# Concessie aanbesteding: verschil met een gewone opdracht

> Wat is een concessie en waarin verschilt die van een gewone overheidsopdracht? Exploitatierisico, drempel van 5.404.000 euro, looptijd en regels.

Author: Thomas de Hertog · Published: 2026-11-01

## In het kort

Een concessie is een overeenkomst waarbij de tegenprestatie voor het uitvoeren van een werk of dienst bestaat uit het recht om dat werk of die dienst te exploiteren, al dan niet aangevuld met een betaling. Bij een gewone overheidsopdracht betaalt de overheid. Bij een concessie ligt het exploitatierisico bij de concessiehouder. Vanaf een geraamde waarde van € 5.404.000 (exclusief btw, 2026 en 2027) geldt deel 2a van de Aanbestedingswet 2012 en moet de opdracht Europees worden aanbesteed.

Gecontroleerd op 1 november 2026 op wetten.overheid.nl (Aanbestedingswet 2012, artikel 1.1 en deel 2a), PIANOo en richtlijn 2014/23/EU.

## Wat is een concessie?

De Aanbestedingswet 2012 kent twee soorten, beide in artikel 1.1. Een concessieopdracht voor diensten is een schriftelijke overeenkomst onder bezwarende titel waarvoor de tegenprestatie bestaat uit het recht de dienst te exploiteren, of dat recht samen met een betaling. Een concessieopdracht voor werken heeft dezelfde tegenprestatie, maar gaat over het uitvoeren of ontwerpen en uitvoeren van een werk.

PIANOo noemt als voorbeelden de exploitatie van een gemeentelijke parkeergarage, catering bij een overheidsdienst en het openbaar vervoer in een regio.

In België gelden voor concessies andere regels, op basis van Belgisch recht. Zie [concessie of overheidsopdracht in België](https://www.tenderrender.com/nl/blog/concessie-overheidsopdracht-verschil).

## Concessie of gewone opdracht: wat is het verschil?

De doorslag geeft het exploitatierisico. In de richtlijn heet het operationeel risico. De concessiehouder draagt het als hij onder normale omstandigheden geen garantie heeft dat zijn investeringen en kosten worden terugverdiend. Het risico kan vraagrisico, aanbodrisico of beide omvatten (richtlijn 2014/23/EU, artikel 5). PIANOo omschrijft het als het risico van blootstelling aan de grillen van de markt, dat voortvloeit uit factoren waarop de partijen geen invloed hebben.

| Kenmerk        | Gewone overheidsopdracht               | Concessie                                                              |
| -------------- | -------------------------------------- | ---------------------------------------------------------------------- |
| Tegenprestatie | Betaling door de aanbestedende dienst  | Exploitatierecht, eventueel met een betaling                           |
| Risico         | Bij de aanbestedende dienst            | Exploitatierisico bij de concessiehouder                               |
| Waarde         | De geraamde opdrachtsom, exclusief btw | De totale omzet van de concessiehouder over de looptijd, exclusief btw |
| Wet            | Deel 2                                 | Deel 2a                                                                |

Zijn er alleen algemene risico's, zoals slecht beheer, overmacht of niet-naleving van het contract, dan is het geen concessie, maar een gewone opdracht. Dat geldt volgens PIANOo ook als de dienst elk risico wegneemt door minimuminkomsten te garanderen die gelijk zijn aan of hoger dan de kosten van de investeringen. De dienst mag het concessieregime niet gebruiken om de aanbestedingsregels te omzeilen.

## Boven welk bedrag moet een concessie worden aanbesteed?

Deel 2a geldt vanaf de drempel van richtlijn 2014/23/EU, op dit moment € 5.404.000 exclusief btw (artikel 2a.2). De overige drempels staan in [drempelbedragen aanbesteding 2026](https://www.tenderrender.com/nl/blog/drempelbedragen-aanbesteding-2026).

Is de waarde bij de gunning meer dan 20% hoger dan de raming, dan telt de waarde op het moment van gunning (artikel 2a.3). Enkele concessies zijn uitgezonderd, de gevallen staan in de artikelen 2a.13 tot en met 2a.26.

Onder de drempel is de wet niet van toepassing, tenzij er duidelijk grensoverschrijdend belang is. Dan gelden de beginselen van afdeling 1.2.2 en moet de dienst de opdracht passend openbaar maken (PIANOo).

## Welke regels gelden boven de drempel?

Artikel 2a.28 en PIANOo beschrijven de verplichte onderdelen. Er is geen vaste procedure, wel een aantal verplichte stappen:

1. De dienst maakt een concessieaankondiging bekend via TenderNed, met een beschrijving van de opdracht en de voorwaarden voor deelneming.
2. De termijn voor verzoeken tot deelneming, al dan niet met inschrijvingen, bedraagt 30 dagen vanaf de verzenddatum van de aankondiging (artikel 2a.36). Verloopt de procedure in opeenvolgende fasen, dan krijg je voor een eerste inschrijving minimaal 22 dagen vanaf de uitnodiging (artikel 2a.37).
3. De dienst deelt de eisen, uitsluitingsgronden, specificaties en gunningscriteria mee. De gunningscriteria hangen samen met het voorwerp van de opdracht en kunnen sociale, innovatiegerelateerde of milieucriteria bevatten. Ze staan in afnemende volgorde van belangrijkheid (artikel 2a.50).
4. De dienst kan het aantal gegadigden of inschrijvers beperken, mits transparant en op objectieve criteria, met voldoende mededinging.
5. Onderhandelen mag. Het voorwerp, de gunningscriteria en de minimumeisen blijven daarbij ongewijzigd (PIANOo).
6. De gunningsbeslissing gaat met de relevante redenen naar alle betrokken partijen, met een opschortende termijn van minimaal 20 kalenderdagen (artikel 2a.51, PIANOo).
7. De aankondiging van de gegunde opdracht verschijnt binnen 48 dagen na de gunning (artikel 2a.52).

