# EU Public Procurement Act: wat verandert voor inschrijvers

> De Europese Commissie stelde op 9 september 2026 een Public Procurement Act voor. Het is nog geen wet. Wat het voorstel betekent in Nederland en België.

Author: Thomas de Hertog · Published: 2026-11-01

## In het kort

De EU Public Procurement Act is een voorstel, geen wet. Op 9 september 2026 stelde de Europese Commissie één verordening voor, COM(2026) 590, die de drie aanbestedingsrichtlijnen uit 2014 (2014/23/EU, 2014/24/EU en 2014/25/EU) moet vervangen. Het Europees Parlement en de Raad moeten er nog over onderhandelen, en niets uit het voorstel geldt nu voor een aanbesteding.

De nationale regels blijven gelden tot een definitieve verordening van toepassing wordt: de Aanbestedingswet 2012 in Nederland en de wet van 17 juni 2016 in België. De drie instellingen mikken op overeenstemming in het vierde kwartaal van 2027, en het voorstel zou twee jaar na inwerkingtreding gaan gelden. Voor inschrijvers betekent dat: schrijf in onder de regels van nu en volg het dossier.

Gecontroleerd op 1 november 2026.

## Wat is de EU Public Procurement Act?

De Commissie noemt het voorstel de Public Procurement Act. Formeel is het een verordening betreffende overheidsopdrachten en concessies (procedure 2026/0265(COD)). Die zou de richtlijnen voor aanbestedende diensten, nutssectoren en concessies vervangen door één tekst die rechtstreeks in elke lidstaat geldt. Ook bundelt het voorstel aanbestedingsbepalingen uit sectorale EU-wetgeving.

Nu volgt een aanbesteding nationale wetgeving die de richtlijnen omzet. Bij een verordening zouden de procedureregels boven de Europese drempels rechtstreeks uit de EU-tekst komen. Volgens de Commissie beperkt dat uiteenlopende nationale keuzes bij de omzetting (gold-plating).

## Hoe ver is het voorstel?

| Datum                  | Stap                                                                                                             | Bron                    |
| ---------------------- | ---------------------------------------------------------------------------------------------------------------- | ----------------------- |
| 24 apr 2026            | Parlement, Raad en Commissie ondertekenen de routekaart One Europe, One Market: overeenstemming eind 2027        | Europese Commissie      |
| 9 sep 2026             | Commissie keurt het voorstel goed                                                                                | COM(2026) 590           |
| 17 sep t/m 30 okt 2026 | Werkgroep van de Raad: presentatie, behandeling per deel, debatten over het digitale ecosysteem en de rechtsvorm | Agenda's van de Raad    |
| 1 nov 2026             | Parlement in voorbereidende fase; bevoegde commissie nog niet bepaald                                            | Legislative Observatory |
| Q4 2027                | Streefdatum van de routekaart voor overeenstemming                                                               | Europese Commissie      |

De Commissie schrijft op de pagina van de Public Buyers Community dat de drie instellingen hebben toegezegd toe te werken naar vaststelling vóór eind 2027. Raad en Parlement hadden vooraf om hervorming gevraagd (toelichting bij het voorstel), maar tijdens de controle hadden beide nog geen standpunt over deze tekst gepubliceerd. Alles hieronder kan tijdens de onderhandelingen veranderen.

Volgens artikel 149 zou de verordening in werking treden op de twintigste dag na bekendmaking in het Publicatieblad en twee jaar later gaan gelden. Een kalenderdatum noemt het voorstel niet. Letterlijk gerekend zou een tekst die eind 2027 wordt vastgesteld vanaf ongeveer 2030 gelden. Dat is rekenwerk op het voorstel, geen voorspelling.

## Wat zou er veranderen voor inschrijvers?

Dit onderdeel beschrijft het voorstel, geen geldend recht. Artikelnummers verwijzen naar COM(2026) 590; "nu" is richtlijn 2014/24/EU.

| Onderwerp                      | Nu                                                          | Voorstel                                                                       |
| ------------------------------ | ----------------------------------------------------------- | ------------------------------------------------------------------------------ |
| Procedures                     | Vijf, volgens de telling van de Commissie                   | Drie: open, dynamisch, innovatie, plus een bijzondere route zonder mededinging |
| Open procedure, minimumtermijn | 35 dagen vanaf verzending van de aankondiging (art. 27)     | 20 dagen vanaf bekendmaking van de aankondiging (art. 34, lid 2)               |
| Minimale omzeteis              | Maximaal 2 keer de geraamde opdrachtwaarde (art. 58, lid 3) | Maximaal 50% van de geraamde jaarwaarde, tenzij gemotiveerd (art. 27, lid 7)   |
| Bewijs van geschiktheid        | UEA-eigenverklaring (art. 59)                               | Elektronische eligibility-dienst (art. 28, 133)                                |
| Gunningsmethode                | Prijs, kosten of beste prijs-kwaliteitverhouding (art. 67)  | Beste prijs-kwaliteitverhouding als regel (art. 98)                            |

