# Aanbesteding mislukt of ingetrokken: wat betekent dat?

> Wat gebeurt er als een aanbestedende dienst de aanbesteding intrekt, stopzet of niet gunt? Regels, schadeplicht en wat je als inschrijver kunt doen.

Author: Thomas de Hertog · Published: 2026-11-01

## In het kort

Een aanbestedende dienst is niet verplicht om een opdracht te gunnen. Ze mag een lopende aanbesteding intrekken, stopzetten of niet gunnen, zolang de redenen niet willekeurig zijn, ze die aan de deelnemers meedeelt en de rechter ze kan toetsen. Doet ze dat, dan mag ze dezelfde opdracht niet ongewijzigd opnieuw aanbesteden. Hoe later in de procedure ze afbreekt, hoe eerder ze schadeplichtig kan zijn.

Gecontroleerd op 1 november 2026 op wetten.overheid.nl (Aanbestedingswet 2012) en PIANOo, inclusief de jurisprudentieoverzichten. Dit is algemene informatie, geen juridisch advies.

## Wat is een mislukte aanbesteding?

De Aanbestedingswet 2012 kent geen begrip "mislukte aanbesteding". In de praktijk gaat het om situaties waarin de procedure niet tot een contract leidt. PIANOo noemt als voorbeelden dat er maar één inschrijving is of dat slechts één inschrijving aan de criteria voldoet. De wet rekent de keuze om geen overeenkomst te sluiten ook tot de gunningsbeslissing (artikel 1.1). Dat betekent dat de dienst haar besluit moet kunnen motiveren: in het proces-verbaal legt ze in voorkomend geval vast waarom ze de opdracht niet heeft gegund (artikel 2.132, eerste lid, onder n).

| Situatie                                                                                                  | Wat kan de dienst doen                                                                                                                                                                                           |
| --------------------------------------------------------------------------------------------------------- | ---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- |
| Alleen onregelmatige of onaanvaardbare inschrijvingen in een openbare of niet-openbare Europese procedure | Een mededingingsprocedure met onderhandeling toepassen (artikelen 2.28, eerste lid onder b, en 2.30).                                                                                                            |
| Geen of geen geschikte inschrijvingen of verzoeken tot deelneming in zo'n procedure                       | Een onderhandelingsprocedure zonder aankondiging, mits de oorspronkelijke voorwaarden niet wezenlijk worden gewijzigd en de Europese Commissie op verzoek een verslag krijgt (artikel 2.32, eerste lid onder a). |
| Slechts één inschrijving of één geldige inschrijving                                                      | Gunnen of niet gunnen. De dienst is niet gehouden de opdracht te gunnen, ook niet aan de enige inschrijver die nog meedoet (PIANOo, Croce Amica).                                                                |
| Het gunningscriterium blijkt onrechtmatig                                                                 | In het kader van een beroepsprocedure kan de dienst verplicht zijn de aanbesteding in te trekken (HvJ EU, EVN Wienstrom, C-448/01, via PIANOo).                                                                  |
| Behoefte, budget of omstandigheden zijn veranderd                                                         | Intrekken, mits redelijk gemotiveerd (Croce Amica).                                                                                                                                                              |

Voor opdrachten onder de Europese drempel, bijvoorbeeld een meervoudig onderhandse aanbesteding waarop niemand inschrijft, gelden die Europese opties niet. De dienst volgt dan haar inkoopbeleid en de beginselen van deel 1 van de wet. Zie [nationaal aanbesteden](https://www.tenderrender.com/nl/blog/nationaal-aanbesteden).

In België gelden voor het niet gunnen of stopzetten van een overheidsopdracht andere regels. Zie [niet gunnen of stopzetten van een overheidsopdracht in België](https://www.tenderrender.com/nl/blog/niet-gunnen-overheidsopdracht-stopzetten).

