortende termijn van 20 kalenderdagen. Ze staan in [Europese aanbesteding: termijnen](https://www.tenderrender.com/nl/blog/europese-aanbesteding-termijnen).

## Lees ook

- [Drempelbedragen aanbesteding 2026](https://www.tenderrender.com/nl/blog/drempelbedragen-aanbesteding-2026)
- [Europese aanbesteding: termijnen](https://www.tenderrender.com/nl/blog/europese-aanbesteding-termijnen)
- [Aanbestedingsprocedures: alle soorten op een rij](https://www.tenderrender.com/nl/blog/aanbestedingsprocedures-overzicht)
- [Nationaal aanbesteden](https://www.tenderrender.com/nl/blog/nationaal-aanbesteden)
- [Aanbestedingswet 2012 uitgelegd](https://www.tenderrender.com/nl/blog/aanbestedingswet-2012-uitleg)

## Bronnen

- [Aanbestedingswet 2012, artikelen 2.1 tot en met 2.3, 2.25 tot en met 2.32, 2.53, 2.62, 2.66, 2.84, 2.101, 2.127, 2.130, 2.131 en 2.134 (wetten.overheid.nl)](https://wetten.overheid.nl/BWBR0032203/)
- [PIANOo: Aanbestedingsplicht](https://www.pianoo.nl/nl/inkoopproces/fase-1-voorbereiden/aanbestedingsplicht)
- [Gedelegeerde Verordening (EU) 2025/2152 over de drempels voor overheidsopdrachten 2026 en 2027 (EUR-Lex)](https://eur-lex.europa.eu/eli/reg_del/2025/2152/oj)

---

Source: https://www.tenderrender.com/nl/blog/europese-aanbesteding-stappenplan
