# Enkelvoudig onderhandse aanbesteding: wanneer mag dat?

> Wanneer mag een overheid een opdracht rechtstreeks aan één partij gunnen? Situaties, bedragen onder de drempel, de regels die blijven gelden en de stappen.

Author: Thomas de Hertog · Published: 2026-11-01

## In het kort

Bij een enkelvoudig onderhandse aanbesteding vraagt de aanbestedende dienst slechts één ondernemer om een offerte en gunt de opdracht zonder vooraf aan te kondigen. Dat kan alleen onder de Europese drempel en binnen de grenzen van het eigen inkoopbeleid. Voor het Rijk geldt sinds 1 januari 2025 in beginsel: leveringen en diensten tot € 50.000 en werken tot € 150.000 mogen één-op-één worden gegund. Boven de Europese drempel kan één-op-één gunnen alleen in de uitzonderlijke gevallen van de onderhandelingsprocedure zonder aankondiging.

Gecontroleerd op 1 november 2026 in de Aanbestedingswet 2012, de Gids Proportionaliteit (3e herziening, per 1 januari 2022), de Circulaire grensbedragen van de Rijksoverheid en op PIANOo. Bedragen zijn exclusief btw.

## Wat is een enkelvoudig onderhandse aanbesteding?

PIANOo omschrijft het zo: je vraagt één aanbieder een offerte in te dienen en plaatst na eventueel onderhandelen de opdracht. Je kondigt niets aan. De procedure komt voor bij opdrachten onder de Europese drempel. In de Gids Proportionaliteit heet het ook één-op-één gunning of gunning uit de hand.

PIANOo noemt als voordelen een korte procedure, lage procedurekosten en de mogelijkheid om te onderhandelen. Nadelen zijn het ontbreken van concurrentie, waardoor de beste prijs-kwaliteitverhouding niet gegarandeerd is, het risico op belangenverstrengeling bij een te innige band met één leverancier en het gebrek aan transparantie.

## Wanneer mag een overheid enkelvoudig onderhands gunnen?

Dat hangt af van de waarde van de opdracht en van het soort procedure dat daarbij past.

| Situatie                                                                   | Wat geldt                                                                                                                                                                                                                              |
| -------------------------------------------------------------------------- | -------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- |
| Onder het grensbedrag uit de regels of het inkoopbeleid van de organisatie | De aanbestedende dienst motiveert beknopt dat hij bij één partij een offerte vraagt. Dat mag ook als er meer aanbieders zijn.                                                                                                          |
| Boven dat grensbedrag, maar onder de Europese drempel                      | Nog steeds mogelijk, maar de dienst moet op basis van een marktverkenning aantonen dat er maar één aanbieder is.                                                                                                                       |
| Boven de Europese drempel                                                  | Alleen via de onderhandelingsprocedure zonder aankondiging (artikel 2.32 Aanbestedingswet 2012), in uitzonderlijke gevallen. Zie [aanbesteding zonder voorafgaande bekendmaking](https://www.tenderrender.com/nl/blog/aanbesteding-zonder-voorafgaande-bekendmaking). |

De tabel volgt het stappenplan één-op-één gunnen van PIANOo.

## Welke bedragen gelden?

De wet noemt voor opdrachten onder de Europese drempel geen vaste grensbedragen. PIANOo verwijst naar de inkooprichtlijnen van de organisatie, die rekening houden met de Gids Proportionaliteit. De Gids zegt dat voor kleine opdrachten één-op-één gunning het meest geschikt lijkt. Voor leveringen en diensten denkt ze aan opdrachten tot € 40.000 à € 50.000, voor werken noemt ze € 150.000 een reële bagatelgrens. PIANOo voegt toe dat onder de Europese drempel niet altijd enkelvoudig kan worden gegund.

Voor het Rijk zijn de grenzen vastgelegd in de Circulaire grensbedragen (29 november 2024, geldig sinds 1 januari 2025, ter vervanging van de circulaire uit 2015):

| Soort opdracht         | Eén-op-één gunnen | Daarboven                                                                              |
| ---------------------- | ----------------- | -------------------------------------------------------------------------------------- |
| Leveringen en diensten | tot € 50.000      | meervoudig onderhands                                                                  |
| Werken                 | tot € 150.000     | meervoudig onderhands tot € 1.500.000, daarboven nationale aanbesteding met publicatie |

Voor opdrachten met een duidelijk grensoverschrijdend belang wijst de circulaire een nationale aanbesteding aan. Voor leveringen en diensten tot € 50.000 volstaat in de motivering een verwijzing naar de circulaire. Kiest het Rijk toch voor een meervoudig onderhandse procedure, dan wordt de motivering vastgelegd in het inkoopdossier.

De circulaire geldt alleen voor de Rijksoverheid. Een gemeente, provincie, waterschap of instelling heeft haar eigen grenzen in het inkoopbeleid.

## Welke regels blijven gelden?

Ook zonder concurrentie gelden regels:

- **Motivering.** De keuze voor de procedure en voor de ondernemer volgt uit objectieve criteria. Op schriftelijk verzoek van een ondernemer verstrekt de aanbestedende dienst de motivering (artikel 1.4 Aanbestedingswet 2012). PIANOo adviseert de keuze vast te leggen in het aanbestedingsdossier.
- **Samenvoegen en administratieve lasten.** Opdrachten worden niet onnodig samengevoegd en de administratieve lasten blijven zo beperkt mogelijk (artikel 1.5 en 1.6).
- **Waarde bepalen.** Voor de Europese drempel moet de dienst soortgelijke opdrachten optellen en mag ze een opdracht niet splitsen om aan de wet te ontkomen (artikel 2.14; PIANOo). Hoe dat bij de eigen grensbedragen gaat, staat in het inkoopbeleid.
- **Meerwerk.** PIANOo waarschuwt dat onvoorzien meerwerk feitelijk een nieuwe overeenkomst kan zijn. De dienst moet daarbij letten op de drempels uit het inkoopbeleid en de Europese drempels.