### Procedures en onderhandelen

In de open procedure kan iedereen een eerste inschrijving indienen; selectiecriteria en onderhandelen zijn optioneel voor de aanbesteder. In de dynamische procedure meld je je eerst aan en word je per opdracht uitgenodigd. Gelden er geen selectiecriteria en reageren meer dan vijf ondernemers, dan mag de aanbesteder er vijf of meer uitnodigen die een willekeurig algoritme kiest (art. 38, lid 3). Een bijzondere route zonder mededinging is beperkt tot genoemde gevallen, zoals één mogelijke leverancier of spoed (art. 46 tot en met 48).

Onderhandelen mag in elke procedure, maar alleen over niet-essentiële kenmerken: nooit over uitsluitingsgronden, selectiecriteria of gunningscriteria (art. 33).

### Selectie, bewijs en fouten

Aanbesteders mogen geen eerdere ervaring met overheidsopdrachten eisen, tenzij dat gemotiveerd is (art. 27, lid 6). Voor de omzeteis (art. 27, lid 7) een fictief rekenvoorbeeld: een opdracht van € 2,4 miljoen over drie jaar heeft een jaarwaarde van € 800.000. Dan zou het voorstel een minimale omzeteis begrenzen op € 400.000, tenzij de aanbesteder een hogere eis motiveert.

Aanbesteders moeten de elektronische eligibility-dienst als bewijsmiddel eisen. Heb je geen digitaal bewijs (digital business credential), dan verklaar je zelf dat je voldoet en kan de aanbesteder op elk moment bewijsstukken vragen (art. 28). Volgens de financiële verklaring van de Commissie wil de dienst bestaande modules hergebruiken, zoals eCertis en het ESPD (het UEA).

Een aanbesteder mag je binnen een gestelde termijn ontbrekende informatie laten aanvullen of verduidelijken, bij kleine onregelmatigheden (art. 102, lid 2). Abnormaal lage prijzen moeten worden toegelicht, anders volgt afwijzing (art. 101).

### Gunning: kwaliteit als standaard

Kwaliteitscriteria zouden minimaal 30% van de punten krijgen, en minimaal 50% bij arbeidsintensieve opdrachten. Een aanbesteder mag afwijken als hij uitlegt hoe de kwaliteit anders wordt geborgd (pas toe of leg uit, art. 98).

### Digitale marktplaats

De Commissie beschrijft een netwerk dat bestaande nationale en lokale e-aanbestedingsplatforms koppelt, zodat je via elk aangesloten platform kunt deelnemen en bedrijfsgegevens maar één keer hoeft aan te leveren. Het voorstel noemt 30 juni 2028 en 15 juni 2029 voor delen van de digitale instrumenten (art. 133, lid 5, en art. 29).

### Veiligheid en Europese preferentie

Aanbesteders mogen deelname beperken tot ondernemers en onderaannemers uit de EU of uit landen waarop de aanbestedingsverbintenissen van de EU van toepassing zijn. Ze mogen ook EU-oorsprong of gedekte oorsprong van goederen eisen, een evaluatievoorkeur geven via een prijsvermindering of extra punten (alleen voor de rangschikking), of inschrijvingen met minder dan 50% EU- of gedekte inhoud afwijzen. Dat moet in de aankondiging staan (art. 70 tot en met 77), en jij geeft je land van oorsprong op in de eligibility-dienst. De Public Buyers Community noemt dit "Made in Europe criteria".

### Mkb, percelen en betaling

Aanbesteders moeten overwegen percelen te maken en motiveren als ze dat niet doen (art. 100). Een combinatie mag niet verplicht worden een rechtsvorm aan te nemen (art. 22). Waar de opdracht het toelaat, betaalt de aanbesteder een onderaannemer op verzoek rechtstreeks (art. 108, lid 6).

## Wat blijft hetzelfde?

- **Drempelbedragen.** Artikel 2 noemt de bedragen voor 2026 en 2027: € 5.404.000 voor werken en concessies, € 140.000 (centrale overheid) of € 216.000 (andere aanbesteders) voor leveringen en diensten, € 750.000 voor sociale, gezondheids- en onderwijsdiensten.
- **Onder de drempels.** Lidstaten blijven vrij om dat te regelen (overweging 2).
- **Rechtsbescherming.** Artikel 146 trekt alleen de drie richtlijnen uit 2014 in. De rechtsbeschermingsrichtlijnen 89/665/EEG en 92/13/EEG blijven bestaan, en artikel 35, lid 2, laat de opschortende termijn daaruit ongemoeid.