Concessies voor sociale en andere specifieke diensten kennen een eigen, lichter regime: de wet noemt maar een beperkt aantal verplichtingen (artikel 2a.29).

## Hoe lang mag een concessie duren?

De dienst raamt de looptijd op basis van de gevraagde werken of diensten. Duurt een concessie langer dan vijf jaar, dan is de maximale looptijd beperkt tot de periode waarin de concessiehouder redelijkerwijs zijn investeringen, samen met een rendement op het geïnvesteerde vermogen, kan terugverdienen (artikel 2a.27). Initiële investeringen en investeringen tijdens de looptijd tellen beide mee.

Wijziging tijdens de looptijd is geregeld in artikel 2a.53, dat hoofdstuk 2.5 van overeenkomstige toepassing verklaart, met 10% van de waarde van de concessie als bedrag voor kleine wijzigingen. Hoe dat werkt, lees je in [wijziging van een opdracht](https://www.tenderrender.com/nl/blog/wijziging-opdracht-aanbestedingswet).

### Een voorbeeld

Stel: een gemeente laat een parkeergarage ontwerpen, bouwen en exploiteren. De exploitant ontvangt de parkeerinkomsten, de gemeente betaalt niets en de exploitant draagt het risico dat er te weinig auto's komen. De geraamde omzet over tien jaar is € 9.000.000. Dat is meer dan € 5.404.000, dus een Europese concessie-aanbesteding. Omdat de looptijd langer is dan vijf jaar, moet de gemeente die kunnen onderbouwen met de tijd die nodig is om de investering terug te verdienen. Garandeert de gemeente de exploitant minimuminkomsten die de kosten dekken, dan is er geen exploitatierisico meer. Het is dan een gewone opdracht, met de drempel voor diensten of werken die daarbij hoort.

## Wat betekent het voor een inschrijver?

Bij een concessie draag jij het commerciële risico. De belangrijkste vragen zijn dus: wat is de verwachte omzet, wie draagt het volume- en tariefrisico, wat is de looptijd en welke investeringen worden verwacht? De gunningscriteria staan in afnemende volgorde van belangrijkheid, dus het eerste criterium weegt het zwaarst. TenderRender leest de aanbestedingsstukken, zet de eisen en knock-outeisen op een rij en toont bij elke eis de pagina waar die staat. Zie [aanbestedingsstukken analyseren](https://www.tenderrender.com/nl/features/aanbestedingsstukken-analyseren).

## Veelgestelde vragen

### Wat is een concessie bij aanbesteden?

Een overeenkomst waarbij de uitvoerder een werk of dienst mag exploiteren en daarbij het exploitatierisico draagt. De wet kent concessieopdrachten voor werken en voor diensten.

### Is een concessie hetzelfde als een overheidsopdracht?

Nee. Bij een overheidsopdracht betaalt de aanbestedende dienst en ligt het risico bij haar. Heeft de uitvoerder geen echt exploitatierisico, dan is het geen concessie maar een gewone opdracht.

### Moet een concessie altijd Europees worden aanbesteed?

Vanaf de drempel van € 5.404.000, tenzij een uitzondering geldt (artikelen 2a.13 tot en met 2a.26). Eronder alleen een passende mate van openbaarheid bij duidelijk grensoverschrijdend belang.

### Mag je onderhandelen bij een concessie?

Ja, maar het voorwerp, de gunningscriteria en de minimumeisen mogen tijdens de onderhandelingen niet veranderen (PIANOo).

### Hoe lang is de bezwaartermijn na de gunning?

Minimaal 20 kalenderdagen opschortende termijn, zie [Alcatel-termijn bij aanbestedingen](https://www.tenderrender.com/nl/blog/alcatel-termijn-aanbesteding).

## Lees ook

- [Aanbestedingsprocedures: alle soorten op een rij](https://www.tenderrender.com/nl/blog/aanbestedingsprocedures-overzicht)
- [Drempelbedragen aanbesteding 2026](https://www.tenderrender.com/nl/blog/drempelbedragen-aanbesteding-2026)
- [Wijziging van een opdracht](https://www.tenderrender.com/nl/blog/wijziging-opdracht-aanbestedingswet)
- [Quasi-inbesteding: voorwaarden en regels](https://www.tenderrender.com/nl/blog/quasi-inbesteding)
- [Aanbestedingswet 2012 uitgelegd](https://www.tenderrender.com/nl/blog/aanbestedingswet-2012-uitleg)

## Bronnen

- [PIANOo: Concessie](https://www.pianoo.nl/nl/inkoopproces/aanbestedingsprocedures/concessie)
- [Aanbestedingswet 2012, artikel 1.1 en artikelen 2a.2, 2a.3, 2a.13 tot en met 2a.29, 2a.36, 2a.37, 2a.50 tot en met 2a.53 (wetten.overheid.nl)](https://wetten.overheid.nl/BWBR0032203/)
- [Richtlijn 2014/23/EU betreffende de gunning van concessieovereenkomsten (EUR-Lex)](https://eur-lex.europa.eu/legal-content/NL/TXT/?uri=CELEX:32014L0023)
- [Gedelegeerde Verordening (EU) 2025/2151 over de drempels voor concessies 2026 en 2027 (EUR-Lex)](https://eur-lex.europa.eu/eli/reg_del/2025/2151/oj)

---

Source: https://www.tenderrender.com/nl/blog/concessie-aanbesteding