## Mag een aanbestedende dienst een aanbesteding intrekken?

Ja, in grote mate. In Croce Amica (HvJ EU, 11 december 2014, C-440/13) bevestigde het Hof dat het Unierecht niet in de weg staat aan een besluit tot intrekking. De redenen kunnen onder meer verband houden met de vraag of voltooien in het algemeen belang opportuun is, met een veranderde economische context of veranderde behoeften, of met een te lage mate van concurrentie. Het Gerechtshof Den Haag (28 mei 2019, ECLI:NL:GHDHA:2019:1318) overwoog dat de dienst een grote vrijheid heeft, dat het besluit niet alleen in uitzonderlijke gevallen of op gewichtige gronden hoeft te berusten, maar dat ze de redenen wel aan gegadigden en inschrijvers moet meedelen. De rechter moet het besluit integraal kunnen toetsen. Het Gerechtshof Den Haag (23 juli 2019, ECLI:NL:GHDHA:2019:1905) voegde eraan toe dat de redenen niet willekeurig mogen zijn.

Tegen een intrekking moet de gang naar de rechter openstaan (HvJ EU, HI Wien, C-92/00). PIANOo vertaalt dat in de aanbeveling om ook bij intrekken of stopzetten een Alcatel-termijn te hanteren. Hoe zo'n wachttijd werkt, staat in [Alcatel-termijn bij aanbestedingen](https://www.tenderrender.com/nl/blog/alcatel-termijn-aanbesteding).

## Wat zijn de gevolgen van intrekken of niet gunnen?

- **Niet ongewijzigd opnieuw aanbesteden.** PIANOo: wie niet gunt, mag dezelfde opdracht niet opnieuw en ongewijzigd aanbesteden.
- **Mogelijk schadeplicht.** Dat vloeit voort uit de pre-contractuele goede trouw. De rechter bepaalt of de dienst schadeplichtig is en welke schade ze moet vergoeden: de onkosten, soms de gederfde winst. In het uiterste geval vergoedt ze het positieve contractsbelang, zodat de inschrijver in de positie komt alsof de opdracht aan hem was gegund (PIANOo).
- **Vertrouwen telt.** Volgens de Hoge Raad (12 augustus 2005, ECLI:NL:HR:2005:AT7337, via PIANOo) mag een partij onderhandelingen afbreken, tenzij dat gezien het gerechtvaardigd vertrouwen van de wederpartij onaanvaardbaar is.
- **Voorbehouden beperken het risico.** De dienst kan onder een opschortende of ontbindende voorwaarde gunnen, bijvoorbeeld als de uitvoering afhangt van een subsidie of vergunning. Ze kan ook in de aanbestedingsstukken voorwaarden opnemen waaronder ze niet hoeft te gunnen, mits die niet disproportioneel zijn.

### Een voorbeeld

Stel: een gemeente besteedt een softwareplatform openbaar aan. Er komt één inschrijving, ruim boven het budget. De gemeente besluit niet te gunnen. Ze moet de redenen aan de inschrijver meedelen en vastleggen in het proces-verbaal. Wil ze het later opnieuw doen, dan moet ze de opdracht wijzigen, bijvoorbeeld met een ander budget of andere eisen. Een ongewijzigde nieuwe aanbesteding is niet toegestaan. Heeft de inschrijver veel kosten gemaakt en kreeg hij reden te vertrouwen op de opdracht, dan kan hij een schadeclaim overwegen. Of die slaagt, beslist de rechter.

## Wat kun je als inschrijver doen?

1. **Lees de mededeling en de redenen.** De dienst moet de redenen aan de deelnemers meedelen.
2. **Controleer de termijn.** Wil je het besluit voorleggen aan de rechter, dan telt de tijd. Zie [kort geding bij een aanbesteding](https://www.tenderrender.com/nl/blog/kort-geding-aanbesteding).
3. **Houd je kosten bij.** Uren, onderaannemersafspraken en andere voorbereiding kunnen later relevant zijn voor een schadeclaim.
4. **Let op een heraanbesteding.** Komt dezelfde opdracht terug, dan moet er iets zijn gewijzigd. Is dat niet zo, dan kun je dat aankaarten.
5. **Vraag juridisch advies.** Of een intrekking terecht is en welke schade vergoed wordt, hangt af van de omstandigheden.