## Wat betekent het in Nederland en België?

- **Nederland:** de Aanbestedingswet 2012 gold op 1 november 2026 (wetten.overheid.nl). Artikel 2.114 laat de aanbestedende dienst kiezen tussen beste prijs-kwaliteitverhouding, laagste kosten en laagste prijs. Het voorstel maakt de eerste tot regel.
- **België:** de wet van 17 juni 2016 inzake overheidsopdrachten zet de richtlijnen 2014/24/EU en 2014/25/EU gedeeltelijk om. Die wet, het KB plaatsing van 18 april 2017, het KB uitvoering van 14 januari 2013 en de wet van 17 juni 2013 over rechtsmiddelen (Vlaanderen.be) blijven gelden.

## Wat kun je nu doen?

1. **Schrijf in onder de regels van nu.** De aanbestedingsstukken bepalen wat per opdracht geldt. TenderRender leest aanbestedingsstukken met bij elke bevinding een bronverwijzing ([aanbestedingsstukken analyseren](https://www.tenderrender.com/nl/features/aanbestedingsstukken-analyseren)).
2. **Volg het dossier.** Gebruik de pagina van de Public Buyers Community, de Legislative Observatory (2026/0265(COD)) en je nationale aanbestedingsinstantie.
3. **Houd bedrijfsgegevens actueel.** Omzet, referenties, certificaten en verzekeringen op één plek helpen bij het UEA van nu en digitaal bewijs straks.
4. **Weet waar je inputs vandaan komen.** Oorsprong van goederen en onderaannemers kan ertoe doen als preferentieregels gelden.

## Veelgestelde vragen

### Is de EU Public Procurement Act al van kracht?

Nee. Het is een voorstel van de Commissie dat Parlement en Raad nog moeten vaststellen. Voor aanbestedingen geldt nu nationaal recht dat op de richtlijnen uit 2014 is gebaseerd.

### Wanneer zou de verordening gelden?

Zoals voorgesteld twee jaar na inwerkingtreding. De streefdatum van de routekaart voor overeenstemming is het vierde kwartaal van 2027, maar niets staat vast.

### Vervangt het de Aanbestedingswet 2012 of de Belgische wet?

Het voorstel trekt de EU-richtlijnen in, geen nationale wetten. Hoe nationale wetten wijzigen, bepalen de nationale wetgevers.

### Veranderen de drempelbedragen?

Artikel 2 herhaalt de bedragen voor 2026 en 2027, en de Commissie zou ze elke twee jaar herzien (art. 3).

### Sluit Europese preferentie bedrijven buiten de EU uit?

Niet automatisch. Aanbesteders mogen het toepassen, en ondernemers uit landen waarop de EU-verbintenissen van toepassing zijn, worden niet getroffen door een beperking tot "EU of gedekt". De Commissie kan preferentie bij gedelegeerde handeling verplicht stellen, en aanbesteders mogen in genoemde gevallen afzien (art. 75, 76).

## Lees ook

- [De Aanbestedingswet 2012 uitgelegd](https://www.tenderrender.com/nl/blog/aanbestedingswet-2012-uitleg)
- [Drempelbedragen aanbesteding 2026](https://www.tenderrender.com/nl/blog/drempelbedragen-aanbesteding-2026)
- [Drempelbedragen overheidsopdrachten 2026 in België](https://www.tenderrender.com/nl/blog/drempelbedragen-overheidsopdrachten-2026)
- [Aanbestedingsbegrippen van A tot Z](https://www.tenderrender.com/nl/blog/aanbestedingsbegrippen-a-z)

## Bronnen

- Europese Commissie, [voorstel COM(2026) 590](https://single-market-economy.ec.europa.eu/publications/proposal-regulation-public-contracts-and-concessions_en), [persbericht IP/26/1817](https://ec.europa.eu/commission/presscorner/detail/en/ip_26_1817), [vragen en antwoorden](https://ec.europa.eu/commission/presscorner/detail/en/qanda_26_1819)
- [Public Buyers Community](https://public-buyers-community.ec.europa.eu/revision-public-procurement-directives); [routekaart One Europe, One Market](https://commission.europa.eu/topics/competitiveness/one-europe-one-market-roadmap_en)
- [Legislative Observatory 2026/0265(COD)](<https://oeil.europarl.europa.eu/oeil/en/procedure-file?reference=2026/0265(COD)>); agenda's van de werkgroep van de Raad CM 4104/26, 4305/26, 4602/26
- Richtlijn 2014/24/EU; [pagina met drempelbedragen van de Commissie](https://single-market-economy.ec.europa.eu/single-market/public-procurement/legal-rules-and-implementation/thresholds_en)
- wetten.overheid.nl, Justel, Vlaanderen.be

---

Source: https://www.tenderrender.com/nl/blog/eu-public-procurement-act-aanbestedingen