## Hoe loopt een één-op-één gunning?

Het stappenplan van PIANOo kent vier stappen:

1. Stel vast of er maar één mogelijke aanbieder is. Bij grotere opdrachten onderzoek je dat met een marktverkenning of marktconsultatie. Blijft er veel twijfel, dan mag je niet één-op-één gunnen.
2. Kies de procedure die past bij de omvang en motiveer de keuze in het dossier.
3. Onderhandel met de aanbieder over prijs en voorwaarden. Dat mag, ook al staat de aanbieder al vast.
4. Gun de opdracht. Boven de Europese drempel moet je binnen 30 dagen na de gunning een aankondiging van de gegunde opdracht publiceren. Onder de drempel is dat niet nodig.

### Voorbeeld

Stel: een ministerie wil een training inkopen van € 30.000. Voor diensten tot € 50.000 is één-op-één gunnen in beginsel de aangewezen route, en voor de motivering volstaat een verwijzing naar de circulaire. Bij een dienst van € 90.000 is meervoudig onderhands de aangewezen procedure. Wil het ministerie die toch aan één partij gunnen, dan moet het afwijken en dat motiveren op basis van de aspecten uit de Gids, zoals omvang, transactiekosten, aantal potentiële inschrijvers, gewenst eindresultaat en complexiteit.

## Wat betekent dit voor jou als ondernemer?

Wil je vaker één-op-één gevraagd worden, dan helpt een bestaande relatie met de opdrachtgever: PIANOo noemt zelf dat eigen ervaringen met de leverancier meespelen. Sta je erbuiten, dan zie je zulke opdrachten niet in de publicaties, omdat er niets wordt aangekondigd. Je kunt wel schriftelijk om de motivering vragen. Heb je twijfel over de keuze, vraag dan juridisch advies. Hoe je op meer opdrachten onder de drempel komt, lees je in [meervoudig onderhandse aanbestedingen vinden](https://www.tenderrender.com/nl/blog/meervoudig-onderhandse-aanbestedingen-vinden).

## Veelgestelde vragen

### Wat is het verschil tussen enkelvoudig en meervoudig onderhands?

Bij enkelvoudig onderhands vraagt de aanbestedende dienst één ondernemer om een offerte. Bij meervoudig onderhands nodigt ze twee of meer ondernemers uit (artikel 1.14), volgens de Gids ten minste drie en ten hoogste vijf. Zie [meervoudig onderhandse aanbesteding: regels en grens](https://www.tenderrender.com/nl/blog/meervoudig-onderhandse-aanbesteding-regels).

### Tot welk bedrag mag een gemeente één-op-één gunnen?

Dat bepaalt het inkoopbeleid van de gemeente, met de Gids Proportionaliteit als richtsnoer. Een landelijk bedrag bestaat niet. Het Rijk gebruikt € 50.000 voor leveringen en diensten en € 150.000 voor werken.

### Mag een overheid boven de Europese drempel zonder aanbesteding aan één partij gunnen?

Alleen als een van de gevallen uit artikel 2.32 tot en met 2.36 van de Aanbestedingswet 2012 geldt, bijvoorbeeld als alleen één ondernemer de opdracht kan uitvoeren. PIANOo noemt dat zeer uitzonderlijk.

### Moet een enkelvoudig onderhandse opdracht worden gepubliceerd?

Nee. Bij een onderhandse procedure kondigt de dienst niets aan. Kondigt ze een nationale opdracht vrijwillig aan, dan is TenderNed verplicht.

### Is dit hetzelfde als onderhands gunnen?

PIANOo noemt een onderhandse procedure ook wel onderhands gunnen. Enkelvoudig betekent dat er één partij wordt gevraagd.

## Lees ook

- [Meervoudig onderhandse aanbesteding: regels en grens](https://www.tenderrender.com/nl/blog/meervoudig-onderhandse-aanbesteding-regels)
- [Aanbesteding zonder voorafgaande bekendmaking](https://www.tenderrender.com/nl/blog/aanbesteding-zonder-voorafgaande-bekendmaking)
- [Drempelbedragen aanbesteding 2026](https://www.tenderrender.com/nl/blog/drempelbedragen-aanbesteding-2026)
- [Aanbestedingsprocedures: alle soorten op een rij](https://www.tenderrender.com/nl/blog/aanbestedingsprocedures-overzicht)

## Bronnen

- [PIANOo: Nationale procedures](https://www.pianoo.nl/nl/inkoopproces/aanbestedingsprocedures/nationale-procedures)
- [PIANOo: Stappenplan een-op-een gunnen](https://www.pianoo.nl/nl/stappenplan-een-op-een-gunnen)
- [PIANOo: Circulaire grensbedragen Rijksoverheid](https://www.pianoo.nl/nl/inkoopproces/aanbestedingsprocedures/nationale-procedures/document/11283/circulaire-grensbedragen)
- [Gids Proportionaliteit, 3e herziening (PIANOo)](https://www.pianoo.nl/nl/regelgeving/gids-proportionaliteit)
- [Aanbestedingswet 2012, artikelen 1.4 tot en met 1.6 en 2.32 tot en met 2.37](https://wetten.overheid.nl/BWBR0032203/)

---

Source: https://www.tenderrender.com/nl/blog/enkelvoudig-onderhandse-aanbesteding