TenderRender heeft een bibliotheek met je eerdere inschrijvingen, cases en referenties, doorzoekbaar op betekenis, waaruit de AI bij elke suggestie put. Dat helpt als dezelfde opdracht later terugkomt. Zie [tenderteksten schrijven](https://www.tenderrender.com/nl/features/tenderteksten-schrijven).

Een inschrijver kan zelf ook zijn inschrijving intrekken. Dat is een ander onderwerp, zie [inschrijving intrekken of herstellen](https://www.tenderrender.com/nl/blog/inschrijving-intrekken-herstellen).

## Veelgestelde vragen

### Mag een aanbestedende dienst een aanbesteding zomaar intrekken?

Niet zomaar. Ze heeft veel vrijheid, maar de redenen mogen niet willekeurig zijn, moeten worden meegedeeld en kunnen door de rechter worden getoetst.

### Wat gebeurt er als niemand inschrijft?

Bij een Europese openbare of niet-openbare procedure kan de dienst een onderhandelingsprocedure zonder aankondiging toepassen als er geen of geen geschikte inschrijvingen zijn, mits de voorwaarden niet wezenlijk veranderen (artikel 2.32). Onder de drempel volgt ze haar inkoopbeleid.

### Mag de dienst dezelfde opdracht opnieuw aanbesteden?

Niet ongewijzigd (PIANOo). Wijzigt ze de opdracht, dan kan dat wel.

### Krijg ik mijn kosten vergoed als de aanbesteding wordt afgebroken?

Soms. Hoe later de dienst afbreekt, hoe eerder ze schadeplichtig kan zijn. De rechter beslist (PIANOo).

### Wat is het verschil tussen intrekken en niet gunnen?

De wet maakt geen onderscheid. Beide komen neer op de keuze om geen overeenkomst te sluiten (artikel 1.1). "Mislukt" is een spreektaalterm voor een procedure die niet tot een contract leidt.

## Lees ook

- [Gunningsbeslissing bij een aanbesteding](https://www.tenderrender.com/nl/blog/gunningsbeslissing-aanbesteding)
- [Alcatel-termijn bij aanbestedingen](https://www.tenderrender.com/nl/blog/alcatel-termijn-aanbesteding)
- [Kort geding bij een aanbesteding](https://www.tenderrender.com/nl/blog/kort-geding-aanbesteding)
- [Inschrijving intrekken of herstellen](https://www.tenderrender.com/nl/blog/inschrijving-intrekken-herstellen)
- [Nationaal aanbesteden](https://www.tenderrender.com/nl/blog/nationaal-aanbesteden)

## Bronnen

- [PIANOo: Geen verplichting tot gunnen](https://www.pianoo.nl/nl/inkoopproces/fase-2-doorlopen-aanbestedingsprocedure/gunnen/geen-verplichting-tot-gunnen)
- [PIANOo: Jurisprudentie afbreken van de procedure](https://www.pianoo.nl/nl/regelgeving/jurisprudentie/jurisprudentieoverzicht/afbreken-van-de-procedure)
- [PIANOo: Jurisprudentie intrekken aankondiging of verzoek om offerte](https://www.pianoo.nl/nl/regelgeving/jurisprudentie/jurisprudentieoverzicht/afbreken-procedure/intrekken-aankondiging)
- [PIANOo: Jurisprudentie stopzetten](https://www.pianoo.nl/nl/regelgeving/jurisprudentie/jurisprudentieoverzicht/afbreken-procedure/stopzetten)
- [PIANOo: Jurisprudentie schadevergoeding](https://www.pianoo.nl/nl/regelgeving/jurisprudentie/jurisprudentieoverzicht/afbreken-procedure/schadevergoeding)
- [Aanbestedingswet 2012, artikelen 1.1, 2.28, 2.30, 2.32 en 2.132 (wetten.overheid.nl)](https://wetten.overheid.nl/BWBR0032203/)

---

Source: https://www.tenderrender.com/nl/blog/aanbesteding-mislukt-intrekken
